Σέιμους Χήνυ:Καμία πρόποση για τη βασίλισσα

«Η ΠΟΙΗΣΗ, ΕΙΤΕ
ΕΚΠΛΗΡΩΝΕΙ ΤΟ
ΘΕΛΗΜΑ ΚΑΠΟΙΟΥ
ΑΡΧΑΙΟΥ ΘΕΟΥ ΕΙΤΕ
ΦΙΛΟΔΟΞΕΙ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΕΙ
ΚΑΤΙ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ,
ΠΡΕΠΕΙ
ΝΑ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ ΑΠΟ
ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΕΝΗ
ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΚΑΙ
ΓΙ΄ ΑΥΤΟ ΝΑ
ΜΗΝ ΑΠΛΟΠΟΙΕΙ.
ΚΑΘΕ ΕΠΙΝΟΗΣΗ
ΤΗΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΜΕΤΡΙΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΘΕΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΗΓΑΖΕΙ», ΛΕΕΙ Ο ΣΕΪ ΜΟΥΣ ΧΗΝΥ
● Γενέτειρα: Η κομητεία του Ντέρι στη Βόρεια Ιρλανδία, όπου γεννήθηκε το 1939 από αγρότες γονείς.

● Σπουδές/Σταδιοδρομία: Πρώτα φοιτητής, αργότερα καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Queen΄s, στο Μπέλφαστ, και σήμερα καθηγητής Λογοτεχνίας στο Χάρβαρντ. Δίδαξε στην Οξφόρδη από το 1989 έως το 1994. Το 1995 βραβεύτηκε με το Νόμπελ· η είδηση τον βρήκε στην Πελοπόννησο, σε μια Αρκαδία στην οποία, όπως λέει, επιστρέφει και ο ίδιος και τα ποιήματά του.

● Προμηνύματα: Μία ημέρα πριν από την ανακοίνωση του Νόμπελ, οδηγώντας έξω από την Πύλο, είδε την καρότσα του φορτηγού που προπορευόταν να ανοίγει και να πλημμυρίζει ξαφνικά ο δρόμος μήλα. Η γυναίκα του θεώρησε το περιστατικό «παράξενο οιωνό σταλμένο προφανώς από τους Έλληνες θεούς».

● Το γνωρίζατε; Το 1982 αρνήθηκε να ανθολογηθεί στο Ρenguin Βook of Contemporary Βritish Ρoetry στέλνοντας στον εκδότη το δίστιχο: «Ξέρεις, το διαβατήριό μου είναι πράσινο/ κανένα μας ποτήρι δεν υψώθηκε ποτέ/ σε πρόποση για τη Βασίλισσα».

● Κριτική ετυμηγορία: Φυσιολατρικός λυρισμός, άμεσα δεμένος με την αγροτική ζωή, στις πρώτες του συλλογές, Death of a Νaturalist [1966] και Door into the Dark [1969], και οφειλές στην ποίηση του δασκάλου Πάτρικ Κάβανα, του αγαπημένου φίλου Τεντ Χιουζ, αλλά και των παλαιότερων Τσόσερ, Κιτς και Χόπκινς. Αυστηρά δομημένο ύφος στο Wintering Οut [1972] και το πολιτικά φορτισμένο Νorth [1975], που χαλαρώνει σταδιακά στα Station Ιsland [1984], Τhe Ηaw Lantern [1987] και Τhe Spirit Level [1996] ρέποντας προς την αλληγορία. Συνολικό χαρακτηριστικό, το βαθύ ενδιαφέρον του για την αιματηρή και πολυτάραχη ιστορία του τόπου του, η αγωνία του να μιλήσει γι΄ αυτήν νηφάλια και ανεπιτήδευτα, μακριά από μεγαλόφωνο και ρηχό πατριωτισμό, σε γλώσσα πυκνή αλλά θερμή.

● Αρχαίοι πρόγονοι: Μεταφράζει ένα έπος, τον μεσαιωνικό Αγγλοσάξονα Βeowulf, και διασκευάζει αριστοτεχνικά Σοφοκλή- Φιλοκτήτη και Αντιγόνη – θέλοντας «ν΄ ακουμπήσει σε μια τραγωδία μεγαλύτερη από εκείνη της πατρίδας του».

● Σεφέρης: Στο πρόσφατο District and Circle [2006] διαβάζουμε το ποίημα «Ο Σεφέρης στον Κάτω Κόσμο», το οποίο συνομιλεί με το «Επί ασπαλάθων», τελευταίο και πολυσχολιασμένο ποίημα του Σεφέρη. Ο Χίνι αναφέρεται κάπως σκωπτικά στην επί δικτατορίας «διαφιλονικούμενη σιωπή» του Έλληνα ποιητή και μοιάζει να τον μέμφεται για την καθυστερημένη αντίδρασή του το 1969.

● Στα ελληνικά (ενδεικτικά) : «Τα ποιήματα του βάλτου» (μτφρ.: Κ. Αγγελάκη Ρουκ, Καστανιώτης, 1996), η μελέτη του «Ο ανορθωτικός ρόλος της ποίησης» (μτφρ.:

Β. Χατζηβασιλείου, «Ποίηση», τ. 9, 1997)

«Το αλφάδι» (μτφρ Μ. Σαββίδης κ.ά. Ερμής 1999 και σύντομα η συλλογή δοκιμίων του «Η κυβέρνηση της γλώσσας» (μτφρ.: Ε. Μωραΐτης, Πατάκης).

● Τρεις στίχοι: Ο έβδομος ουρανός ίσως να είναι/ όλη η αλήθεια μιας έκτης αίσθησης/ που φευγαλέα μας άγγιξε.

Ο Χάρης Βλαβιανός είναι ποιητής,μεταφραστής και διευθύνει το περιοδικό «Ποίηση».