Έκτακτη ευαισθητοποίηση

Τώρα που η υπόθεση φαίνεται να βρίσκει ένα δρόμο προς τη λύση της, ήρθε και η στιγμή της συνειδητοποίησης της εκμετάλλευσής της

Χρειάστηκαν τουλάχιστον δύο μήνες τηλεπαραθυράτης ντετεκτιβικής διερεύνησης
απίθανων σεναρίων, με τη ψυχολογία να μετατρέπεται σε «τσελεμεντέ της ψυχής»
και μάλιστα της παιδικής, με την νομική επιστήμη να γίνεται μέθοδος μαντικής,
όπου θεράποντες κλήθηκαν σε τηλεπαράθυρα να υποθέσουν, να συνδυάσουν
πιθανότητες, να συσχετίσουν και στα τηλεδικαστήρια της ριάλιτι ενημέρωσης να
αποφανθούν περί ενοχών και ενόχων για να ενεργοποιηθούν σύλλογοι και η ΕΣΗΕΑ
και να ζητήσουν να σταματήσει ο καθημερινός κανιβαλισμός στη μνήμη του Άλεξ.

Τώρα που φαίνεται πως πλησιάζει η υπόθεση σε μια λογική αρχή του
τέλους, που δεν χωράει άλλος παραλογισμός, τώρα εκδηλώνονται οι ευαισθησίες
απέναντι στην άλωση κάθε κανόνα ορθολογισμού και δεοντολογίας.

Επί δύο τουλάχιστον μήνες μια μάνα διαλύθηκε ψυχικά και σωματικά, μια άλλη – η
μάνα του μικρού Βορειοηπειρώτη που πρώτη έκανε αποκαλύψεις επί της ουσίας –
φαίνεται να συγκροτεί ταυτότητα και ψυχική δύναμη μέσα από τον τηλεοπτικό της
ρόλο, παιδιά ενοχοποιήθηκαν σαν ενήλικοι που φέρουν ώριμη συνείδηση του κακού
και ανέλαβαν τηλεοπτικό ρόλο δυσβάσταχτο και παραπλανητικό για την πνευματική
και ψυχική τους κατάσταση, δελτία ειδήσεων στήριξαν τη θερινή τους τηλεθέαση
(Alter) στη σαπουνοπεροποίηση του ανθρώπινου αυτού δράματος και μια κοινωνία
ολόκληρη βρέθηκε να κανιβαλίζει στη μνήμη ενός παιδιού με άλλοθι την
ευαισθησία απέναντι στον μητρικό πόνο.

Αίφνης εμφανίζονται αντιδράσεις από τον Δικηγορικό Σύλλογο που
επιχειρεί να θυμίσει σε μέλη του κανόνες απαράβατους σε ευνομούμενους τόπους
για το λειτούργημα που ασκούν, ότι για παράδειγμα το πεδίο δράσης τους είναι
αποκλειστικώς τα δικαστήρια αν και εφόσον έχουν αναλάβει υποθέσεις και
γνωρίζουν στοιχεία και δικογραφία και όχι τα τηλεπαράθυρα που σκηνοθετούν
υποτιθέμενη δίκη, με πιθανότητες και σενάρια.

Εμφανίζονται και αντιδράσεις της ΕΣΗΕΑ που ζητεί να σταματήσει η εκμετάλλευση
της υπόθεσης. Αφού βεβαίως ζήσαμε τα «έκτακτα δελτία ειδήσεων» που έδειχναν
την μπουλντόζα να σκάβει μια τρύπα και το έθνος κλήθηκε εξ αρχής σε ένα όργιο
νεκρολαγνείας σε περίπτωση που η εκσκαφή αποκάλυπτε μακάβρια ευρήματα. Ευτυχώς
δεν αποκαλύφθηκαν; Να θεωρήσουμε ότι γλιτώσαμε μια ακόμη κρίση κανόνων
δεοντολογίας;

Απλώς παρατάθηκε η τραγωδία της μάνας και κορυφώθηκε ο κανιβαλισμός και η
ηδονοβλεπτική αναμονή του φιλοθεάμονος, η οποία συντηρήθηκε έκτοτε με όλες τις
γαστριμαργικές μεθόδους της ενημέρωσης ριάλιτι και με το δελτίο του Alter να
πρωτοστατεί.

H κρίση είναι εδώ και δεν αφορά μόνον τη δημοσιογραφική δεοντολογία,
αλλά και τη δικηγορική και της επιστήμης της ψυχολογίας και του ντετεκτιβικού
επαγγέλματος – αν έχει δεοντολογία και αν ελέγχονται οι μέθοδοι, ιδίως αυτές
που αφορούν στη χρήση των μέσων ενημέρωσης για να πιέσουν καταστάσεις και
συνειδήσεις και εν τω μεταξύ διαμορφώνουν μια τηλεοπτική πραγματικότητα για
υποθέσεις που απαιτούν χειρισμούς απαλλαγμένους από την τηλεοπτική μυθολογία.
Τη μυθολογία, η οποία επιβάλλει ρόλους και σενάρια και αναδεικνύει τους δικούς
της πρωταγωνιστές.

Είναι απλό να παρατηρήσουμε ότι ευθύς μόλις επιβεβαιώθηκε ότι ο Άλεξ δεν ζει,
η τραγωδία της Νατέλας πέρασε σε δεύτερο πλάνο και αναδείχθηκε η νέα σειρά
επεισοδίων με πρωταγωνίστρια τη μάνα του Βορειοηπειρώτη, πρόσωπο και αυτή
τραγικό με την εμπλοκή του παιδιού της και τις βάσιμες υποψίες για κακοποίηση
της ψυχής και του κορμιού του. Έδώ είναι άλλοι οι δικηγόροι (αναδείχθηκαν μέσω
των τηλεπαραθύρων και απέκτησαν θεσμικό ρόλο τελικώς) άλλοι οι χειρισμοί.

Και πάλι η χρήση της τηλεόρασης διευκολύνει τη διαμόρφωση εντυπώσεων, ιδίως σε
μια υπόθεση που έχει δυο πραγματικότητες, εκείνη των γεγονότων και των
προσώπων που εμπλέκονται προ τηλεόρασης και εκείνη της κατοπινής τηλεοπτικής
τους διαμόρφωσης. Δυο πραγματικότητες πλέον αξεδιάλυτα μπλεγμένες.

Υπάρχουν και όρια

Σε μια ιστορία που φαίνεται πως έχει πτυχές πολύ σκληρές ίσως ο σκοπός αγιάζει
τα μέσα. Αλλά υπάρχουν τα όρια και είναι απολύτως σαφή.

Δεν είναι θέαμα που προσφέρεται προς κατανάλωση, διακοπτόμενο από διαφημίσεις
για να αξιοποιήσει ένα δελτίο ειδήσεων την ερεθισμένη από το ίδιο περιέργεια
του κοινού, ούτε η σαπουνοπερική του διαμόρφωση είναι άμοιρη των ψυχικών
τραυμάτων που επιφέρουν στους πρωταγωνιστές, ιδίως τους ανηλίκους, η
ανεξέλεγκτη δημοσιότητα και οι τηλεοπτικώς επιβεβλημένοι ρόλοι τους.