Αρχαίο ποτάμι στο Μετρό

Κλειδωμένο με λουκέτο και κρυμμένο πίσω από ένα «τείχος» βρίσκεται εδώ και τρία χρόνια ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα της αρχαιότητας στα «σωθικά» της Πλατείας Μοναστηρακίου, δίπλα στην αποβάθρα του Ηλεκτρικού: η εγκιβωτισμένη (καλυμμένη με πλίνθινη καμάρα) κοίτη του Ηριδανού- ένα από τα τρία μεγάλα ποτάμια της Αθήνας-όταν το «άτακτο» ποτάμι της πόλης είχε μετατραπεί σε υπόνομο. Αιτία οι «διαφορετικές προτεραιότητες» της Αττικό Μετρό κρατούν τον αρχαιολογικό χώρο αθέατο στους χιλιάδες περαστικούς του σταθμού και της πολυσύχναστης πλατείας. Το κάρμα ωστόσο φαίνεται να αλλάζει το 2007 και στις αρχές Μαρτίου ο αρχαιολογικός χώρος των 300 τ.μ. προγραμματίζεται να κάνει το ντεμπούτο του στο κοινό.

Οι τοίχοι έχουν βαφεί στο χρώμα της ώχρας. Οι αρχαιότητες (ορατή είναι η υστεροκλασική και η ρωμαϊκή φάση) έχουν φωτιστεί. Η γυάλινη πασαρέλα (πεζογέφυρα από ανοξείδωτο χάλυβα) μήκους 24 μ. είναι στη θέση της. Η γιγαντοαφίσα με τα επεξηγηματικά κείμενα είναι σχεδόν έτοιμη, το νερό του ποταμού ακούγεται να ρέει κάτω από τα πόδια μας δημιουργώντας την αίσθηση μιας όασης στην καρδιά της πολύβουης πλατείας και οι αρχαιότητες περιμένουν υπομονετικά «κουκουλωμένες» κάτω από χοντρά νάιλον καλύμματα τη στιγμή που θα αποκαλυφθούν.

«Πρόκειται για έργο πλήρως ενταγμένο στην κίνηση των επιβατών

Ο Ηριδανός είναι καλυμμένος κάτω από μια πλίνθινη καμάρα, έργο που χρονολογείται στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού, τον 2ο αι. μ.Χ

του σταθμού» λένε στα «ΝΕΑ» ο εποπτεύων του έργου ο αρχιτέκτονας- αναστηλωτής της 1ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Νίκος Δεληνικόλας και η αρχαιολόγος Μάχη Παναγοπούλου.

«Αν και επρόκειτο για ένα δύσκολο έργο που έγινε μέσα στον σταθμό, οι βλάβες που υπέστησαν τα αρχαία είναι ελάχιστες».

Ο σημαντικός για την τοπογραφία της Αθήνας αρχαιολογικός χώρος και ο μοναδικός που υπάρχει σε σταθμό του Μετρό- καθώς οι αρχαιότητες παρουσιάζονται στη θέση όπου βρέθηκαν, ενώ σε όλους τους υπόλοιπους σταθμούς έχουν μεταφερθεί από άλλα σημεία- έχει μέχρι σήμερα ακολουθήσει τη μοίρα της πολύπαθης Πλατείας Μοναστηρακίου, η οποία αν και έπρεπε να έχει αλλάξει όψη προ Ολυμπιακών Αγώνων, εξακολουθεί να θυμίζει σκουπιδότοπο. Και ενώ ο χώρος έπρεπε να έχει παραδοθεί μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες, τρία χρόνια μετά εξακολουθεί να παραμένει αθέατος για το κοινό. Ο λόγος; «Στο μεταξύ άλλαξαν οι προτεραιότητες της Αττικό Μετρό με τις επεκτάσεις στην Α ττική, αλλά και το Μετρό Θεσσαλονίκης» είναι η επίσημη απάντηση της εταιρείας Αττικό Μετρό για την «ταλαιπωρημένη» κοίτη του Ηριδανού που αρχικά γέμισε τσιμέντο λόγω των πασσαλοπήξεων και παραλίγο να διαλυθεί οριστικά λόγω των έργων.

Και σπίτια στο φως

Στα οκτώ χρόνια που διήρκεσε η ανασκαφή οι αρχαιολόγοι δεν ανακάλυψαν μόνο τα 12,94 μ. του Ηριδανού. Έφεραν στο φως επίσης εργαστήρια και σπίτια εκατέρωθεν της κοίτης, που χρονολογούνται από τη γεωμετρική εποχή έως και τα νεώτερα χρόνια και αποκαλύπτουν μια γειτονιά στο κέντρο της Αθήνας με διαχρονικό χαρακτήρα. Επιπλέον περισσότερα από 50.000 αγγεία, επιγραφές, αρχιτεκτονικά μέλη, νομίσματα και χάλκινα έργα μικροτεχνίας ήρθαν στο φως κατά την ανασκαφή που επέβλεψαν οι αρχαιολόγοι Χαρίκλεια Κοιλάκου και Όλγα Ζαχαριάδου.