Ευρώπη και ανοχή

Όταν η σκέψη του Έκο γίνεται ευθέως πολιτική κερδίζει σίγουρα σε οξυδέρκεια. Υπάρχουν εξαιρετικά ακριβείς περιγραφές της κατάστασης που επικρατεί σήμερα στην πολυπολιτισμική Δύση:

«Είναι φυσικό σε ορισμένα πανεπιστήμια, οι μη Δυτικοί φοιτητές να θέλουν και μαθήματα για τις δικές τους πολιτιστικές παραδόσεις και τη λογοτεχνία τους. Αλλά είναι λιγότερο φυσικό οι Αφρικανοί, λόγου χάρη, να θέλουν να αντικατασταθούν τα μαθήματα για τον Σαίξπηρ με μαθήματα για την αφρικανική λογοτεχνία».

Ή το σχόλιό του για το ευρωπαϊκό Σύνταγμα:

«Δεν θα θεωρούσα άτοπη σε ένα Σύνταγμα μια αναφορά στις ελληνορωμαϊκές και ιουδαιοχριστιανικές ρίζες της ηπείρου μας, μαζί με την προσθήκη ότι ακριβώς χάρη σε αυτές τις ρίζες, όπως ακριβώς η Ρώμη άνοιξε το πάνθεόν της σε κάθε λογής θεούς και ανέβασε στον αυτοκρατορικό θρόνο ανθρώπους με μελαψό δέρμα (ας μην ξεχνάμε ότι ο Άγιος Αυγουστίνος ήταν Αφρικανός), η ήπειρός μας είναι ανοιχτή στην αφομοίωση κάθε πολιτισμικής και εθνικής συνεισφοράς, θεωρώντας αυτή την προδιάθεση στο άνοιγμα ένα από τα βαθύτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της».

Όπου αποδεικνύεται ότι ακόμη και η μεταβλητότητα των «καταραμένων» πραγμάτων έχει και αυτή τα όριά της. Όπως και η πολυπολιτισμική ανοχή: τι θα γίνει αν κάποια μουσουλμάνα εμφανίσει ένα διαβατήριο που το πρόσωπό της είναι καλυμμένο με μπούρκα; Μήπως η ανοχή που επικαλούνται οι «μη Δυτικοί» που έρχονται στην Ευρώπη είναι μονόπλευρη αφού οι ίδιοι επιδεικνύουν μια πρώτης τάξεως δυσανεξία απέναντι στον ευρωπαϊκό πολιτισμό;

Εν κατακλείδι: Σίγουρα κανείς δεν μπορεί να χαρακτηρίσει τη σκέψη του Έκο «καινοτόμο»- η ίδια η διάσταση της καινοτομίας είναι εξόριστη από την ήπειρο του μεταμοντέρνου σύμπαντος την οποία επιχειρεί να χαρτογραφήσει. Έχοντας περιορίσει τις σχέσεις του με το παρελθόν σε μια «φαινομενική απόδοση τιμής», αυτομάτως ακρωτηριάζει το παρόν από τη διάσταση της χρονικής προοπτικής, άρα μεταμορφώνει και το μέλλον σε ένα είδος παιχνιδιού που παίζεται στο παρόν.