Φαινόμενα

«Βαλεντίνοι» σκανδάλων

Μοιάζει τραγική ειρωνεία, για μια ιστορία «ερωτικού τριγώνου» που κατέληξε στον θάνατο, η συγκυρία της βιομηχανικής «γιορτής των ερωτευμένων»
Καθώς ξεδιπλώνονται γεγονότα και μαρτυρίες γύρω από την προσωπική σχέση του Γιάννη Βαρθολομαίου με την υψηλόβαθμη συνεργάτιδά του («Ανατροπή», Μega) η ρομαντική διάσταση της «τιμής ενός έρωτα» παίρνει τα μέτρα τής πραγματικότητας, αυτής που υπαγορεύουν οι δημόσιοι ρόλοι των πρωταγωνιστών.

Άκρως φαντασμαγορική χάρη στα «πιπεράτα» χαρακτηριστικά ενός παράνομου έρωτα, αλλά κυρίως για την επιπλέον πτυχή της, εκείνη τού «έρωτας ως μέσον», της οποίας η διερεύνηση καθοδηγείται από τον αυτοματισμό της κοινωνικής εμπειρίας.

Η ιστορία ούτε καινούργια, ούτε πρωτότυπη. Βρίθει η Ιστορία από παραδείγματα όσον αφορά το στερεότυπο «έρωτας για το όφελος» και, αλίμονο, βρίθει και η ζωή. Από μέθοδος κατασκοπείας με υψηλούς στόχους μέχρι εξασφάλιση κοινωνική, επαγγελματική και ό,τι άλλο. Αδιαχώριστη η συνθήκη του έρωτα από το «όφελος».

«Έρωτας ίσον όφελος» άλλωστε είναι και το σύνθημα της σημερινής ημέρας των «Βαλεντίνων», όπου το μάρκετινγκ αναγορεύει με πλήρη επισημότητα το συναίσθημα σε προϊόν με συγκεκριμένη μορφή και τιμή. Ο «έρωτας» οφείλει να έχει τη ζαχαρένια γεύση και το άλικο χρώμα των παραμυθένιων συμβολισμών του στις προθήκες των καταστημάτων. Η «τιμή» του, σύμβολο για την αξία των προσωπικών σχέσεων.

Η στρέβλωση του συναισθήματος, της έννοιας «ανάγκη» μέσα από τις μετρήσιμες, υλικές ανάγκες που δημιουργεί η αγορά, παραμένει ο πλέον αναγνωρίσιμος κώδικας του «έρωτα».

Χωρίς το ποσοτικό μέτρο ο έρωτας ανήκει μόνον στις «περιθωριακές» σφαίρες της ποίησης, της λογοτεχνίας, του σινεμά· παίρνει επίθετα όπως «καταραμένος», «ολέθριος», «καταστροφικός» και τακτοποιείται στη σφαίρα της φαντασίας ή της «παρανομίας» (με την έννοια της παράβασης των κοινωνικών θεσμών).

Σαν ένα παιχνίδι της μοίρας, η υπόθεση του θανάτου του Βαρθολομαίου και οι συνθήκες υπό τις οποίες κορυφώθηκε μια προσωπική σχέση με δημόσιο ενδιαφέρον θα μπορούσε να αναδειχθεί σε εμβληματική των ημερών της βιομηχανίας των «ερωτικών» σχέσεων.

Προσφέρεται για κάθε είδους προσέγγιση, κοινωνική, πολιτικοοικονομική, σκανδαλοθηρική και ως εκ τούτου αναδεικνύεται σε ιδανική αφορμή για να ξεδιπλωθεί η μιντιακή κουλτούρα της εποχής με όλα τα σύγχρονα χαρακτηριστικά της: τη σκανδαλοθηρική διερεύνηση, την παρέλαση δικηγόρων από τα πάνελ για να διαμορφώσουν με νομικούς όρους την εικόνα της «διένεξης» μεταξύ των ζευγών των πρωταγωνιστών και κατόπιν ολόκληρο το τελετουργικό δημοσιογραφικής έρευνας με τη χρήση της τηλεοπτικής γλώσσας, μάρτυρες που προσθέτουν στα ζεύγη των «διενέξεων» τα στοιχεία για να συμπληρώσουν την εικόνα και να βρεθούν οι ενδεχόμενες πραγματικές αιτίες της μοιραίας διένεξης, ψυχολόγοι για να δώσουν μια εικόνα «εσωτερικού τοπίου» με τον συντηρητισμό των έτοιμων ψυχοσυνταγών τους. Η προσέγγιση «έρωτας είναι η αιτία» των πρώτων στιγμών προσέδωσε στην ιστορία την επιπλέον λάμψη των «άνομων» συναισθημάτων, τη μυθιστορηματική τους διάσταση. Η πρωινάδικη ενημέρωση «δοκίμασε» το σύστημα των κοινωνικών κανόνων προβάλλοντας την απιστία. Οι αντιδράσεις μέσω e-mail επιβεβαιώνουν τη δυσανεξία στην παράβαση του ηθικού κανόνα.

Στην «Ανατροπή» του Γιάννη Πρετεντέρη, που διερευνά εξονυχιστικά την υπόθεση, προστίθεται στα ήδη γνωστά στοιχεία και η αποκάλυψη ενός μάρτυρα ότι η σύζυγος, στέλεχος ΙΚΑ- υπεύθυνη για τον τομέα των προμηθειώνείχε πάρει πρόσφατα δάνειο για την αγορά σπιτιού. Το γεγονός, παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με γνωστές υποθέσεις σκανδαλώδους διαχείρισης του δημόσιου χρήματος. Οι κώδικες για την ερμηνεία του είναι οικείοι στους πολίτες της χώρας.


Έχει κι ο έρωτας την τιμή του

Έρωτας ηθικώς σκανδαλώδης; Ολέθρια σχέση υπό το πρίσμα ενός απόλυτου έρωτα ή μήπως προστίθενται και οι παράγοντες χρήμα και εξουσία που αναγνωρίζονται ως ισχυρότεροι πλέον από το οποιοδήποτε αίσθημα, είτε αυτό μπορεί να ένωνε τον Γιάννη Βαρθολομαίο με τη συνεργάτιδά του είτε και πλήθος άλλα που περιμένουν την «τιμή» της απόδειξής τους σε ιδιωτικούς ή δημόσιους χώρους.

Η ιστορία που θα ολοκληρωθεί στα δικαστήρια έχει πλέον προσφερθεί για πλήθος προσωπικών ερμηνειών και προσεγγίσεων, ανάλογα με τα βιώματα, τις προσδοκίες, τις μύχιες σκέψεις ή και τους πόθους του φιλοθεάμονος. Αυτός είναι ο στόχος της μιντιακής ενημέρωσης. Και το αν υφίσταται σκάνδαλο και υπό ποία μορφή, με οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις, είναι ανεξάρτητο από τη μιντιακή «τιμή» της υπόθεσης, που μετριέται με την τηλεθέαση. Και αυτή θα μπορούσαμε λόγω της ημέρας να την εντάξουμε στις λοιπές συμβολικές «τιμές» του έρωτα των ζαχαρωτών- καρδούλα- ή των χνουδωτών αρκουδακίων ή και των μονόπετρων. Αλλά αυτόν τον «έρωτα» δεν τον θεωρούμε σκάνδαλο.