Είμαστε όλοι Σταχτοπούτες

Άλλη μία ομάδα πλουσίων στο σαπουνοπερικό «Αν μ’ αγαπάς», που πολύ τους χτυπάει η μοίρα (στη φωτογραφία ο Γιώργος Βογιατζής με τη Βάνα Μπάρμπα και την Ταμίλα Κουλίεβα)

Τουλάχιστον 30 σίριαλ προβάλλονται ήδη τη φετινή χρονιά από τα μεγάλα κανάλια,
χώρια τα περσινά που συνεχίζονται. Σίριαλ, υποτίθεται, όλων των ειδών. Στην
πραγματικότητα ενός μόνον είδους, ενός μόνο μύθου – της υπεραφθονίας. Είτε ως
κατάστασης μισητής αλλά εξόχως γοητευτικής, είτε ως κατάστασης φυσικής και
απολύτως αποδεκτής, είτε ως κατάστασης επιθυμητής για την οποία κανείς θα
έδινε τα πάντα, σε όλες τις εκδοχές της η αφθονία μοιάζει με αστέρι που οδηγεί
κάθε μυθοπλασία των σίριαλ.

Σπίτια πλουσίων, οικογένειες πλουσίων, γονείς πλούσιοι, επομένως και
γόνοι ανάλογου πλούτου, γάμοι πλουσίων, πλούσιοι άντρες που τους ερωτεύονται
φτωχές κορασίδες (από το σαπουνοπερικό «Αν μ’ αγαπάς» του Alpha και τα «Βέρα
στο δεξί» και «Έρωτας» μέχρι την κωμωδία «Δις μαδιάμ» του Antenna που
σατιρίζει τις σαπουνόπερες, ακόμη και το «Έρωτας με επιδότηση ΟΓΑ» του Alpha
με κεντρικό ήρωα έναν πλούσιο αγρότη – μεγαλοτσιφλικά). Φτωχοί που
ονειρεύονται να γίνουν πλούσιοι, φτωχοί που έχουν ηθικό φραγμό την αξιοπρέπεια
απέναντι στον πλούτο, πλην όμως παντρεύονται πλούσιους, ενώ ο έρωτας είναι το
ειρηνικό όχημα για να περάσουν στην άλλη πλευρά (π.χ. «Θα βρεις τον δάσκαλό
σου», Antenna), φτωχοί που κάνουν παρέα με πλούσιους κ.ο.κ.

Παντού η αφθονία υπάρχει ως κατάσταση. Αλλά αναλαμβάνουν οι εικόνες να την
«αφηγηθούν», εικόνες που ταιριάζουν στον μύθο της χλιδής (βίλες, πισίνες,
αυτοκίνητα, υπαινιγμοί μιας εύκολης ζωής). Όπου η αφθονία γίνεται «λόγος»
εμφανίζεται σαν κατάσταση ηλιθίων και κακών, εκτός αν όσοι τη διαθέτουν την
πληρώσουν ακριβά με την ευτυχία ή και με τη ζωή τους.

Παντού ο πλούτος συνοδεύεται από έναν σκυθρωπό αντίλογο, ηθικολογικό,
τιμωρητικό με την χριστιανική έννοια – ευκολότερα κάμηλος διέρχεται… κ.λπ.,
παρά πλούσιος πάει στον παράδεισο. Ο Αμιράς («Βέρα στο δεξί») μέχρι φυλακή
πήγε, παρά τα πλούτη του. Ο ζάπλουτος μεγαλογιατρός τού «Αν μ’ αγαπάς»
καταστρέφεται, χάνει την κλινική του. Συμπαθητικός πλούσιος είναι ή ελλιπούς
ευφυΐας (Ντάλια στο «Παρά πέντε») ή φιλάνθρωπος. Σαν την πλούσια Κουλίεβα στο
«Αν μ’ αγαπάς», που πουλάει τα κοσμήματά της για να προσφέρει τα χρήματα στη
μητέρα φτωχού κοριτσιού που έχει παραμορφωθεί από φωτιά προκειμένου να κάνει
πλαστική και να ξαναγίνει όμορφο.

Και ω του θαύματος! Παρόμοια περίπτωση κοριτσιού με πρόσωπο παραμορφωμένο από
τη φωτιά ανακάλυψε η Κορομηλά για τις «Ευχές» της και έστησε σόου φιλανθρωπίας
συνδέοντας σίριαλ και τραγική πραγματικότητα μιας δεκάχρονης μικρής. Στο
σίριαλ η αφθονία εξαγνίζεται διά της προσφοράς. Στο σόου των «Ευχών» της
Κορομηλά εξαγνίζεται ολόκληρο το σύστημα της κατανάλωσης διά της φιλανθρωπίας
προς ένα πρόσωπο – σύμβολο, προς μια μικρούλα με ονοματεπώνυμο. Όλα τα
κοριτσάκια που ονειρεύονται όμορφα σπίτια, όμορφα ρούχα, όμορφα μαλλιά, που
ενδεχομένως έχουν προβλήματα υγείας, εξαφανίζονται πίσω από το διογκωμένο
πρόβλημα της συνομήλικής τους και τη φαντασμαγορική του «λύση». Εξαφανίζονται
πίσω του όλα τα προβλήματα ανέχειας και ανημποριάς.

Είμαστε όλοι Σταχτοπούτες. Η καλή νεράιδα, η Αφθονία, θα μας αγγίξει με το
ραβδάκι της, on camera φυσικά, και θα αποκτήσουμε πρίγκιπα, παλάτι και
θησαυροφυλάκιο…

Μέθοδος «χλωρίωσης» της κοινωνίας

Δεν υπάρχουν πλέον φτώχεια και κοινωνική παραμόρφωση αφού η τηλεόραση
αναλαμβάνει να τις εξαφανίσει. Αυτό που ονειρεύεται όλη η κοινωνία το έχει. Ο
Φρόυντ το αποκαλούσε «ψευδαίσθηση» και ο Μαρξ «ιδεολογία». Στην εποχή της
αγοράς μπορούμε να το πούμε απλώς διαφήμιση. Διαφήμιση που μας πείθει για τη
δύναμή μας, εμάς τους θεατές, ότι μπορούμε βλέποντας και μόνο να επιτύχουμε το
θαύμα που καμιά κοινωνική επανάσταση δεν κατάφερε – την εξαφάνιση της φτώχειας
και της κοινωνικής ανημπόριας.

Διαφήμιση που μας πείθει ότι ακόμη και αν δεν αποκτήσουμε αυτό που ποθούμε,
τον πλούτο, δεν είμαστε ζημιωμένοι, γιατί εκείνοι που τον έχουν πληρώνουν
ακριβό τίμημα, την ίδια τους την ευτυχία. Στην πραγματικότητα τα τηλεπαραμύθια
γύρω από τον πλούτο δεν είναι παρά μια μέθοδος «χλωρίωσης» της κοινωνίας, για
να αποφευχθεί η ιοβόλος διαπίστωση των μεγάλων, αγεφύρωτων ανισοτήτων.