καταραμένα πράγματα…»

«… ΑΥΤΗ Η ΙΔΙΟΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ
ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΚΡΙΒΩΣ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΠΑΝΕ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ. ΚΙ ΕΠΟΜΕΝΩΣ, ΑΞΙΖΕΙ ΤΟΝ ΚΟΠΟ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΜΕ ΝΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ…». ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΚΡΙΒΕΣΤΕΡΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ
ΤΟΥ ΟΥΜΠΕΡΤΟ ΕΚΟ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ ΠΟΥ Ο ΙΔΙΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΤΟ 2001 ΣΕ ΕΝΑ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟ
Σε έναν κόσμο όπου η μόνη απόλυτη αξία είναι η συνεχής μεταβλητότητά του, η μόνη βιώσιμη σκέψη δεν μπορεί παρά να είναι εξίσου μεταβλητή. Μόνο αυτή μπορεί να συλλάβει τις κινήσεις του, να τις καταγράψει, ή εντέλει να τις περιγράψει. Είναι η μόνη σκέψη που δικαιούται να αποκαλεί τα πράγματα «καταραμένα», μάλλον με τη σημασία του αγγλικού «damned» ή του δικού μας «άτιμα», ένα κράμα καταναγκασμού και χαλαρής οικειότητας.

Στη συλλογή αυτή από άρθρα και ομιλίες που δημοσιεύθηκαν από το 2000 έως το 2005, ο Έκο αποδεικνύει ακόμη μία φορά πως είναι ικανός να διεκδικήσει επαξίως τον τίτλο του απόλυτου διανοούμενου των καιρών μας. «Απόλυτος», με την έννοια του «απολύτως συμφιλιωμένος»: τίποτε δεν τον τρομάζει, τίποτε δεν τον ξεπερνάει, τίποτε δεν μπορεί να προκαλέσει ούτε στιγμή την αμηχανία του. Η «αμήχανη» σκέψη, η «απορητική» σκέψη στο διανοούμενο σύμπαν που ακούει στο όνομα Ουμπέρτο Έκο ισοδυναμεί με αμαρτία.

Δεν χωράει αμφιβολία ότι το μυαλό του Έκο είναι μια αξιοθαύμαστη μηχανή παραγωγής λόγου. Λόγου προφορικού που εμφανίζεται ότι διαθέτει την πολυπλοκότητα του γραπτού, λόγου γραπτού που εκφέρεται με την αμεσότητα του προφορικού. Τα πάντα είναι άξια για τη σκέψη του και η σκέψη του είναι αντάξια των πάντων. Παίζει, χαίρεται σαν έφηβος που απολαμβάνει τις πρώτες του ερωτικές εμπειρίες, τη διάλυση του ενικού παντός στο πληθυντικό τα πάντα.

Μιλάει λοιπόν, για τα πάντα. Για τα πάντα; Για τα πάντα. Για τον Μπερλουσκόνι, τον Κοπέρνικο, τον Τολιάτι, τον Πίκο ντελά Μιράντολα, τον Δάντη, τον Μπιλ Γκέιτς, τον Πάπα, τα δικαιώματα των εμβρύων, τον Σαίξπηρ και την αφρικανική λογοτεχνία, τις ρίζες της Ευρώπης και τις φωτογραφίες των διαβατηρίων, την ελληνορωμαϊκή Ευρώπη, τη χριστιανική Ευρώπη και την ανοχή, τον Πάπα και τα ζυμαρικά Gunegonda, το σκάνδαλο της Παρμαλάτ, τη

Umberto Εco

ΜΕ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΚΑΒΟΥΡΑ

ΜΤΦ. ΕΦΗ ΚΑΛΛΙΦΑΤΙΔΗ ΕΚΔ. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΛ. 498, ΤΙΜΗ: 17,90 #

σκατολογία και τον Σέρλοκ Χολμς. Πώς όμως, να μιλήσεις για τα πάντα αν δεν αφήσεις τον εαυτό σου να περιπλανηθεί στην επιφάνεια των πάντων; Πώς να περιγράψεις αυτά τα «καταραμένα» πράγματα αν δεν ταυτιστείς με τη μεταβλητότητα που τους δίνει ζωή, αν δεν απελευθερώσεις το βλέμμα σου από τις αναστολές του εκλεκτικισμού; Ε ναι. Αυτή είναι η γοητεία του Έκο, αυτό το κοκτέιλ σημειολογικής ευφυΐας, βουλιμικής λογιότητας και κοινής λογικής που προσφέρει τη γενναιόδωρη γεύση του στον αναγνώστη. Τι συμβαίνει αν ένα πρωί ξυπνήσεις και συνειδητοποιήσεις πως όλα τα ΜΜΕ ανήκουν σε έναν άνθρωπο και πως αυτός ο άνθρωπος είναι και πρωθυπουργός της χώρας όπου ζεις; Μην ανησυχείτε, το έργο Μπερλουσκόνι το έχουμε ξαναδεί. Η προπαγανδιστική του στρατηγική είναι ακριβές αντίγραφο της στρατηγικής που ακολουθούσε ο Τολιάτι ως γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος.