[ ΑΙΧΜΕΣ ] Σύληση ασύλου

Xθες οι πρυτανικές αρχές του Πανεπιστημίου Αθηνών αρνήθηκαν να παραχωρήσουν αίθουσα του ιδρύματος προκειμένου οι εκπρόσωποι της Συντονιστικής Επιτροπής της Πρωτοβουλίας Πανεπιστημιακών για την αναβάθμιση του Δημόσιου Πανεπιστήμιου να δώσουν συνέντευξη Τύπου για την κρίση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τις πιθανές διεξόδους. Η αιτία της απόφασης ήταν φυσικά ο φόβος για ενδεχόμενες αντιδράσεις των διαφόρων «δυναμικών» ομάδων φοιτητών και μη. Το γεγονός συμπυκνώνει στο συμβολικό επίπεδο το πρόβλημα των ΑΕΙ κατά τον καλύτερο τρόπο. Πρόκειται κυριολεκτικά και ουσιαστικά για παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου στον πιο κλασικό και αιωνόβιο ορισμό του: απαγόρευση της ελεύθερης έκφρασης των ιδεών και των απόψεων στους ίδιους τους λειτουργούς του Πανεπιστημίου.

Η παραβίαση δεν γίνεται από μια υπέρτατη ή θεσμοθετημένη εξουσία, αλλά από μια «αόρατη» διάχυτη εξουσία που ανά πάσα στιγμή μπορεί να εισβάλλει, να καταλάβει, να διακόψει, να προπηλακίσει. Ή έτσι τουλάχιστον πιστεύουν, θεωρούν αλλά κυρίως φοβούνται οι ίδιοι οι πανεπιστημιακοί λειτουργοί, στον πατριωτισμό των οποίων επαφίεται η υπεράσπιση του πανεπιστημιακού ασύλου. Το πρόβλημα του ασύλου δεν συνίσταται ούτε στις παράνομες πράξεις που τελούνται στα ΑΕΙ όπως μετά μανίας διαλαλούν ορισμένα ΜΜΕ, ούτε στους αναρχικούς, ούτε στους κουκουλοφόρους. Αν ήταν έτσι, θα επρόκειτο απλώς για «αστυνομικό» πρόβλημα.

Το πρόβλημα του ασύλου συνίσταται στην αιωρούμενη αόρατη βία και στον φόβο που έχει σταλάξει στους πανεπιστημιακούς και τους εργαζόμενους στα ΑΕΙ. Από αυτή την άποψη, το άσυλο είναι πρόβλημα ηθικό και θεσμικό. Ηθικό γιατί διαφθείρει το ήθος και τις συμπεριφορές τόσο των φορέων της «αόρατης εξουσίας» όσο και των «θυμάτων» της. Θεσμικό γιατί ένα μέρος των πανεπιστημιακών διαπραγματεύονται με τους εκπροσώπους των φοιτητικών παρατάξεων προκειμένου να εκλεγούν στις διοικητικές πανεπιστημιακές θέσεις. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος έρπουσας βίας και συνενοχής.

Τούτων λεχθέντων, ας τονίσουμε το μείζον αυτής της στιγμής: το ζήτημα του ασύλου είναι παρεπόμενο. Ας μην επιχειρήσει η κυβέρνηση να προτάξει την ψήφιση αλλαγών της νομοθεσίας για το άσυλο. Ας μην πιέσουν πάλι τα «μίντια» προς αυτή την κατεύθυνση αξιοποιώντας τη δράση των λεγόμενων «μπαχαλάκηδων» όποτε αυτοί ξαναδώσουν την αφορμή. Προηγείται η αλλαγή του κλίματος, των νοοτροπιών που κυριαρχούν σήμερα στα ΑΕΙ. Και αυτό θα γίνει με επιμονή, υπομονή και δουλειά μέσα στα ΑΕΙ, από τους πανεπιστημιακούς, από τους φοιτητές, από τους εργαζόμενους. Χρειάζεται όμως και η άρση του θεσμικού υπόβαθρου αυτής της απαράδεκτης κατάστασης. Δηλαδή το καθεστώς συνδιοίκησης των ΑΕΙ από τους πανεπιστημιακούς και τις φοιτητικές παρατάξεις. Ένα καθεστώς διεθνώς ιδιότυπο και δικαιολογημένο ίσως όταν ψηφίστηκε ο νόμοςπλαίσιο, αλλά που σήμερα έχει γίνει το αντίθετο. Αντί βήμα εκδημοκρατισμού, πηγή εκφυλισμού του ακαδημαϊκού πνεύματος. Ο Γιάννης Βούλγαρης διδάσκει στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.