Άγριο δέλεαρ τηλεθέασης

Αν χρειάζεται κάτι να ξεθάψουμε κάτω από τα τηλεοπτικά μπάζα, αυτά είναι η ευαισθησία και η σύνεση

Άλλη μια έρευνα για το νεκρό σώμα του Άλεξ. Μια απίθανη μαρτυρία σε τηλεοπτική
εκπομπή δίνει το έναυσμα. Στις «Αναζητήσεις» του Σπύρου Καρατζαφέρη (Alpha)
αίφνης μια μυστηριώδης μάρτυς έχει επιλέξει να αποκαλύψει όσα επί μήνες
κρατάει, υποτίθεται, μυστικά. Διαφημίζεται επί ημέρες η μεγάλη αποκάλυψη.

Η ιστορία από την αρχή. Για το σουξέ και την τηλεθέαση. Για το «σοκ και δέος»
του τηλεοπτικού πολέμου. Και οι κάμερες σπεύδουν. Και πάλι πάνω από ένα λάκκο.
Μια ακόμη άγρια στιγμή. Για όλους. Για την εγχώρια τηλεόραση. Για μια μάνα που
έχει υπερβεί τα ανθρώπινα όρια αντοχής. Για το φιλοθέαμον, που παγιδεύεται
μπροστά στις κάμερες – αποχυμωτές ανθρώπινων καημών.

Μια «μάρτυς» που είδε, αλλά δεν μίλησε «όταν όλοι ρωτούσαν». Άλλο ένα
πρόσωπο που επέλεξε την τηλεόραση για να μιλήσει. Και γιατί όχι; Η κάθε λέξη
μπροστά στις κάμερες παίρνει διαστάσεις, όγκο τεράστιο, κοινωνικό και
συναισθηματικό, γιατί επενδύονται επαγγελματικές φιλοδοξίες, ελπίδες, τιμή,
τηλεοπτικός χρόνος, ανθρώπινη προσοχή και ευαισθησία, ακόμη και χρήμα ή κυρίως
χρήμα, αφού οι «μαρτυρίες» για την τραγωδία Άλεξ έχουν γίνει εμπορικό προϊόν.
Με άλλοθι την υποτιθέμενη ανθρωπιά.

Αλίμονο, μια «ανθρωπιά» που έχει καταντήσει η καύσιμη ύλη για την κρεατομηχανή
του τηλεοπτικού ανταγωνισμού. Στο όνομά της άλλωστε βρέθηκαν να παρουσιάζουν
ταυτοχρόνως συνέντευξη με τη Νατέλα σαν δέλεαρ τηλεθέασης όλοι όσοι ξεκινούσαν
τις πρωινές ενημερωτικές εκπομπές τους. Και στο όνομά της η Ελεονώρα του
«Καφέ» επέστρεψε στην «ενημέρωση για τις εξελίξεις στην υπόθεση Άλεξ» ευθύς
μόλις τα νούμερα τηλεθέασης της εκπομπής της κόλλησαν στην τρίτη θέση με
διαφορά από τους ανταγωνιστές της Γρηγόρη και Ελένη.

Και πριν από μερικά βράδια ανακάλυψαν οι «Αναζητήσεις» τη δική τους
τονωτική ένεση, μια «άγνωστη μαρτυρία». Και έχτισαν γύρω της ένα ακόμη θέαμα
φρίκης. Έστειλαν ομάδα δημοσιογράφων στο νέο σημείο που υποδεικνυόταν «να
σκάψουν με τα χέρια». Οι κάμερες να παρακολουθούν μη τυχόν και χαθεί η θέα του
πιθανού μακάβριου ευρήματος. Στο τέλος εμφανίστηκαν και οι αρχές, που
καταγγέλλονταν γιατί καθυστερούσαν. Αλίμονο, πάντα να σπεύδουν υπό την πίεση
του θεάματος, υπό την πίεση της κάμερας.

Το βλέπουμε να συμβαίνει από την υπόθεση Σορίν Ματέι, την πρώτη και κορυφαία
τραγική στιγμή για τα μιντιακά ήθη, αλλά και τους θεσμούς του κράτους, που
βρέθηκαν απροστάτευτοι από άπειρους ή και υπερφίαλους λειτουργούς να
υποκύπτουν μπροστά σε μια ασύδοτη τηλεοπτική κάμερα, μέχρι σήμερα με την
«υπόθεση Άλεξ».

Κι ας είναι πέρα από κάθε κανόνα εύρυθμης λειτουργίας των θεσμών προστασίας
του πολίτη η σπουδή των αστυνομικών αρχών να εμφανίζονται δραστήριες όπου
υπάρχουν κάμερες. Πολύ περισσότερο, όταν η εικόνα της «άμεσης δράσης» για χάρη
της κάμερας διαψεύδεται από την αναποτελεσματικότητα στην αληθινή ζωή. Για την
τηλεοπτική κάμερα κάθε παράδοξο, ακραίο, τραγικό αποτελεί τροφή· η διαχείρισή
του, όμως, αφορά την ποιότητα του πολιτισμού, αφορά την καλλιέργεια του
αισθήματος ευθύνης και όταν αυτό απειλείται από τον καναλικό ανταγωνισμό
υπάρχουν κανόνες και νόμοι για να το διδάξουν.

Ελαττώματα που έγιναν ασθένειες

Στην περίπτωση Σορίν Ματέι, ουδόλως αντιμετωπίσαμε τις πραγματικές στρεβλώσεις
που αποκάλυψαν όχι απλώς τη δομή και οργάνωση της αστυνομίας – θεωρήθηκε ότι
αντιμετωπίζονται με αλλαγή της ηγεσίας της – αλλά τα όρια άσκησης του
δημοσιογραφικού επαγγέλματος, τη σχέση τηλεόρασης και πολιτικής εξουσίας, τον
ρόλο που επιφυλάσσεται στο ΕΣΡ και τους ρόλους που το ίδιο διαμόρφωσε για τους
πρωταγωνιστές μελλοντικών παρόμοιων θεαμάτων, μεταξύ των οποίων και οι
περίφημοι ρόλοι των ψυχολόγων – συμβούλων. Στην περίπτωση της Βέροιας
αναδεικνύονται τα ίδια προβλήματα: από την αστυνομία μέχρι τον καναλικό
ανταγωνισμό, μέχρι τον ρόλο των ψυχολόγων – συμβούλων, ως ελαττώματα ενός
οργανισμού που με τα χρόνια προκάλεσαν βαριές ασθένειες.