Πεθαίνοντας από πλήξη και ανία

Πάει τέλειωσε η εποχή που το ελληνικό σινεμά έχαιρε προστασίας και ασυλίας
όπως το μπαμπάκι της Θεσσαλίας!

Πέστε το αφέλεια, πέστε το βλακεία, πέστε το ανοησία. Μετά το «Delivery»
περίμενα από τον Νίκο Παναγιωτόπουλο να ξύσει ακόμα πιο βαθιά και να στάξει
περισσότερες σταγόνες αίματος στο σελιλόιντ της επόμενης ταινίας του. Αντί
αυτής της «αιμορραγίας» εισέπραξα (με ανοιχτό το στόμα) την εξής ανεκδιήγητη
διαδικασία. Εκείνος στο σαλόνι σε κατάσταση «πίναμε τσάι», εγώ να πεθαίνω από
πλήξη και ανία βλέποντας ένα απίστευτο ρεσιτάλ κοινοτοπίας!

Πρώτο, το «φιλοσοφικό» πεδίο – αν κι αυτό είναι τόσο κραυγαλέο που
καταντάει εντελώς προσχηματικό – όπου το επιμύθιο καταλήγει στην εξής
αμπελοφιλοσοφία: Η ζωή είναι ένα ψέμα, μόνο ο θάνατος είναι η αλήθεια. Κι αυτό
γιατί ο ήρωας (ο Ανδρέας, δηλαδή ο Σπύρος Παπαδόπουλος), επειδή πάσχει από
λευχαιμία, ομολογεί τις απιστίες του στις τρεις γυναίκες της ζωής του κι έτσι
από ψεύτικος γίνεται αληθινός και φυσικά ως μελλοθάνατος είναι εντελώς
συμπαθητικός. Βολικό, πολύ βολικό. Διότι ο θάνατος όχι μόνο τον απαλλάσσει από
την έγνοια να σκηνοθετεί τα ψέματά του, αλλά από πάνω, ως «τελευταία
επιθυμία», εξασφαλίζει και τη συναίνεση των τριών θυμάτων του προς την
απιστία. Έτσι ο Ανδρέας οδεύει προς την άλλη ζωή ως σουλτάνος μοναδικός.
Εντελώς μουσουλμανική, φαλλοκρατική, βολική αλήθεια. Για ένα επιπλέον λόγο.
Και το ψέμα, αλήθεια είναι. Κοροϊδεύεις τους άλλους, κοροϊδεύεις τον εαυτό
σου, κοροϊδεύεις τον καιρό σου. Τουρίστας ο Ανδρέας, τουριστική – για τον
θάνατο – και η ταινία! Δηλαδή αν στο βάθος και πλαγίως ο Παναγιωτόπουλος
επιθυμούσε να χλευάσει την μονογαμία (αφού ο θάνατος απενοχοποιεί την απιστία
και δικαιώνει την πολυγαμία, άρα είναι ο θεσμός που μας αναγκάζει να ζούμε
κόντρα στις ανάγκες μας και να κολυμπάμε σε ωκεανούς ψευτιάς και υποκρισίας)
τότε γιατί «αυτός» και όχι «αυτές»; Γιατί ο άπιστος και ο πολυγαμικός να είναι
Αρσενικός; Γιατί το κέντρο του μικρόκοσμου της ταινίας να είναι ένας Ανδρέας
και όχι μια Ανδριάνα;

«Πεθαίνοντας στην Αθήνα»: ούτε δράμα ούτε μιούζικαλ ούτε κωμωδία!

Πάμε τώρα στην δραματουργική ουσία. Ποιος ο λόγος που τρεις μέλισσες –
η Πηνελόπη του (Μαρία Ναυπλιώτου), η τριαντασαραντάρα Εληνογαλλίδα ερωμένη του
(Μαρία Σολωμού) και η εικοσάχρονη φοιτήτριά του (Βίκυ Παπαδοπούλου) –
ανέχονται ένα πομφόλυγα κηφήνα; Επειδή έτσι. Αμ δεν! Μόνο στα καφενεία «έτσι
κι έτσι ίσον γιουβέτσι». Στο σινεμά ο θεατής πρέπει να βιώσει, να πειστεί, να
θαμπωθεί από λάμψεις ευφυίας και αληθινής γοητείας. Διάολε, όταν κάνεις μια
ταινία για τον θάνατο, πρέπει να πάρεις υπόψη σου μερικές ιστορίες που
τάραξαν, έγραψαν, έμειναν. Έτσι σκόρπια και ανάκατα θυμίζω: «Επέλαση των
βαρβάρων», «Ο άνδρας που αγαπούσε τις γυναίκες», «Πεθαίνοντας στα τριάντα», «Η
θάλασσα μέσα μου». Ιστορίες με ήρωες που κόμιζαν αρετές, που αποκάλυπταν
απελπισία, που μεταμόρφωναν τη φθορά σε αθανασία. Στοιχειώδης κανόνας
δραματουργίας. Δηλαδή, από τι ορίζεται ο Ανδρέας; Ποια η πρώτη ύλη, ποια η
επεξεργασία, ποιος ο χαρακτήρας, ποια η προσωπικότητα; Ότι είναι καθηγητής
Ιστορίας στην Σχολή Καλών Τεχνών; Να γελάσω! Ότι κυκλοφορεί με καλοραμμένο
παλτό; Να καγχάσω! Τον θέλεις μάγκα και γκόμενο; Απόδειξη! Πάμε τώρα στην
ίντριγκα. Ωραία, εντός ολίγου ο Ανδρέας θα πεθάνει από λευχαιμία. Αυτό είναι
κλινικό περιστατικό, δεν είναι αρκετό για μια ταινία. Τι είναι για τον
Παναγιωτόπουλο αρκετό; Η περιγραφή της τριπλής απιστίας. Πώς; Ορίστε λοιπόν.
Θυμάσαι – λέει ο κόκορας στις κότες – τότε που βρισκόμουν σε συνέδριο στην
Κρήτη; Ε, λοιπόν, κοιμόμουν με την μικρή σε ξενοδοχείο της Αθήνας. Α, λέει
στην μικρή, θυμάσαι τότε που βρισκόμουν με την γυναίκα μου στη Γαλλία; Ε,
λοιπόν, έκοβα βόλτες με την Καμίλ στο Καρπενήσι! Αν αυτές οι κοινοτοπίες
συνιστούν χαριτωμένες πρωτοτυπίες, ε, τότε, καλύτερα να επιστρέψουμε στις
κοσμικές κομεντί της Φίνος Φιλμ.

Πάμε τώρα στις ερμηνείες. Όλοι οι ρόλοι χωρίς δραματουργική επεξεργασία. Μα
πώς έτσι; Επειδή έτσι μ’ αρέσει. Αποτέλεσμα; Ο Παπαδόπουλος να κυκλοφορεί σαν
γοητευτικό παλτό, που από καιρού εις καιρόν αμολάει μερικές αμπελοφιλοσοφίες.
Η Σολωμού να παίζει σε διαφημιστικό εσωρούχων, η Ναυπλιώτου να εκλαμβάνει τον
ρόλο της ως ρεπλίκα ξινισμένης ζωντοχήρας και ο Στάθης Λιβαθηνός να παριστάνει
τον γιατρό από θεατρικό τσάι της Μιμής Ντενίση. Τέλος, η πεμπτουσία των
διαλόγων εκσφενδονίζεται από την Σολωμού με την εξής κεραμίδα: «Θέλω ν’
ακολουθήσω έναν άνδρα αλλά προς το παρόν επειδή δεν τον έχω βρει ακολουθώ την
κουλτούρα». Έτσι φίλοι μου. Όταν τέτοιες ατάκες έβγαιναν από χάρτινα σαλονάτα
μελοδράματα, προκαλούσαν το γέλιο της αρκούδας. Σήμερα όμως όλα κι όλα
θεωρούνται τεκμήρια βαριάς κουλτούρας! Για να μην εξαντληθώ. Χωρίς τη μουσική
και τα τραγούδια του Σταμάτη Κραουνάκη και δευτερευόντως χωρίς την φρεσκάδα
της Βίκυς Παπαδοπούλου, κάποιος θα είχε «πεθάνει». Όχι ο Ανδρέας αλλά εγώ. Από
πλήξη και ανία!

Με δυο λόγια: Καθηγητής Σχολής Καλών Τεχνών που πάσχει από λευχαιμία
αποφασίζει να αποκαλύψει στις τρεις γυναίκες του την αλήθεια γα τις απιστίες
του.

Βαβέλ, το όνομα της παγκοσμιοποιημένης ασυνεννοησίας

Τηρουμένων των αναλογιών, καλύτερη παρουσία του εφταήμερου το «Babel», ακόμα
ένα δείγμα του καλπάζοντος μεξικανικού κινηματογράφου. Τουτέστιν Αλεχάντρο
Γκονζάλες Ινιάριτου το όνομα του σκηνοθέτη (και των «21 γραμμαρίων») και
Γκιγιέρμο Αριάγκα ο σεναριογράφος αυτής της παγκοσμιοποιημένης ασυνεννοησίας!

Λίγο να ξύσεις την επιφάνεια μοιάζει με μπιλιάρδο, όπου η μια μπίλια κοπανάει
και κοπανιέται πάνω στην άλλη και στο τέλος όλες καταλήγουν σε μια μαύρη
χοάνη. Αν μάλιστα ξύσεις ακόμα πιο βαθιά, τότε θα «δεις» ότι το μπιλιάρδο
είναι εγκαταστημένο σε κάθε όροφο του πύργου της Βαβέλ. Προσέξτε και θα
καταλάβετε.

«Babel». Συμπτώσεις μιας διαδρομής με επιβάτη και θύμα τον Μπραντ Πιτ

Όλα ξεκινούν από μια σφαίρα ανυποψίαστων παιδιών από τα κατσικοχώρια
του Μαρόκου. Αρπάζουν την κυνηγετική καραμπίνα του πατέρα τους και
στοιχηματίζοντας ότι η σφαίρα δεν φτάνει τα τρία χιλιόμετρα, πυροβολούν
τουριστικό λεωφορείο με αποτέλεσμα να τραυματίσουν Αμερικανίδα τουρίστρια
(Κέιτ Μπλάνσετ). Ποιος το έκανε; Μα φυσικά μουσουλμάνοι τρομοκράτες! Όμως και
στο ισόγειο (στη βάση) οι μπίλιες κοπανιούνται με την ίδια χάρη προκαλώντας
παρόμοια ζάλη. Οι επιβάτες στρέφονται εναντίον του τρελαμένου συζύγου (Μπραντ
Πιτ) γιατί εκείνος θέλει το πούλμαν να τους μεταφέρει στο πλησιέστερο χωριό,
εκείνοι όμως να επιστρέψουν στην πρωτεύουσα για να γλιτώσουν από τον Μπιν
Λάντεν. Πώς λέγεται αυτό; Ο σώζων εαυτόν σωθήτω. Πάμε τώρα στο υπόγειο.

Πώς λέμε ότι το πέταγμα μιας πεταλούδας στην Ασία μπορεί να προκαλέσει
καταστροφικούς τυφώνες στην Β. Αμερική; Έτσι ακριβώς. Διότι η υπηρέτρια που
φροντίζει τα δύο παιδιά του ζεύγους των Αμερικανών, πρέπει να φύγει
προκειμένου να παραβρεθεί στον γάμο του γιου της. Επομένως τι να κάνει; Έτσι
το τριτοκοσμικό «σκουπίδι» μαζί με δύο προνομιούχους ανήλικους Αμερικανούς και
με οδηγό έναν επιπόλαιο ανιψιό (Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ) διασχίζουν τα σύνορα
που χωρίζουν τον αμερικανικό πολιτισμό από το καθυστερημένο Μεξικό. Αυτό ήταν.
Ένας γάμος, καταλήγει σε κηδεία. Ο λόγος απλός και συνηθισμένος. Τη νύκτα
πέφτουν πάνω σε μπλόκο της αμερικανικής αστυνομίας. Ο ανιψιός είναι
λαθρομετανάστης άρα λεπρός, δηλαδή βαράτε και όποιον πάρει ο Χάρος!

Με την εξαίρεση του τρίτου, του ανεξάρτητου, αυτόνομου και ξεκάρφωτου
επεισοδίου που λαμβάνει χώρα στην Ιαπωνία, όλα τα υπόλοιπα, δηλαδή τα δύο
τρίτα καλώς σχεδιασμένα, οικοδομημένα, ταξινομημένα. Ο αίλουρος από το Μεξικό
με οπτική εντελώς ντοκιμαντερίστικη, ώστε ο θεατής να λειτουργεί σαν αυτόπτης
μάρτυρας και όχι τουρίστας και με μια εξαιρετική διαχείριση του νεκρού (αργού)
χρόνου και της σιωπής – πράγματα τόσο δύσκολα όσο να μεταλλάξεις τον Μπους σε
κομμουνιστή – υπογράφει τη δεύτερη, μετά το «Amores perros», καλύτερη
δημιουργία του.

Στην πραγματικότητα ο εγκέφαλος πίσω απ’ όλα αυτά είναι ο Γκιγιέρμο
Αριάγκα, μία από τις καλύτερες πένες της Οικουμένης. Μέσα από προσωπικές,
μικρές ιστορίες αποκαλύπτει την καρδιά της παγκοσμιοποίησης. Πώς; Απλά.
Τοποθετεί τον κόσμο πάνω σε μια βάρκα. Όλοι δεμένοι με μια αόρατη αλυσίδα.
Έτσι και φύγει ο ένας προς τα εδώ παρασύρει τους άλλους προς τον βυθό.
Ελεύθεροι αλλά φυλακισμένοι. Το νόημα απλό. Δεν είμαστε άνθρωποι, λέει ο
Αριάγκα. Μπίλιες είμαστε. Μπίλιες που μας κοπανάει η στέκα του ρατσισμού, της
αλαζονείας και του ιμπεριαλισμού. Καλύτερα μια μέρα ελεύθερο πουλί παρά
σαράντα χρόνια μπίλια και φυλακή!

Με δυο λόγια: Τρία περιστατικά από Μαρόκο, ΗΠΑ, Μεξικό, Ιαπωνία. Δηλαδή
Λευκοί, Μαύροι, Κίτρινοι, όλοι ένοικοι της ίδιας Βαβέλ, σε διαφορετικούς
ορόφους εγκαταστημένοι. Μια Αμερικανίδα τραυματίζεται από αδέσποτη σφαίρα με
αποτέλεσμα δύο πιτσιρίκια της Αφρικής να θεωρηθούν τρομοκράτες, ενώ στην άλλη
μεριά, στην Καλιφόρνια της Αμερικής, η αστυνομία καταδιώκει την Μεξικάνα
υπηρέτρια που φροντίζει τα δύο παιδιά του ζεύγους που κάνει τουρισμό στο
Μαρόκο προκειμένου να ξεπεράσει μια συνηθισμένη κρίση μεταγαμιαίας
ασυνεννοησίας!

Πολιτικές οι πολεμικές τέχνες

Εναέριο – των πολεμικών τεχνών – κήρυγμα διά μέσου Τζετ Λι και «Άτρωτου»
δηλαδή «Jet Li’s Fearless». Όπου ούτε λίγο ούτε πολύ λέει το εξής: Μόνο μια
δυνατή Κίνα μπορεί να συνάψει ισότιμη συμμαχία με τις ΗΠΑ. Καλά, πρέπει να
υποστούμε δύο ώρες ανθυπο-«Ήρωα» για να καταλάβουμε αυτό που ξέρουν όλα τα
νήπια απανταχού της Γης; Η Κίνα με τα φτηνά μεροκάματα και την βιομηχανία και
η Αμερική με τα δολάρια, έχουν συνυπογράψει το πιο κερδοφόρο προγαμιαίο
συμβόλαιο από συστάσεως της ανθρωπότητας!

«Άτρωτος». Ο Τζετ Λι, ήρωας της Κίνας, λάτρης της αμερικανο-κινεζικής συμμαχίας

Με δυο λόγια: Το στόρι τόσο απλοϊκό όσο και το Αναγνωστικό της Α’
Δημοτικού. Πρωταθλητής των πολεμικών τεχνών, μεθυσμένος από άφθονες επιτυχίες
και μπόλικη αλαζονεία, αποσύρεται από την ενεργό δράση και τραυματισμένος
καταφεύγει σε χωριό όπου τον περιμαζεύουν φτωχοί και ταπεινοί. Έτσι ο
πρωταθλητής εξανθρωπίζεται και επιστρέφοντας στην πόλη πέφτει πάνω σε μια χώρα
που δεν αναγνωρίζει. Άγγλοι και Αμερικανοί παίζουν ταμπούρλο στα κεφάλια των
φτωχών Κινέζων. Έτσι ο ήρωας αναγκάζεται να δρασκελίσει την Αρένα με στόχο να
κατατροπώσει – όχι όμως να σκοτώσει – έναν λευκό, ανεγκέφαλο γίγαντα που αντί
για φωνή μουγκρίζει και ό,τι βρει μπροστά του το γκρεμίζει. Το επιμύθιο
απλοϊκό και άκρως φιλοκυβερνητικό. Η Κίνα μια γροθιά με ισότιμο σύμμαχο μια
Αμερική όλο λεφτά!

Ναυάγια αμνησίας και σεξουαλικής καταπίεσης

Έξι παρακαλώ οι πρεμιέρες. Βγαίνουν, φεύγουν και σε dvd επιστρέφουν. Έτσι,
ρίχνουμε άδεια να πιάσουμε γεμάτα. Όπως:

«Άνδρας αγνώστων στοιχείων» (Unknown white male). Ντοκιμαντέρ του Ρούπερτ
Μάρεϊ και μια πρόχειρη μελέτη πάνω στην απώλεια μνήμης από μια σπάνια
ασθένεια. Αν μπορούσαμε – ρωτάει ρητορικά ο σκηνοθέτης – θα επιλέγαμε ξανά την
ίδια ζωή, τους ίδιους φίλους; Έτσι η κλινική περίπτωση ενός δύστυχου
Αμερικανού μετατρέπεται σε πόνημα μεταφυσικής. Να πω την αμαρτία μου; Ύστερα
από τα πρώτα είκοσι λεπτά το έχασα και με έχασε. Άντε γεια!

«Shortbus» του Τζον Κάμερον Μίτσελ, σκηνοθέτη του περιθωριακού μουσικού
ντελίριου «Hedwig and the angry inch». Εδώ όμως αντί ταινίας φλερτάρει με την
πορνολαγνεία. Πώς, σου λέει, θα κάνω σκάνδαλο; Δείχνοντας κάποιον να κάνει
αυτοπεολειξία. Έχει και φιλοσοφικό νόημα η ιστορία όπου απαξάπαντες και
απαξάπασες σε υπόγειο κλαμπ της Ν. Υόρκης επιδίδονται σε οτιδήποτε προκειμένου
να απαλλαγούν και να λυτρωθούν από τις σεξουαλικές φαντασιώσεις τους. Διότι ο
Φρόιντ έλεγε ότι στη βάση όλων ανεξαιρέτως των προβλημάτων μας βρίσκεται η
καταπιεσμένη σεξουαλικότητά μας. Μια βρεγμένη σανίδα. Αυτή η δική μου
φαντασία!

«Ο φύλακας» (The Guardian): Ό,τι χειρότερο έχει υπογράψει ο Άντριου
Ντέιβις («Το πακέτο») και ο χειρότερος ρόλος του Κέβιν Κόστνερ.

«Ο φύλακας». Ο πνιγμένος Κέβιν Κόστνερ από τα μαλλιά του πιάνεται

Ο οποίος ως ξεπουπουλιασμένος βετεράνος ναυαγοσώστης, παριστάνει τον προπονητή
των αυριανών ναυαγοσωστών της Ακτοφυλακής. Μπράβο στο παιδί. Το υπουργείο
Ναυτιλίας να το δει με τον Κεφαλογιάννη επικεφαλής.