Πέφτουν και ιντερνετικές «βόμβες»

Ο Τζορτζ Μπους, ο Τόνι Μπλερ, αλλά και η Μαριέττα Γιαννάκου έχουν κατά καιρούς πέσει θύματα «βομβαρδισμού» στο Google

Γράψτε τη λέξη «ληστές» στη μηχανή αναζήτησης του Google και θα εμφανιστεί
πρώτη από όλες η ιστοσελίδα του ΟΤΕ. Συνεχίστε με τη λέξη «κατσίκα» και θα
έχετε απευθείας σύνδεση με το site της υπουργού Παιδείας. Δοκιμάστε το
«ατσαλάκωτος» και θα προσκληθείτε στο γραφείου του δημάρχου Θεσσαλονίκης. Όσο
για το «ψεύτες», θα σας βγάλει στην επίσημη ιστοσελίδα της Νέας Δημοκρατίας.
Είναι τα εγχώρια παραδείγματα του «βομβαρδισμού του Google», όπως ονομάζεται η
μέθοδος ηλεκτρονικής διαμαρτυρίας, άλλοτε ακτιβιστών και άλλοτε φαρσέρ, που
αλλοιώνει τα αποτελέσματα μιας αναζήτησης με λέξεις-κλειδιά κατευθύνοντας τους
χρήστες στην ιστοσελίδα-στόχο.

«Το Google bombing είναι πολύ εύκολο να γίνει αρκεί να ξέρεις τη γλώσσα
προγραμματισμού html, με την οποία σχεδιάζεις σελίδες στο Ίντερνετ», εξηγεί ο
Νίκος Βασιλάκος, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Χρηστών Ίντερνετ. «H καινοτομία
του Google σε αντίθεση με τις υπόλοιπες μηχανές αναζήτησης είναι ότι ψάχνει
κατευθείαν στο ”ψαχνό”, στο κείμενο δηλαδή της ιστοσελίδας και όχι στις
λέξεις-κλειδιά, οι οποίες συνήθως μένουν ίδιες και απαράλλαχτες από τη
δημιουργία ενός δικτυακού τόπου.

Οι λέξεις-κλειδιά εισάγονται στον κώδικα κατά την κατασκευή της
ιστοσελίδας και δεν γίνονται αντιληπτές από τους επισκέπτες. Το Google
λειτουργεί με αλγόριθμους που βρίσκουν αυτόματα τα αποτελέσματα μιας
αναζήτησης ανάλογα με το πόσες φορές αναφέρονται οι λέξεις της δικής μας
αναζήτησης στο κείμενο της ιστοσελίδας. Πόσο ψηλά θα εμφανιστεί μία ιστοσελίδα
στα αποτελέσματα εξαρτάται από την ποιότητα του κειμένου, η οποία σχετίζεται
με τους παρακάτω δείκτες: αναλυτικότητα, περιγραφικότητα, επαναληπτικότητα,
ύπαρξη επεξηγήσεων, δομή παραγράφων, μέγεθος προτάσεων, συνολικός αριθμός
λέξεων και αναφορές (links) από και προς αυτή τη σελίδα».

Στην περίπτωση του «βομβαρδισμού», οι υπαίτιοι επιλέγουν λέξεις που δεν
εμφανίζονται συχνά. Π.χ. στην περίπτωση του ΟΤΕ, αντί για «κλέφτες» προτίμησαν
τη λέξη «ληστές». «Αρκούν λίγα άτομα που έχουν τις δικές τους ιστοσελίδες,
π.χ. τα δικά τους blog, που θα ενσωματώσουν ένα link προς τη σελίδα-στόχο.
Δηλαδή, γράφουν ”κατσίκα” στο κείμενο του δικού τους blog και στέλνουν τον
επισκέπτη απευθείας στο site της υπουργού Παιδείας. Αν κάνουν το ίδιο μερικές
δεκάδες άτομα ταυτόχρονα, η σελίδα μπαίνει πρώτη στα αποτελέσματα του Google».

Μερικές φορές, ο ηλεκτρονικός βομβαρδισμός είναι θέμα προσωπικής
επίθεσης. Γράφοντας τις λέξεις «γαστρεντερική δυσεντερία» («gastrointestinal
dysentery»), η πρώτη ιστοσελίδα που εμφανίζεται ανήκει σε ένα εστιατόριο στη
Φλόριντα. Υπεύθυνος είναι ένας πρώην υπάλληλος που απολύθηκε από τον ιδιοκτήτη
επειδή έγραφε για τη δουλειά του στο προσωπικό του blog. Πριν από λίγους
μήνες, άγνωστος τα έβαλε με τον Άγγλο ποδοσφαιριστή Άσλεϊ Κόουλ παραπέμποντας
το όνομά του σε ιστοσελίδες ομοφυλοφίλων.

Πρώτο «θύμα» η Microsoft

Το πρώτο γνωστό κρούσμα «βομβαρδισμού» παρουσιάστηκε το 1999. Φανταστείτε την
έκπληξη των χρηστών που ανακάλυψαν τυχαία πως η αναζήτηση στα αγγλικά με τις
λέξεις «πιο διαβολική κι από τον Σατανά» («more evil than Satan») παρέπεμπαν
απευθείας στη σελίδα της Microsoft. Από τότε έχουν πραγματοποιηθεί εκατοντάδες
«βομβαρδισμοί» σε πολλές χώρες με στόχο πολιτικούς, ιδιώτες ή επιχειρήσεις. H
περιπέτεια του Τζορτζ Μπους στον κυβερνοχώρο αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά
παραδείγματα. Οι λέξεις «παταγώδης αποτυχία» («miserable failure») οδηγούν τον
χρήστη στη σελίδα με τη βιογραφία του Αμερικανού προέδρου. Το συγκεκριμένο
αποτέλεσμα της αναζήτησης εμφανίστηκε για πρώτη φορά πριν έναν χρόνο αλλά
εξακολουθεί να ισχύει. Το ίδιο συμβαίνει με τη λέξη «ψεύτης» («liar») που
συνδέει τους χρήστες με τον Τόνι Μπλερ.

«Μόδα είναι, θα περάσει…»

Πολλοί κατηγορούν το ίδιο το Google για το φαινόμενο αυτό. Κακώς, απάντησαν
πέρυσι με δήλωσή τους οι υπεύθυνοι και αποκάλεσαν το φαινόμενο
«κυβερνογκράφιτι» και «ακόμα μία ιντερνετική μόδα που θα περάσει»: «Δεν
συγχωρούμε την τακτική του βομβαρδισμού του Google ή οποιαδήποτε άλλη πράξη
που επιχειρεί να επηρεάσει την ακεραιότητα των αποτελεσμάτων αναζήτησης. Όμως
δεν υπάρχει περίπτωση να παρέμβουμε στα αποτελέσματα που δίνουν οι αλγόριθμοι,
ώστε να μην εμφανίζονται πρώτες οι συγκεκριμένες ιστοσελίδες. Φάρσες τέτοιου
είδους μπορεί να ενοχλούν μερικούς αλλά δεν επηρεάζουν τη συνολικότερη
ποιότητα της μηχανής μας, της οποίας βασική αποστολή παραμένει η
αντικειμενικότητα των πληροφοριών».