Φαινόμενα

Ήρθε η τηλεκαλοσύνη

Τα σόου τηλεφιλανθρωπίας φαίνεται να είναι εκτός τηλεοπτικής μόδας και τη θέση τους παίρνει το ντοκιμαντέρ ευεργεσίας με «ηθικά παραδείγματα» για το φιλοθεάμον
Η τηλεφιλανθρωπία συγκινεί. Καθησυχάζει. Είναι η ασπιρίνη για τον πονοκέφαλο της υπερκατανάλωσης. Φέρνει και ελαφρά υπνηλία, για να γείρει το κεφάλι γλυκά στον καναπέ ο θεατής και να αφεθεί στο ροζ όνειρο ότι η τύχη παραμονεύει στη γωνία για όλους.

Τ ο ενδιαφέρον είναι ότι η προσφορά προς αναξιοπαθούντες παίρνει σιγά σιγά μορφή πιο διακριτική. Ανανέωσε την ιδέα της εκπομπής «Τρεις ευχές» η Ρ ούλα Κορομηλά και από σόου του φιλάνθρωπου τηλεοπτικού νεραϊδόκοσμου την έκανε ντοκιμαντέρ, με τον τηλενεραϊδόκοσμοτην ίδια- να κατεβαίνει στη γη για να φέρει την «καλοσύνη».

Το κόνσεπτ τού «Η ζωή σαν όνειρο» θυμίζει τις χολιγουντιανές ταινίες με αγγέλους, οι οποίοι μεταμφιεσμένοι σε καθημερινούς ανθρώπους δεν κάνουν θαύματα, αλλά διευκολύνουν τους πρωταγωνιστές να ζήσουν τα όνειρά τους ή προσφέρουν τα κλειδιά για να βρουν την ευτυχία μόνοι τους οι κοινοί θνητοί.

Το μεταφυσικό παραμύθι «εξορθολογισμένο» για να πείσει έναν κόσμο που κουράστηκε να περιμένει θαύματα και δεν τα πιστεύει. Η τηλεοπτική του εκδοχή προσδίδει αύρα «μεταφυσικής καλοσύνης» στις συνήθεις τεχνικές τηλεθέασης και εξαγνίζει την αγορά, που βρίσκεται αρωγός στην προσπάθεια. Αυτή άλλωστε προσφέρει τα δώρα του ονείρου, με την Κορομηλά μεσολαβήτρια.

Στην εκπομπή που παρακολουθήσαμε οι ευεργετούμενοι ήταν ένας νιόπαντρος νεαρός σερβιτόρος που είχε όνειρο να γίνει μάγειρας, ένα 1 5χρονο παιδί- θαύμα που ζει στην Αμερική και είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο, αλλά δεν έχει η οικογένειά της πόρους να στηρίξει τη συνέχιση των ακριβών σπουδών της και μια ηλικιωμένη που παρακολουθεί με πάθος δελτία καιρού και ονειρεύεται να παρουσιάσει κι εκείνη ένα.

Η επιλογή των προσώπων και των ιστοριών που θα καταλήξουν στο happy end της πραγματοποίησης του «ονείρου» μοιάζει να γίνεται με κριτήριο την προσφορά ενός «ηθικού παραδείγματος» για τον τηλεθεατή. Ο σερβιτόρος, νέος, ερωτευμένος, νιόπαντρος, που δεν θέλει Τζάγκουαρ αλλά απλώς να ανεβεί ένα μικρό, σκαλοπάτι στη δουλειά του. Μια Ελληνοπούλα με ιδιαίτερο χάρισμα που κάνει περήφανη τη φυλή με τις επιδόσεις της και δίνει και αυτή καλό παράδειγμα με την επιμέλεια στις σπουδές.

Η Κορομηλά εμφανίζεται στο πρώτο πλάνο της εκπομπής να αφηγείται τις ιστορίες των ανθρώπων που επέλεξε να ευεργετήσει. Ακατανόητο το σκηνοθετικό εύρημα να μην κοιτάζει τον φακό- λοξά δίπλα της- σαν να απευθύνεται στο κενό, να τα λέει στον εαυτό της ή στο πάτωμα. Ποιος ξέρει! Στο τελευταίο πλάνο σηκώνει τα μάτια και απευθύνεται στους τηλεθεατές με ένα συγκινητικό λογύδριο. Άσχετο.

Φίρμες προσφέρουν τα δώρα, ιδιωτικές εταιρείες που έχουν την ευκαιρία να επιδείξουν «κοινωνικό προφίλ». Σε γνωστό πολυτελές εστιατόριο προσφέρεται το γεύμα στον σερβιτόρο και τη σύζυγό του και οι σπουδές τού μάγειρα από ιδιωτική σχολή. Η τηλεόραση του Αlpha προσφέρει στην ηλικιωμένη το όνειρο να πρωταγωνιστήσει σε ένα βίντεο σαν παρουσιάστρια του δελτίου καιρού.


Επιδεικτική ευεργεσία

Είναι φανερό ότι η επιδεικτική φιλανθρωπία δεν είναι τηλεοπτική μόδα πλέον. Προκάλεσε την αισθητική της δημοκρατίας η διαφημιστική φανφάρα με επίκεντρο την ανάγκη των ανθρώπων. Έγινε πληκτική η επιπολαιότητα του σόου με ντεκόρ αναξιοπαθούντες. Κ αινούργια ανακάλυψη του ριάλιτι ευεργεσίας η διακριτικότητα της «καλοσύνης». Αλίμονο, όμως, η ανθρώπινη ζεστασιά που την προϋποθέτει δεν ευδοκιμεί σε συνθήκες άγχους τηλεθέασης.

Πολύ περισσότερο όταν η Ρούλα Κορομηλά δεν έχει απαλλαγεί από τα ήθη της θεατρικότητας των σόου. Παραμένει αφύσικα υπερβολική τις στιγμές που υποτίθεται πως πρέπει να παίξει με φυσικότητα τον ρόλο του θετικού καταλύτη. Η μανιέρα της πρωινάδικης πρωταγωνίστριας δεν την εγκαταλείπει. Είμαι η «καλή νεράιδα», αλλά δείτε με πόση διακριτικότητα φέρομαι, μοιάζει να λέει. Σαν να μη μπορεί να «συναντήσει» τις ξεχωριστές χορδές των ανθρώπων που παρουσιάζει. Παρά την αλλαγή του τηλεοπτικού λόγου, η ευεργεσία παραμένει επιδεικτική και τα «ανθρώπινα όνειρα» αφορμές για διαφήμιση.