[ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ] Σε «επενδυτές» η Ανώτατη Εκπαίδευση;

Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ που ξεκίνησε πρόσφατα για την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, η οποία θα ανοίξει τις πύλες της Ανώτατης Εκπαίδευσης σε μη κρατικές δυνάμεις, δεν επικεντρώνεται στην ουσία του προβλήματος. Η ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση είναι μία από τις ελάχιστες στην Ευρώπη που εξακολουθεί να ελέγχεται πλήρως από το κράτος. Η ποιότητα των σπουδών, σίγουρα, θα μπορούσε να είναι καλύτερη. Το ίδιο και οι υποδομές και η ποιότητα της παραγόμενης γνώσης και καινοτομίας. Η απελευθέρωση από τα δεσμά του κράτους θα μπορούσε να δημιουργήσει τον απαραίτητο ανταγωνισμό για τη βελτίωση όλων των παραπάνω δεικτών. Υπό προϋποθέσεις, όμως, και μάλιστα αυστηρές. Φοβάμαι ότι οι επίδοξοι επιχειρηματίες όταν ακούνε περί αναθεώρησης του άρθρου 16 ονειρεύονται εύκολο χρήμα από το άνοιγμα ενός «πανεπιστημίου» που θα λειτουργεί εντός μιας πολυκατοικίας και θα πουλάει «πτυχία» με το κιλό. Η κυβέρνηση, η οποία παίρνει την πρωτοβουλία για την αναθεώρηση του άρθρου 16, δεν έχει ξεκαθαρίσει τις προθέσεις της. Αν θέλει πραγματικά να αναπτύξει την Ανώτατη Εκπαίδευση θα πρέπει να κατανοήσει τι σημαίνουν ιδιωτικά πανεπιστήμια στις αναπτυγμένες χώρες. Τα πιο διάσημα και φημισμένα πανεπιστήμια του κόσμου δεν είναι ιδιωτικά με την ελληνική έννοια του όρου. Δεν επιδιώκουν το κέρδος, δεν μοιράζουν μερίσματα στους μετόχους τους, και όλα τα κεφάλαια που εξοικονομούν διατίθενται για επενδύσεις και έρευνα. Υπάρχει έτσι ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ των ιδιωτικών και των μη κρατικών πανεπιστημίων. Αναρωτιέμαι ποιοι επιχειρηματίες θα είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν υπό αυτές τις προϋποθέσεις, δηλαδή να μην αποκομίζουν κέρδος, αλλά να ξοδεύουν και για την παραγωγή λύσεων στα προβλήματα της εποχής. Και μάλιστα αν πριν από την «απελευθέρωση» τα σημερινά κρατικά πανεπιστήμια δεν μπουν στον ανταγωνισμό με πήλινα πόδια, αλλά με κεφάλαια, επενδύσεις και σύγχρονο τρόπο λειτουργίας. Γι΄ αυτά η κυβέρνηση δεν δεσμεύεται. Αντίθετα, δέσμια μιας λογικής στην οποία οτιδήποτε ιδιωτικό είναι καλύτερο από το δημόσιο, ετοιμάζεται να παραδώσει την Ανώτατη Εκπαίδευση σε «επενδυτές».