Eμείς και ο Λίβανος

Μικρά παιδιά στο Ισραήλ γράφουν χαμογελαστά με τους χρωματιστούς μαρκαδόρους
τους ευχές θανάτου πάνω σε βόμβες και μετά τις δίνουν στους πατεράδες τους να
τις ρίξουν στα κεφάλια των παιδιών του Λιβάνου. H εικόνα αυτή σκέπασε όλες τις
άλλες, έρχεται και ξανάρχεται στον υπολογιστή από φίλους που προσπαθούν έτσι
να ξορκίσουν την αμηχανία τους. Μετράμε από μακριά τις απώλειες: τους νεκρούς,
τους σακατεμένους, τη γη που γέμισε χάσματα και ερείπια. Έπειτα τις δικές μας.
Όπως τον Άμος Οζ, τον δικό μας εύψυχο Ισραηλινό που ήταν πάντα στο πλευρό
όποιου κινδύνευε, στον Λίβανο ή στη Γάζα. Θόλωσε η ματιά του: «Αυτή τη φορά το
Ισραήλ δεν εισβάλλει στον Λίβανο. Αμύνεται σε μια καθημερινή παρενόχληση, τον
βομβαρδισμό δεκάδων πόλεων και χωριών μας. Το ισραηλινό ειρηνευτικό κίνημα
πρέπει να στηρίξει την προσπάθεια του Ισραήλ να αμυνθεί, εφόσον η επιχείρηση
αυτή έχει στόχο κυρίως τη Χεζμπολάχ και αποφεύγει, στο μέτρο του δυνατού, τα
πλήγματα εναντίον των Λιβανέζων αμάχων». Πόσα λάθη, πόσες αστοχίες σε τόσο
λίγες λέξεις! Κάθε μέρα ψάχνω στην εφημερίδα ένα σημάδι πως κάτι τον έκανε να
ξανασκεφτεί τα λόγια του.

Εμείς εδώ πιο αδύναμοι από ποτέ. Οι οργανώσεις μας, οι φορείς μας, η απόλυτη
ανημπόρια μας. Ηττημένοι των πρόσφατων πολέμων που πορευθέντες δεν καταφέραμε
να αποτρέψουμε. Το θέμα είναι τώρα τι λες. Μετά την καταγγελία, τι; Πόση
εκτόνωση μπορεί να προσφέρει η φωνή έξω από μια κλειστή πρεσβεία σε μια
μισοάδεια Αθήνα; Με τον ίδιο πάντα φόβο, μη φανούμε μονόπλευροι, μην ξεχάσουμε
κανέναν νεκρό στη Χάιφα ή στη Βηρυτό. Τα κανάλια μας όμως για άλλο λόγο
φωνάζουν έξαλλα ότι αργήσαμε μερικές ώρες να απομακρύνουμε τους υπηκόους μας
από τον Λίβανο. Και με τους υπηκόους του Λιβάνου τι γίνεται; Με τους
πρόσφυγες, με αυτούς που ζητούν να φύγουν και κανένα καράβι δεν τους παίρνει
τι γίνεται; Θα δώσουν οι ευρωπαϊκές χώρες άσυλο σε πρόσφυγες του Λιβάνου; Αυτό
κανένας δημοσιογράφος δε θυμήθηκε να το ρωτήσει.

Βάζω πλάι στα λόγια του Άμος Οζ τη δήλωση της Λουίζ Αρμπούρ, επιτρόπου για τα
Ανθρώπινα Δικαιώματα: «Το διεθνές δίκαιο απαιτεί τον καταλογισμό ευθυνών. H
κλίμακα των θανάτων στην περιοχή και η προβλεψιμότητά τους θα μπορούσε να
επισύρει ατομική ποινική ευθύνη όσων εμπλέκονται». Καμιά αντιμετώπιση καμιάς
Χεζμπολάχ δεν μπορεί να δικαιολογήσει το μαζικό έγκλημα του Λιβάνου. Μάταιη
βέβαια τούτη την ώρα η διαρκής και αρχέγονη επίκληση στο δίκαιο, αλλά είναι η
μόνη που μπορεί να σώσει τον νου μας από τις φλόγες του Λιβάνου.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι B’ αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα
Δικαιώματα του Ανθρώπου, τ. πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας.