Αποκριάτικος Μόραλης

Τα αποκριάτικα σκηνικά, μάσκες και διακοσμητικά που ζωγράφισαν οι Γ ιάννης Μόραλης , Νίκος Νικολάου και Αντώνης Κυριακούλης για τρία αθηναϊκά πάρτι μάς αποκαλύπτονται ξανά σε μια πρωτότυπη έκθεση
Με σακούλες του μπακάλη, χαρτί με το μέτρο, μπογιές, κόλλες γλασέ, σπάγκο, φαρδιά πινέλα και ψαλίδι, δούλεψαν τρεις καλλιτέχνες (Γιάννης Μόραλης, Αντώνης Κυριακούλης και Νίκος Νικολάου) για να μεταμορφώσουν το σαλόνι του Μαρίνου Καλλιγά και αργότερα της κόρης του Ελένη Καλλιγά σε τρεις κόσμους διαφορετικούς: έναν αστικό, έναν φανταστικό αρχαιοελληνικό και έναν «άγριο», πρωτόγονο.

Ο πρώτος κόσμος είναι μια πλατεία θεάτρου, που ζωγράφισε ο Γιάννης Μόραλης το 1952, με το κοινό άνετα καθισμένο και ντυμένο με τα καλά του (φρόντισε να τονίσει τους γυμνούς ώμους, τα σιθρού φορέματα των γυναικών και τις καμπύλες που τον συγκινούσαν).

Έναν αρχαίο ελληνικό ναό με μπλε χάρτινες κολόνες, χρωματιστά αετώματα και ανθρώπους ντυμένους μασκαράδες ζωγράφισε ο Αντώνης Κυριακούλης. Και φρόντισε να τους κάνει όλους να μοιάζουν σαν καρικατούρες με κάποιο πουλί ή ζώο, μακραίνοντας

ΙΝFΟ

«Οι Απόκριες που αγαπήσαμε…
Μόραλης, Νικολάου, Κυριακούλης» στην Γκαλερί Σκουφά (Σκουφά 4), 10-20 Φεβρουαρίου.

μια μύτη από ΄δώ, προσθέτοντας κερατάκια σ΄ ένα κεφάλι, στρογγυλεύοντας μια κοιλιά από ΄κεί, ντύνοντας όλες τις φιγούρες με τα ρούχα του αρλεκίνου.

Το σκηνικό του Νίκου Νικολάου δεν σώθηκε, αλλά τα πανό με έξι μεγάλες αδρές και πρωτόγονες μάσκες, κολλάζ με χρωματιστά χαρτιά και το φίδι του Καραγκιόζη, που απομένουν, θυμίζουν μάσκες αφρικανικές ή μάσκες σαν εκείνες που χρησιμοποιούνταν στα ελληνικά λαϊκά δρώμενα.

Και τα τρία εφήμερα αποκριάτικα έργα φυλάχθηκαν και ανασύρθηκαν τούτη την Αποκριά για να εκτεθούν, σαν ανάμνηση από άλλες εποχές, στην Γ καλερί Σκουφά. Την έκθεση συμπληρώνουν φωτογραφίες με στιγμιότυπα των παρεών, με τον μετρ των μεταμφιέσεων Γ ιάννη Τ σαρούχη ντυμένο αρχαία Ελληνίδα, τον Κυριακούλη δόγη, τον Διονύση Σαββόπουλο σεΐχη, τον Γιάννη Μόραλη Μεξικάνο με μεγάλο ψάθινο σομπρέρο κι άλλους επώνυμους μασκαράδες. Και δίνουν μια γεύση από την ατμόσφαιρα γλεντιού, χαλάρωσης και Αποκριάς, δηλαδή ανατροπής, που όμως έχει τους δικούς της κανόνες. Τ ην απελευθέρωση των ενστίκτων.

Εκεί που πρέπει να είμαστε ήρεμοι, μετρημένοι, νηφάλιοι, συγκρατημένοι, ο νόμος της Αποκριάς θέλει πιοτό, χορό, φλερτ, αυθορμητισμό, φαντασία, λυμένη γλώσσα και σώμα για να έλθει η εκτόνωση. Είναι εκπληκτικό πώς αυτά τα έργα, ηλικίας 55 και 25 χρόνων- τα οποία δεν πωλούνται- κρατούν όλη τη φρεσκάδα, τη ζωηρότητα εκείνης της στιγμής που έγιναν, μέσα σε γέλια, φούρια, ποτά και πειράγματα. Πώς στέκουν σε μια αίθουσα τέχνης σαν αυτοτελή έργα τέχνης.


«Η καλύτερή μου Αποκριά»

«Παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου 1938 στο Παρίσι. Η φημισμένη Σχολή Καλών Τεχνών κλείνει για μια βδομάδα και χιλιάδες φοιτητές και δάσκαλοι ετοιμάζουν πυρετωδώς τα κοστούμια τους για τη μεγάλη μασκαράτα των κατράζ- τεσσάρων τεχνών, που θα διασχίσει κεντρικούς δρόμους (Μποναπούρ, Οπερά κ.ά.) του Παρισιού. Μπαίναμε στα καταστήματα και κάναμε ό,τι θέλαμε μέσα σε χορούς, ποτά και πειράγματα για να καταλήξουμε στην απονομή του βραβείου για το καλύτερο κοστούμι. Στον δρόμο υπήρχε η φρουρά της Σχολής που σε έπιανε και ρωτούσε από ποια σχολή είσαι.

Το θέμα του διαγωνισμού ήταν δοσμένο: ο Φρανσουά Πρεμιέ (Α΄), πρώτος βασιλιάς της Γαλλίας. Βασικός όρος της μεταμφίεσης ήταν να φορά ο καθείς όσο λιγότερα ρούχα γινόταν. Βρήκα λοιπόν ένα μεγάλο φτερό και το έβαλα στο κεφάλι. Ζωγράφισα κάτι παπούτσια σαν αθλητικά με χρωματιστές ρίγες και κρέμασα στο στήθος ένα χαρτόνι σαν θώρακα. Πήρα καραμέλες, τις σάλιωσα και τις κόλλησα στο χαρτόνι.

Όμως το βραβείο του καλύτερου κοστουμιού, το πήρε ένας ωραίος άνδρας σαν Απόλλωνας, αρχιτέκτονας ήταν νομίζω, σχεδόν γυμνός, που είχε βάψει όλο το σώμα του μαύρο και στο κεφάλι του είχε δέσει δυο άσπρα ζωντανά περιστέρια που φτερούγιζαν κι έκαναν μεγάλο κοντράστ. Ακόμα θυμάμαι τον ρυθμό που κινείτο. Ήταν σαν αρχαίο ελληνικό χάλκινο άγαλμα… Μέσα στην αίθουσα, γλέντι, χορός, πιοτό, ο έρωτας, αλλά για να πιεις, έπρεπε να πας μπουσουλώντας στα παρασκήνια, όπου υπήρχε ποτό και σάντουιτς και κάτι σεπαρέ για τις ερωτοτροπίες, υπό το φως δεκάδων προβολέων. Όλα επιτρέπονταν σχεδόν και υπήρχαν επιτηρητές που πρόσεχαν να μην ξεπερασθεί το τελευταίο όριο».