Υπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Μια Αμερικανίδα σκηνοθέτις, η Κίρι Ντέιβις, αποφάσισε προ ημερών να κάνει το
«τεστ της κούκλας» στο Χάρλεμ. Έβαλε μια ομάδα εξάχρονων μαύρων παιδιών να
επιλέξουν ανάμεσα στη «μαύρη κούκλα» (φτιαγμένη ειδικά για τους μαύρους της
Αμερικής, στη δεκαετία του ’70) και την κατάξανθη Barbie. Τα περισσότερα
παιδάκια προτίμησαν την κατάξανθη Barbie! Απέρριψαν, κατά κάποιον τρόπο, την
ίδια την ταυτότητά τους. Πολλοί πίστευαν ότι τα παιδάκια του Χάρλεμ, μετά από
τόσα χρόνια, θα ταυτίζονταν με την Ναόμι Κάμπελ ή έστω με την Κόντι Ράις,
επιλέγοντας έτσι την «μαύρη κούκλα». Εις μάτην. Προτίμησαν την ξανθιά Barbie.

Τα μικρά παιδιά φαίνεται πως γνωρίζουν καλά τις κοινωνικές αλήθειες των
μεγάλων. Ίσως και να βλέπουν πολλές διαφημίσεις. Καταλαβαίνουν λοιπόν ότι, σε
αυτόν τον κόσμο, πρέπει να είσαι λευκός (και ξανθιά), για να έχεις τα
ωραιότερα αυτοκίνητα, τα ακριβότερα ρούχα, τις καλύτερες δουλειές, τις
καλύτερες ξυριστικές μηχανές, τις τέλειες γραμμές και για να κάνεις
ονειρεμένες διακοπές: ώστε να μαυρίζεις όχι από το κακό σου αλλά από
ηλιοθεραπείες…

Τα παιδάκια του Χάρλεμ γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει λευκός Μάικλ Τζάκσον, που να
θέλει να απαλλαγεί από το λευκό χρώμα της επιδερμίδας του. Γνωρίζουν, ίσως,
ότι στην Ευρώπη οι μετανάστριες από την Αφρική σακατεύουν συχνά την επιδερμίδα
τους με καρκινογενείς κρέμες, για να το ασπρίσουν λιγάκι, ελπίζοντας ότι θα
βρουν πιο εύκολα δουλειά. Και εάν δεν τα γνωρίζουν όλα αυτά, διαισθάνονται πώς
παίζεται το «παιχνίδι των χρωμάτων» στον κόσμο των μεγάλων και δεν έχουν καμία
διάθεση να βολοδέρνουν. Καταλαβαίνουν ότι η Ναόμι και η Κόντι είναι λίγες. Οι
Barbie είναι πολλές. Τα παιδάκια δεν υποκρίνονται. Προτιμούν αυτούς που
νικάνε, που προχωράνε. Φοβούνται το στίγμα, την απόρριψη, την αποτυχία. Τι πιο
φυσικό από αυτό;

Το ίδιο, νομίζω, θα γινόταν εάν βάζαμε τα παιδάκια των μεταναστών στην Ελλάδα
να επιλέξουν ανάμεσα στην «κούκλα μετανάστη» και την «κούκλα ιθαγενή». Θα
επέλεγαν, σίγουρα, την «κούκλα ιθαγενή». Γιατί ξέρουν πως εάν παραμείνουν μια
ζωή «μετανάστες», με μια άδεια παραμονής που βγάζουν με χίλια ζόρια και
χιλιάδες καθημερινές ταπεινώσεις οι γονείς τους, θα είναι καταδικασμένα να
είναι πολίτες δεύτερης και τρίτης κατηγορίας. Και θα ζήσουν μια ζωή με το
στίγμα του ξένου…

Θα είχε ενδιαφέρον, εάν κάναμε το «τεστ της κούκλας» με τα μαύρα
παιδάκια στη Κυψέλη. Μιλώντας με πολλούς μετανάστες από την Αφρική, φοβάμαι
ότι τα περισσότερα παιδάκια θα επέλεγαν την κατάξανθη Barbie… Δοκιμάστε να
ζητήστε δουλειά σε καφετέρια ή σε φαστ φουντ, εάν είστε μαύρος/η, και θα
καταλάβετε γιατί… Εκτός αυτού, τα παιδάκια γνωρίζουν ότι την «μαύρη κούκλα»
την σταματούν συνέχεια στον δρόμο οι αστυνομικοί για «εξακρίβωση στοιχείων».
Επιπλέον, εκείνη πρέπει να αντέξει και τον ρατσισμό των λευκών μεταναστών. Ενώ
τελευταίως ανησυχεί κάθε φορά που η Εθνική Ελλάδος διακρίνεται σε κάποιο
άθλημα. Από την κατάκτηση του Ευρωπαϊκού στην Πορτογαλία και μετά, μια δράκα
ακροδεξιών έχει αποφασίσει να «συνδυάσει» τους πανηγυρισμούς για τις επιτυχίες
της Εθνικής με το κυνήγι και το ξυλοκόπημα μαύρων και μελαψών μεταναστών:
συνέβη ξανά προχθές στο κέντρο της Αθήνας… Φθάνει άραγε ένας «Σόφο» στην
Εθνική για να μην προτιμήσουν τα μαύρα παιδάκια την κατάξανθη Barbie;

ΥΓ: Τώρα, με το τέλος της αποικιοκρατίας και την ανατροπή των σχέσεων
εξουσίας στην Αφρική, θα είχε ενδιαφέρον να γίνει το «τεστ της κούκλας» στα
λευκά παιδάκια του Κονγκό π.χ. Έχω την εντύπωση πως πολλά από αυτά θα επέλεγαν
την «μαύρη κούκλα». Με τα ίδια «κοινωνικά κριτήρια» που τα παιδάκια του Χάρλεμ
επιλέγουν την ξανθιά Barbie…

LINK: * www.gkapllani.com