Όταν «αξία» είναι η βία

Συγκεντρώθηκαν στρατοί ενημέρωσης στο Αγρίνιο, εκεί και η πλέον σύγχρονη τηλεοπτική τεχνολογία, και το ανέδειξαν σε πόλη-σύμβολο – αλίμονο, όχι του καλού, όπως συνέβη και με την Αμάρυνθο και τη Βέροια

Τους πιάσαμε. Τα δώσαμε όλα στον αγώνα κατά του κακού. Έχουμε εξασφαλισμένο
τηλεοπτικό θέαμα για μερικές ημέρες ακόμη. Άλλωστε με τι άλλο να ασχοληθεί
αυτός ο ευτυχής τόπος, που έχει τα προβλήματά του λυμένα, ζει σε ειδυλλιακές
πόλεις, συνάπτει τρυφερές σχέσεις και αίφνης ένα έγκλημα, τόσο φρικιαστικό,
προκαλεί μαζική υστερία, ηθικό πανικό, ολοκληρωτικό τρόμο; Και είναι επόμενο
να «έχουν πέσει από τα σύννεφα» οι συντοπίτες των κατηγορουμένων. Γιατί δεν
είναι δυνατόν όλοι αυτοί με τις ανέφελες ζωές, οι οποίες προσφέρουν
αρυτίδιαστα μέτωπα σε όλους, να μη διάβασαν στο μέτωπο των κατηγορουμένων ότι
πρόκειται, όταν μεγαλώσουν και φτάσουν στην ηλικία που έχουν σήμερα, να το
κάνουν το κακό.

Μέχρι τις 2 μετά τα μεσάνυχτα ανέλυε το θέμα ο κ. Χαρδαβέλλας από το
Alter. Είχε συγκεντρώσει γύρω από ένα τραπεζάκι με πράσινο εμπριμέ
τραπεζομάντιλο, για το couleur local υποθέτουμε, συντοπίτες συλληφθέντων και
θυμάτων της τρομερής πενταπλής δολοφονίας και μας έλεγαν ότι υπάρχει και άλλο
πρόσωπο στην οικογένεια που το ‘χει «το κουσούρι» – ήταν συνεργάτης λέει του
Ρωχάμη!

Τι εννοούσαν ακριβώς δεν μας εξήγησαν. Είναι κληρονομικό; Κάτι σαν τον
σακχαρώδη διαβήτη, που λέμε; Γιατί κι αυτός ανεβάζει το αίμα στο κεφάλι. Εν
τοιαύτη περιπτώσει, σκέφτηκε κανείς ότι στην εν λόγω οικογένεια υπάρχουν και
άλλοι άνθρωποι και μια 9χρονη ανιψιά που ζει σε αυτόν τον μικρό τόπο; Σκέφτηκε
κανείς ένα παιδί που θα ακούει ψιθύρους πίσω από την πλάτη της καθώς θα
διασχίζει τους δρόμους ή τι μπορεί να συμβεί αν διαπληκτιστεί με συνομήλικο,
αν διεκδικήσει το δίκιο της για κάποιο θέμα;

Σημασία έχει ότι το Αγρίνιο έγινε η «έδρα» επί τετραήμερον – προς το
παρόν – για τους «στρατούς» της ενημέρωσης. Μπορεί εκεί να γεννήθηκε ο ποιητής
και στιχουργός Πυθαγόρας, που 14χρονος μαθητής πολέμησε με τον ΕΛΑΣ τους
Γερμανούς και γύρισε πάλι στο σχολείο την ημέρα που έφυγαν, εκεί και ο
Αριστείδης Μόσχος, που έπαιζε το σαντούρι και σύμφωνα με ορισμένους ο
δημιουργός του τραγουδιού «Σ’ αγαπώ γιατί ‘σαι ωραία». Στον ίδιο τόπο
γεννήθηκε ο ζωγράφος Χρήστος Μποκόρος. Αλλά στη συνείδηση του φιλοθεάμονος, θα
μείνει σαν ο τόπος του μεγάλου φονικού. Τόσες ώρες τηλεοπτικού προγράμματος
αφιερωμένα σε αυτό μόνον, δεν μπορεί παρά να αφήνουν τα ίχνη τους και στους
τόπους και στους ανθρώπους.

Όπως κι αν έχει, η βία αποτελεί πλέον το συχνότερο, εντυπωσιακότερο και
προσφιλέστερο θέαμα. Χάρη σε αυτή γίνονται μαραθώνιες εκπομπές και φυσικά
«πρώτες φίρμες», απόλυτοι πρωταγωνιστές, εκείνοι που την ασκούν. Ας δούμε το
φονικό στην ηλεκτρονική του αναπαράσταση που εδώ και ημέρες προβάλλεται από
δελτία ειδήσεων (Alter). Μια ηλεκτρονική φιγούρα τρέχει, μια άλλη πίσω της
κρατάει καραμπίνα, τη σηκώνει, σημαδεύει, μπαμ! πετυχαίνει τον στόχο, η πρώτη
φιγούρα πέφτει με έναν κόκκινο λεκέ στο στήθος. Τρέχει η δεύτερη φιγούρα,
μπαμ! κι άλλος κόκκινος λεκές, πάρ’ την κάτω και αυτήν, τρέχει η τρίτη και
άλλο μπαμ! και αυτή η φιγούρα πέφτει και η επόμενη και μετά η τελευταία τρέχει
με δύναμη, αλλά πάλι μπαμ! η καραμπίνα, πισώπλατο χτύπημα, πάρ’ το κάτω το
ηλεκτρονικό ανθρωπάκι, Game over.

Νικητής αυτός που επιλέγει τη φιγούρα με την καραμπίνα. Λένε πως αν
ένας πολιτισμός έχει αξίες, δεν κινδυνεύει από θεάματα τέτοιου είδους, τα
οποία «διαβάζει» πάντα με φίλτρο το σύστημα των αξιών του, καταδικάζει δηλαδή
τον εγκληματία. Ας αναρωτηθούμε αν στην εποχή του θεάματος γοητεύει τους
πάντες το ίδιο σύστημα αξιών. Γιατί είναι φανερό ότι μια από τις
σημαντικότερες αξίες πλέον είναι μάλλον η συμμετοχή στο θέαμα, ενώ ο τρόπος
ουδόλως απασχολεί (με τα ριάλιτι να το αποδεικνύουν).

Ουδόλως απασχολεί η τιμωρία

Οι έρευνες λένε ότι τα αγόρια ιδίως θέλουν να είναι πάντα με τους νικητές,
όσο σκληροί και αν είναι. Η «τιμωρία» υπολογίζεται ελάχιστα, σε ορισμένα
περιβάλλοντα και καθόλου, αφού είναι απόρροια «συστήματος αξιών», το οποίο δεν
ασκεί καμιά γοητεία σε αυτά – το θεωρούν αποτυχημένο γιατί θεωρούν ότι δεν
προστατεύει τους ίδιους, αλλά εκείνους που ασκούν εξουσία, μεταξύ αυτών φυσικά
και όλοι αυτοί οι πανελίστες ψυχολόγοι και λοιποί που απαγγέλλουν διάφορες
«βεβαιότητες» κάνοντας τηλεοπτική καριέρα με αυτές. Κάποτε, γύρω στα 1960 στις
ΗΠΑ, ερευνητές υποστήριζαν ότι το πόσο επηρεάζει το κοινό η τηλεόραση
εξαρτάται από τους κοινωνικούς παράγοντες. Σήμερα πλέον είναι γνωστό ότι τα
τηλεοπτικά μέσα διαμορφώνουν έτσι κι αλλιώς κοινωνικές στάσεις και έχει
αποδειχθεί με πλήθος ερευνών ότι μακροπρόθεσμα επηρεάζουν εν τέλει έναν
πολιτισμό και τις αξίες του. Και ήδη το βλέπουμε.