ΓNΩMH «Aιχμάλωτος»του Bραβείου Nόμπελ

Όταν ο Γκίντερ Γκρας εξομολογήθηκε ότι στα νιάτα του ήταν μέλος των Βάφεν Ες
Ες, αμέσως ακούστηκαν οι φτηνές υποψίες: «Εκδίδει καινούργιο βιβλίο», είπαν
κάποιοι, «το κάνει για διαφήμιση».

Οι διάσημοι είναι πάντοτε τόσο ύποπτοι, ώστε ακόμη και οι αποτυχίες τους δεν
εκλαμβάνονται ως αυθεντικές. Ο Γκρας υποτίθεται ότι μηχανεύτηκε την καταστροφή
της καριέρας του για να την προωθήσει. Δεν πρόκειται όμως τόσο για τις
πωλήσεις του βιβλίου του Γκρας όσο για τη διάσωση του έργου της ζωής του και
του δημόσιου προσώπου που τόσο κόπιασε να διαμορφώσει.

Φιλόδοξος όπως οι περισσότεροι καλοί συγγραφείς, ο Γκρας πρέπει να είχε από
νωρίς τα μάτια του στραμμένα στο Νόμπελ. Ήξερε πως το άξιζε. Το γιατί
παρέμεινε τόσο πολύ καιρό σιωπηλός σχετικά με το παρελθόν του, στην
πραγματικότητα είναι εύκολο να απαντηθεί: μια επίσκεψη στον Χιλιανό δικτάτορα
Αουγκούστο Πινοτσέτ ήταν αρκετή για να μην πάρει ποτέ ο Μπόρχες το βραβείο.
Μπορούσε άραγε να έχει έστω και την παραμικρή ελπίδα κάποιος που είχε
υπηρετήσει στα Ες Ες;

Έπειτα ήρθε η βράβευσή του. Έχοντας πλέον επιτύχει την επιδίωξή του, ο Γκρας
αντιμετώπισε το πρόβλημα της υστεροφημίας του. Πρέπει να ήταν σαφές ότι μετά
τον θάνατό του δημοσιογράφοι, μερικοί από τους οποίους με τις πιο κακόβουλες
προθέσεις, θα στρώνονταν στη δουλειά και αργά ή γρήγορα κάποιος από αυτούς θα
το ανακάλυπτε. Και πώς θα φαινόταν άραγε τότε, εκ των υστέρων, το έργο της
ζωής του;

Ένας παγκοσμίως διάσημος συγγραφέας, ο οποίος έχει όμως ένα μυστικό που ξέρει
ότι μια μέρα θα έρθει στο φως και θα σκιάσει όλα όσα έχει καταφέρει – τι υλικό
για μυθιστόρημα! Ο Γκρας έκανε το μόνο που μπορούσε να κάνει για να προλάβει
τη δυσφήμησή του. Μίλησε δημόσια, επιλέγοντας να μην αφήσει την καταστροφή του
ηθικού κύρους του σε αυτούς που αποκαλύπτουν εξ επαγγέλματος.

Φυσικά, ο Γκρας δεν θα είναι πια αυτός που ήταν. H συμμετοχή του στο επίλεκτο
σώμα του Χίτλερ μπορεί να θεωρηθεί νεανική ανοησία, αλλά η σιωπή του επί τόσα
χρόνια είναι άλλο θέμα. Και φυσικά, υπάρχουν συνέπειες για την εικόνα της
Γερμανίας στον κόσμο. Όταν ακόμη και ο πιο απερίφραστος Γερμανός ηθικολόγος
φόρεσε τη στολή των φονιάδων, μπορεί κάποιος δικαίως να αναρωτηθεί αν υπήρξε
έστω ένας αθώος Γερμανός στη γενιά αυτή.

Το τελευταίο μυθιστόρημα του γεννημένου στο Μόναχο, αυστριακής
υπηκοότητας συγγραφέα Ντάνιελ Κέλμαν πρόκειται να κυκλοφορήσει σύντομα με τον
τίτλο «Μετρώντας τον κόσμο».