ΧΩΡΙΣ ΑΦΟΡΗΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΣΜΟ

Ωστόσο, το στοιχείο εκείνο που δίνει στο βιβλίο του Μαζάουερ την ακαταμάχητη γοητεία του είναι το ύφος του. Όταν πριν από αρκετά χρόνια παρουσίασα στο «Βήμα» την πρώτη, την αγγλική έκδοση της Ελλάδας του Χίτλερ, έγραφα ότι το βιβλίο εκείνο διαβάζεται απνευστί, «σαν να πρόκειται για μυθιστόρημα».

Το ίδιο ισχύει και για τη Θεσσαλονίκη. Με το πέρασμα των χρόνων, ο συγγραφέας έχει τελειοποιήσει την τεχνική του, πεμπτουσία της οποίας είναι η εκμετάλλευση όλων των πηγών, δηλαδή ακόμη και εκείνων που εκ πρώτης όψεως θα χαρακτηρίζονταν ως αναξιόπιστες, όπως ένα τραγούδι, μια καρτ ποστάλ, ή η περιγραφή ενός καταγωγίου. Εκμετάλλευση των πηγών όχι απλώς με μιαν αναφορά χαμένη στο τέλος μιας σχολαστικής υποσημείωσης, αλλά με παράθεση και σχολιασμό στο ίδιο το κείμενο. Έτσι, οι εικόνες, οι ήχοι και οι μυρωδιές της Θεσσαλονίκης αναδύονται γλαφυρά και αφαιρούν από το βιβλίο τον αφόρητο εκείνο ακαδημαϊσμό, από τον οποίο συνήθως πάσχουν τόσο εκτενείς μελέτες. Κοντολογίς, το ζωντανό ύφος του Μαζάουερ, εξαίρετο δείγμα της σύγχρονης αγγλοσαξονικής ιστοριογραφίας, νομίζω ότι πρέπει να βάλει σε σκέψεις όσους από μας εξακολουθούμε αφελώς να πιστεύουμε ότι το αληθινά επιστημονικό ύφος πρέπει να είναι στεγνό και απονευρωμένο.