Δούλοι στη Βρετανία του 21ου αιώνα

ΓΡΟΘΙΑ ΣΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΟΥ 21ου
ΑΙΩΝΑ, ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΔΗΛΑΔΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ
ΤΩΝ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗ ΔΥΣΗ, ΕΙΝΑΙ
ΟΙ «ΣΚΕΛΕΤΟΙ ΣΤΟ ΚΕΛΑΡΙ», ΤΟ ΝΕΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
ΤΟΥ ΣΚΩΤΣΕΖΟΥ ΙΑΝ ΡΑΝΚΙΝ, ΠΟΥ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ
ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΣΚΩΤΣΕΖΙΚΟΥ
ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ
«Πολύ κακό Αστυνομία στην Τουρκία», λέει με σπασμένα αγγλικά ένας μικρός Κούρδος λαθρομετανάστης. Αλλά και στη Σκωτία όπου βρίσκεται, ούτε εκεί είναι όλα ρόδινα. Ο Ίαν Ράνκιν, ίσως ο σπουδαιότερος Σκωτσέζος συγγραφέας σήμερατουλάχιστον στη λογοτεχνία ενηλίκων, αφού την πρώτη θέση στην εφηβική, την έχει καπαρώσει η Τζόαν Ρόουλινγκ, με την οποία μεγάλωσαν μαζί στο Εδιμβούργο- περιγράφει μια Σκωτία αρκετά σκοτεινή, χωρίς να έχει όμως και τον πεσιμισμό που ο ίδιος, σε μια παλιότερη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», είχε αποδώσει στους μέντορές του: τους επίσης Σκωτσέζους Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον- κυρίωςκαι Γουόλτερ Σκοτ.

Οι Σκελετοί στο Κελάρι, το τελευταίο αστυνομικό μυθιστόρημα του Ράνκιν που μεταφράστηκε στα ελληνικά (Εκδ. Μεταίχμιο), είναι ένα γνήσιο κοινωνικό μυθιστόρημα για το σύγχρονο Εδιμβούργο. Το έγκλημα καραδοκεί, είναι ένα έγκλημα οργανωμένο και κατά βάθος οικονομικό, γι΄ αυτό και δημιουργεί μια σκοτεινή ατμόσφαιρα. Οι χαρακτήρες όμως είναι βαθιά ανθρώπινοι, με τις αλήθειες και τα ψέματά τους, τις λύπες και τις χαρές, τις εμμονές και τα πάθη τους. Κι αυτό δεν είναι ποτέ απαισιόδοξο.

Το Εδιμβούργο που παρακολουθούμε, μοιάζει πολύ με την Αθήνα: μποτιλιαρίσματα και διπλοπαρκαρίσματα, τσακωμοί μεταξύ οδηγών. Απ΄ τη μια φτώχεια και πείνα, απ΄ την άλλη πλούτος και «φιλελεύθερος πόνος πολυτελείας» για τους άλλους. Επίσης εθνικισμός και ξενοφοβία. Τραβάει κάποιος από τα ράφια μιας δημοτικής βιβλιοθήκης ένα βιβλίο: «Έλεγε ότι οι Σκωτσέζοι είχαν εφεύρει τον σύγχρονο κόσμο. Κοίταξε γύρω του για να βεβαιωθεί ότι δεν βρισκόταν στο διάδρομο με τη μυθοπλασία». Οι Σκελετοί στο Κελάρι έχουν κεντρικό θέμα τη λαθρομετανάστευση. Ο πατέρας του μικρού Κούρδου, για τον οποίο ο λόγος στην αρχή, είναι δημοσιογράφος που έφυγε με την οικογένειά του από την Τουρκία λόγω απειλών για τη ζωή του, αλλά βρίσκεται δολοφονημένος στους δρόμους μιας υποβαθμισμένης συνοικίας του Εδιμβούργου. Ο Τζον Ρέμπους που αναλαμβάνει την υπόθεση χωρίς να ξέρει καν την ταυτότητα του δολοφονημένου, θα καταλάβει σταδιακά ότι ο Κούρδος δημοσιογράφος είχε ανακαλύψει ένα ολόκληρο δίκτυο εκμετάλλευσης.

Αντί όμως να το καταγγείλει, εκβίασε το κύκλωμα ώστε να βγάλουν τη γυναίκα και τα δύο παιδιά του από το Γουάιτμιρ, το «Γκουαντάναμο της Σκωτίας». Είναι ένα κέντρο διαμονής μεταναστών, με όλα τα χαρακτηριστικά μιας φυλακής, όπου οι μετανάστες περιμένουν την απέλαση.

Μερικοί βέβαια δεν απελαύνονται. Αρκεί να εγγυηθεί κάποιος ότι θα τους παράσχει στέγη για να τους βγάλει. Και γύρω από αυτή τη δυνατότητα στήνεται ένα ολόκληρο παιχνίδι: εργατικές κατοικίες που αντί για εργάτες τις παίρνουν μαφιόζοι και τις επινοικιάζουν σε ημιφυλακισμένους μετανάστες, απόλυτα εξαρτώμενους από αυτούς. Μετανάστες που χρησιμοποιούνται εκόντες άκοντες σε παράνομες ή νόμιμες αλλά δύσκολες εργασίες για ένα κομμάτι ψωμί. Τοπικοί παράγοντες που εκτρέφουν τον ρατσισμό για ιδιοτελείς λόγους, ακόμη και κύκλοι Ιρλανδών παραστρατιωτικών που προσπαθούν να παρεισφρήσουν στα κυκλώματα εκμετάλλευσης για να χρηματοδοτήσουν τον ένοπλο αγώνα τους! Απ΄ όλα έχει ο μπαχτσές, σ΄ αυτό το συναρπαστικής δράσης και πλοκής μυθιστόρημα. Όσο για το πώς ονομάζεται ο μπαχτσές, αυτό ένα μόνο όνομα μπορεί να έχει: σύγχρονη δουλεία.

Ίαν Ράνκιν

ΣΚΕΛΕΤΟΙ ΣΤΟ ΚΕΛΑΡΙ

ΜΤΦ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΟΝΤΑΞΑΚΗ ΕΚΔ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΣΕΛ. 566, ΤΙΜΗ: 20 #