Διαμάντι του Kουροσάβα

Για πρώτη φορά παρουσιάζεται στις ελληνικές αίθουσες η «Σιωπηλή μονομαχία» –
1949 – του Ακίρα Κουροσάβα και όλα δείχνουν ότι μεγάλο ιαπωνικό καλοκαίρι των
κλασικών θα κάνει την έκπληξη καθώς, ήδη, το «Ρασομόν» πάει πολύ καλά στα
λιγοστά θερινά σινεμά όπου προβάλλεται και δεν μένει ανεπίδοτο γράμμα(πάνω από
10.000 θεατές)! Ο Κουροσάβα υπήρξε ο πιο «δυτικός» και ο πρώτος αναγνωρισμένος
Ιάπωνας σκηνοθέτης στη Δύση. Ένας από τους δέκα μεγαλύτερους δημιουργούς στην
ιστορία του κινηματογράφου, σε όλες τις ταινίες του οποίου – 28 συνολικά! –
διακρίνουμε το μοναδικό ύφος ενός κορυφαίου στυλίστα κι όλο το έργο του είναι
πλούσιο σε συμβολισμούς και ψυχολογικές εμβαθύνσεις, γεμάτο πλαστικότητα,
ποίηση και ουμανισμό, καταφέρνοντας να ενσωματώνει δημιουργικά στον ιαπωνικό
πολιτισμό στοιχεία της δυτικής κουλτούρας.

Κι όλα αυτά υπάρχουν, ήδη, στη «Σιωπηλή μονομαχία» – έβδομη ταινία στην
καριέρα του – όπου η φοβερή και τρομερή (τότε) σύφιλη κατατρώει το «μυαλό» του
ήρωά της! Βρισκόμαστε στον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο κι ένας νέος γιατρός μολύνεται
από σύφιλη κατά τη διάρκεια της επέμβασης ενός ασθενούς… Μετά τον πόλεμο
επιστρέφει στην οικογενειακή κλινική, όπου εργάζεται με τον πατέρα του, ενώ
εγκαταλείπει τη μνηστή του χωρίς να της δώσει εξηγήσεις. H πιστή του νοσοκόμα,
ωστόσο, ανακαλύπτει την αλήθεια. H μιασμένη και «καταραμένη» ζωή του θα γίνει
ακόμα πιο ανυπόφορη, όταν θα συναντήσει τον άνδρα που του είχε μεταδώσει την
ασθένεια στον πόλεμο, τον υποχρεώνει να αναλάβει τις ευθύνες του, αλλά οι
τραγικές συνέπειες των πράξεων του αρρώστου θα οδηγήσουν τα πράγματα στα
άκρα…

«Σιωπηλή μονομαχία» της ηθικής, σ’ ένα άγνωστο διαμάντι του Ακίρα Κουροσάβα

Τι είναι ηθική και τι κατά συνθήκην ψεύδη; Ο πόλεμος είναι μια «σύφιλη»
και η μετάδοση της μόλυνσής του δεν σταματά με το τέλος του – καθώς έχει
μεταδοθεί στο αίμα της κοινωνίας και στα παιδιά που θα γεννηθούν! Εν ολίγοις,
το είναι και το φαίνεσθαι των πραγμάτων απασχολεί κι εδώ τον μετρ Ακίρα
Κουροσάβα ο οποίος, αν και νέος ακόμα σε αυτό το φιλμ (39 χρόνων), σκηνοθετεί
ένα βαθιά κοινωνικό φιλμ με σκληρή θεματολογία που δεν διστάζει να καυτηριάσει
την ανθρώπινη υποκρισία και ματαιοδοξία.

Ο Τοσίρο Μιφούνε – ο αγαπημένος ηθοποιός του σκηνοθέτη και
πρωταγωνιστής σε πολλές ταινίες του για τρεις δεκαετίες! – είναι εδώ κούκλος
και βέρος ζεν πρεμιέ, σωστός Αλέν Ντελόν στη καλύτερη στιγμή του, στον
«Δολοφόνο με το αγγελικό πρόσωπο» του Ζαν Πιέρ Μελβίλ το 1967. Εδώ, όμως, ο
Ακίρα Κουροσάβα βάζει τον ήρωά του και το δράμα του πάνω από τη σκηνοθετική
«ματιά» του, έτσι που να κόβει την ανάσα του θεατή μ’ ένα φιλμ-γροθιά και μια
σκηνή κορύφωσης που σε κάνει να βουρκώσεις…

«Ολέθρια σχέση» στο Διαδίκτυο

Παραλλαγή στο «Ο θάνατος και η κόρη» και στον «διαστροφικό» και
«κλειστοφοβικό» κινηματογραφικό κόσμο του Ρόμαν Πολάνσκι κάνει ανοιχτά

το ψυχολογικό θρίλερ «Στημένο παιχνίδι» («Hard canty»). Δύο άνθρωποι
γνωρίζονται στο Διαδίκτυο, συναντιούνται σ’ ένα καφέ για να φλερτάρουν και
πιθανόν για «ό,τι ήθελε προκύψει»… Έλα όμως που η 14χρονη ηρωίδα με το
αγγελικό πρόσωπο κρύβει τον ίδιο τον… διάβολο μέσα της και θα κάνει τον
30άρη φωτογράφο μόδας, με τον οποίο συναντιέται, να βλαστημήσει την ώρα και τη
στιγμή που της πρότεινε να πάνε σπίτι του! Γιατί η μικρή θα τον υπνωτίσει και,
όταν αυτός ξυπνήσει, θα βρεθεί δεμένος σε μια καρέκλα ενώ η «πιτσιρίκα»
ετοιμάζεται να τον ευνουχίσει!

Εξοργιστικό… θρίλερ μ’ ένα «Στημένο παιχνίδι», όπου 30άρης γοητευτικός φωτογράφος την πατάει από 14χρονο διαβολοκόριτσο

Μέχρι εδώ σε σοκάρει η δραματουργική ανέλιξη και η σκηνοθετική δεξιοτεχνία του
Ντέιβιντ Σλέιντ, αλλά όσο περνούν τα επόμενα λεπτά και δεν έρχεται το «παρά
κάτω» – κι όλα παραμένουν σιβυλλικά και με λεκτικές μπηχτές και υπονοούμενα
που μπορούν να ερμηνεύονται όπως θες – τόσο βαριέσαι. Στο τέλος εκνευρίζεσαι
με τον μισογυνισμό που σέρνεται σε όλη την ταινία, και στο πολυτελές
διαμέρισμα του φωτογράφου, και λερώνει τα έπιπλα και τους τοίχους! Και,
βέβαια, μεταδίδει στον θεατή το συναίσθημα του φόβου, δηλαδή πως σε κάθε νέα
γνωριμία πολύ πιθανόν να παραμονεύει ο… δολοφόνος. Κρίμα, γιατί η
μικροκαμωμένη Έλεν Πέιτζ είναι σωστή… διαόλου κάλτσα και ο Πάτρικ Γουίλσον
δίπλα της – ως φωτογράφος με την «κρυφή» ζωή – καταφέρνει να μην εξαφανιστεί.

Ευρωπαίες γκέισες!

Σ’ ένα απομονωμένο, πολυτελές οικοτροφείο θηλέων στη Γερμανία στις αρχές του
20ού αιώνα, ζουν έγκλειστα νεαρά κορίτσια – από πολύ μικρή ηλικία. Εκεί, υπό
τη στενή επίβλεψη της αυταρχικής και αμείλικτης διευθύντριας (Ζακλίν Μπισέ!)
τα κορίτσια μαθαίνουν μουσική, χορό και καλούς τρόπους χωρίς να τους
επιτρέπεται καμιά επαφή με τον έξω κόσμο… Αλλά, ουσιαστικά, αυτό το
οικοτροφείο των πλουσίων δεν διδάσκει «καλούς τρόπους»: μαθαίνει στις αυριανές
κυρίες πώς να υποκρίνονται και να καταπιέζουν τα ένστικτά τους – κυρίως τα
σεξουαλικά. Έτσι που το τέλος της μαθητείας σηματοδοτεί τον θάνατο της
αθωότητας και τον θρίαμβο της δημιουργίας νευρωτικών γυναικών. Ώσπου οι
μαθήτριες να γίνουν οι… Ευρωπαίες γκέισες στις αρχές του 20ού αιώνα!

H Ζακλίν Μπισέ καταπιέζει πλούσιες νεαρές μαθήτριες που θέλουν να μάθουν την «Υψηλή τέχνη του έρωτα»

Το σενάριο της ταινίας «H υψηλή τέχνη του έρωτα» («The fine art of love»)
είναι του παλιού Ιταλού σκηνοθέτη Αλμπέρτο Λατουάντα, από μυθιστόρημα του
Γερμανού θεατρικού συγγραφέα Φρανκ Βέντεκιντ. Παρά το γεγονός ότι ο Τζον Ίρβιν
είναι έμπειρος σκηνοθέτης, δεν καταφέρνει να κάνει κάτι ξεχωριστό. Απλά
ειρωνεύεται την υποκρισία της «υψηλής κοινωνίας», γαργαλώντας και τις ορέξεις
του θεατή με ερωτικές σκηνές… Δεν περνάς κι άσχημα, βέβαια, βλέποντας την
ταινία, αλλά μέχρι εδώ…

Βαρετοί θρύλοι

Σκανδιναβοί ήρωες και Βίκινγκς πολεμιστές στα χρόνια του Μεσαίωνα έχουν τον
λόγο στο φιλμ εποχής «Beowulf, ο θρυλικός πολεμιστής» (Beowulf and Grendel).
Ένας από αυτούς, ο επονομαζόμενος και Μπέογουλφ, ξεκινάει εν πλω με μια
στρατιά πολεμιστών με σκοπό να βοηθήσει ένα δανέζικο χωριό να απαλλαχθεί από
επικίνδυνο και καταστροφικό τέρας… Το στόρι της ταινίας βασίζεται εν μέρει
στο αγγλοσαξωνικό επικό ποίημα του 9ου αιώνα «Beowulf», το οποίο διασώθηκε
μέσω της προφορικής παράδοσης και προέρχεται από έναν βόρειο παγανιστικό
πολιτισμό που λάτρευε πολλούς θεούς… «Βίκινγκ του Καναδά» αποκαλούν τον
Ισλανδό σκηνοθέτη της ταινίας Στούρλα Γκάναρσον, ο οποίος μεγάλωσε στο
Βανκούβερ, ταξιδεύει όλο τον κόσμο και η ταινία του διαθέτει… σεξ, βία και
τσαμπουκά με γοτθικό ταμπεραμέντο. Μόνο που όλα αυτά (άγρια παραμύθια με
βάρβαρα αισθήματα…) τα έχουμε δει πολλές φορές στο σινεμά – και μάλιστα
τελευταία, καθώς το «είδος» έχει γίνει της μόδας…

Βαρβαρότητες

Γυρισμένο εξ ολοκλήρου στον Αμαζόνιο και με ουσιαστικό καστ την αυτόχθονα φυλή
Εμπέρα, το φιλμ «Αποστολή στον Αμαζόνιο» («End of the spear») του Τζιμ Χάνον
μας… εξοικειώνει με μια άλλη βάρβαρη πλευρά των ανθρώπων, έτσι που να
ξεχάσουμε λίγο τις «πολιτισμένες» βαρβαρότητες στον Λίβανο…

Ο Μινκαγιάνι, ο ήρωας της ταινίας, γεννήθηκε στην πιο βίαιη φυλή (λένε) που
έχουν καταγράψει οι ανθρωπολόγοι: τη φυλή Γουαοντάνι, η οποία βρίσκεται στο
ανατολικό τροπικό δάσος τού Εκουαδόρ, στον Αμαζόνιο. Μεγαλώνει με τη
διαπαιδαγώγηση «σκοτώνεις για να μη σκοτωθείς», για να επιβιώσει σ’ ένα άγριο
περιβάλλον… Έλα, όμως, που η μοίρα τού έχει γραμμένο να γνωρίσει τον δικό
μας «αγγελικά» πλασμένο κόσμο, καθώς αυτός και η οικογένειά του θα σκοτώσουν
πέντε ιεραπόστολους που τόλμησαν να έρθουν σε επαφή μαζί τους!

Τώρα, θα μου πείτε, τι ήθελαν κι αυτοί οι χριστιανοί και δεν άφηναν τους
άγριους στην ησυχία τους; Κι άλλους «πολιτισμένους» και «χριστιανούς» ήθελαν
να κάνουν; Δεν μας φτάνουν αυτοί που έχουν καταστρέψει τον πλανήτη;

Τα Oscar της εβδομάδας

Νίκησε τον χρόνο: «Σιωπηλή μονομαχία», από το 1949

Σκηνοθέτης που έχει γράψει ιστορία: Ακίρα Κουροσάβα (της «Σιωπηλής
μονομαχίας»)

Εκφοβισμού: «Στημένο παιχνίδι»

Αγέραστης ερμηνείας: Τοσίρο Μιφούνε

Εκπολιτισμένης… βαρβαρότητας: «Αποστολή στον Αμαζόνιο»

Μεσαιωνικού μύθου: «Beowulf, ο θρυλικός πολεμιστής»