«Είμαι γιος μιας Εβραίας και ενός συνεργάτη των Γερμανών!»

«Δεν ξεκινάω από την κοινωνική πραγματικότητα», λέει ο Ολλανδός συγγραφέας Χάρι Μούλις. «Ξεκινάω από τη δική μου κατάσταση και για να την περιγράψω χρησιμοποιώ την κοινωνική πραγματικότητα»

«Θα μπορούσε να είχε γράψει ένα ωραίο βιβλίο για τη θητεία του στα SS,
όμως δεν θα έπαιρνε Νόμπελ», έλεγε για τον Γκίντερ Γκρας, χτες στην Αθήνα, ο
Ολλανδός συγγραφέας Χάρι Μούλις. «Δεν ήταν ναζί. Στα 17 του μπορεί απλώς να
τον είχαν συναρπάσει οι στολές και οι παρελάσεις. Αυτό όμως που είναι περίεργο
είναι που δεν κατάλαβε περί τίνος επρόκειτο παρά μόνο μετά τη δίκη της
Νυρεμβέργης».

Ο Χάρι Μούλις, που μίλησε το βράδυ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σημαδεύτηκε από
τον πόλεμο. Γεννήθηκε το 1927, όπως και ο Γκίντερ Γκρας. «Όταν ξέσπασε ο
πόλεμος ήμασταν 12χρονα παιδιά και όταν τελείωσε ήμασταν 17, είχαμε πλέον
ενηλικιωθεί». Το βασικό όμως «παράδοξο», που σημάδεψε και το έργο του, ήταν
άλλο: η μητέρα του ήταν Εβραία (από την Αμβέρσα) και ο πατέρας του συνεργάτης
των Γερμανών! «Να σας πω την ιστορία;». Ποιος να αρνηθεί. Οπότε εξήγησε ότι ο
πατέρας του, Αυστριακός αξιωματικός στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποστρατευθείς
κλήθηκε από τους Γερμανούς να διευθύνει μια πρώην εβραϊκή τράπεζα που είχε
επιταχθεί. «Ύστερα από έξι μήνες κατάλαβε ότι επρόκειτο για τράπεζα ληστών.
Έπαιρναν την περιουσία των Εβραίων που έστελναν στο Άουσβιτς. Φοβήθηκε όμως να
φύγει γιατί είχε γυναίκα Εβραία. Έτσι έσωσε και τη μητέρα μου. Θα είχε πεθάνει
στα 30, ενώ τελικά πέθανε στα 88. Πρέπει λοιπόν να χαίρομαι που ήταν με τους
κακούς; Να οι παραδοξότητες που γέννησαν το έργο μου».

Η συλλογή διηγημάτων «Ο προστατευόμενος» που έφτιαξε ο Μούλις με τη
μεταφράστριά του Ινώ Βαν Ντάικ-Μπαλτά για το ελληνικό κοινό, κυκλοφορεί από
τις Εκδόσεις Καστανιώτη.