Γαλλική αντεπίθεση

Ήταν τόσο σιωπηλός και μόνος, τόσο καθημερινός και αδιάφορος ώστε γινόταν…
αόρατος. Και όμως, κατάφερε να επικοινωνήσει με την εποχή του, απλώς και μόνο
γιατί έβγαλε στην οθόνη αυτό που προσπαθούμε να κρύψουμε όλοι οι άνθρωποι: το
χάρισμα να χαίρεσαι την ασημαντότητά σου, την απλότητα της πιο καθημερινής και
τετριμμένης στιγμής, γνωρίζοντας ότι αυτές είναι το αλάτι της ζωής. Αλλά για
να το μάθεις αυτό, φαίνεται πως χρειάζεται πολύ μυαλό! Και ο σημερινός «Θείος
μου» (Mon Oncle), του 1958, αποθεώνει αυτήν τη στάση ζωής.

Προσέχοντας τη βιογραφία τού Ζακ Τατί, μπορείς να πεις ότι υπήρξε από
τους λίγους καλλιτέχνες η ζωή και το έργο των οποίων «ταυτίστηκαν» ή, έστω,
δεν υπήρξε… χάος ανάμεσά τους. Ήταν και παραμένει πρωτοπορία. Και μοναδικός,
καθώς κανείς δεν κατάφερε να τον αντιγράψει – αν και πολλοί το επιχείρησαν. Ο
Ζακ Τατί (1908-1982) ήταν μοναδικός και ως προ τη συνέπεια: σε τριάντα χρόνια
καριέρας σκηνοθέτησε μόνο έξι ταινίες που έχουν γράψει, όμως, ιστορία. Γιατί;
Στάθηκε πρωτοπόρος, γιατί σεναριοποίησε τη σιωπή και έδωσε στις τυχαίες,
καθημερινές στιγμές ποιητική διάσταση και τη μορφή του θεάτρου τού παραλόγου!
Ήταν μοναδικός, γιατί οικειοποιήθηκε τη λεπτή ειρωνεία τού τσεχωφικού λόγου
και η φιγούρα του μόνιμου ήρωά του, του κυρίου Ιλό, βρίσκεται στην άλλη άκρη –
συνειδητά – από τον έντονο συναισθηματισμό τού Τσάπλιν και το φιλολογικό
χιούμορ των Αδελφών Μαρξ. Πρώτη ταινία του Τατί ήταν η «Μέρα γιορτής», το
1949. Ακολούθησε η ταινία «Οι διακοπές του κυρίου Ιλό», όπου πρωτοεμφανίστηκε
και ο μόνιμος ήρωάς του. «Ο θείος μου» υπήρξε η ταινία που τον καταξίωσε
παγκοσμίως (ειδικό βραβείο στο Φεστιβάλ Καννών και Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας).

Σ’ έναν κόσμο πλαστικοποιημένο και κιτς «Ο θείος μου», κύριος Ιλό, του Ζακ Τατί δεν έχει καμιά θέση…

Ήρωας μοναχικός, απροσάρμοστος στην εποχή της τεχνολογίας, ο κ. Ιλό,
ένας ψηλός, άχαρος σαν σκιάχτρο ανθρωπάκος, με κοντή καμπαρτίνα, παπιγιόν και
παντελόνι τρουά καρ, με κλειστή ομπρέλα στο ένα χέρι, με αδέξιες αντιδράσεις
και ποιητικές αντιλήψεις για τη ζωή. Στην ταινία «Ο θείος μου» ο κ. Ιλό
τριγυρνάει στο υπερμοντέρνο σπίτι τών κ. Αρπέλ – του συζύγου της αδελφής του –
που έχουν το εργοστάσιο Plastac. Σε αυτό ζητάει δουλειά και η διευθύντρια του
απαντά: «Θα σας γράψουμε κύριε, προς το παρόν δεν χρειαζόμαστε ακροβάτες»!
(από το μιούζικ χολ και το βαριετέ άρχισε την καριέρα του ο Τατί και θέλοντας
να μεταφέρει τα σκετσάκια του στο σινεμά ξεκίνησε με το «Oscar Champion de
Tennis», 1932). Για πρώτη φορά στην ταινία «Ο θείος μου» – και τελευταία –
έχει ένα σπίτι, μια αδελφή, έναν γαμπρό κι έναν ανιψιό πιτσιρικά, ο οποίος
είναι και ο μόνος που επικοινωνεί μαζί του, γιατί έχει ακόμα μέσα του την
αθωότητα. Όλα γύρω του εκμοντερνίζονται και πλαστικοποιούνται – «αυτή η
ανθοδέσμη είναι πλαστική και… μυρίζει υπέροχο πλαστικό», λέει ένας από τους
καλεσμένους στο σπίτι της αδελφής του – και οι άνθρωποι χαζεύουν από την
καλοπέραση. Ώσπου ο υπερκαταναλωτισμός τών ημερών μας να μας οδηγήσει στην
ανυπαρξία και σ’ έναν κόσμο όπου δεν έχουν θέση οι διάφοροι κύριοι Ιλό.

Γι’ αυτό και οι συγγενείς του τον βάζουν σ’ ένα αεροπλάνο και τον…
ξαποστέλνουν. Θα είναι μια ζωή «μόνος», «UFO» και «ξένος», αλλά ευγενέστατος,
τρυφερός και εύθραυστος… Το φινάλε της ταινίας είναι μια αποθέωση της
«αλήτικης» ποίησης του δρόμου: ένα κοπάδι κοπρόσκυλα αποχαιρετά στο αεροδρόμιο
τον κ. Ιλό, κρύβονται να μην τους δουν οι μπάτσοι και αρχίζουν να τριγυρνούν
αυτά στους δικούς του, έρημους δρόμους! H ταινία προβάλλεται με αποκαταστημένη
και αγγλόφωνη κόπια.

Σαν αφρός σαμπάνιας

H ζωή είναι θέατρο ή το θέατρο είναι ζωή; Στη ζωή, όπως και στο θέατρο, όλοι
έχουμε ευχηθεί να βρισκόμασταν σε μια άλλη θέση. Λέμε ότι θα είμαστε καλύτερα,
θα βλέπαμε καλύτερα αν είμαστε πιο κοντά στη σκηνή, πιο δεξιά, πιο αριστερά,
αλλάζουμε, προχωράμε μέχρι να φτάσουμε στα πρώτα καθίσματα… και εκεί
συνειδητοποιούμε, συχνά, ότι βλέπουμε χειρότερα από εκεί που καθόμασταν πρώτα!

Αυτό, ακριβώς, το συναίσθημα σου μεταδίδει η 100% κομεντί «Πρώτη θέση πλατεία»
(Orchestra Seats), σε σκηνοθεσία και σενάριο – άψογο – των Ντανιέλ και
Κρίστοφερ Τόμσον. Παριζιάνικη ατμόσφαιρα – και μάλιστα της παλιάς,
ανεπανάληπτης εποχής, αν και η δράση είναι σημερινή – στα θερινά σινεμά! Με
μια ντουζίνα ανθρώπων οι ζωές των οποίων διασταυρώνονται τυχαία στη λεωφόρο
Μοντάνι και στέκι τους είναι ένα μπαρ θεάτρου των Ηλυσίων Πεδίων, της Όπερας,
των πολυτελών ξενοδοχείων και των μπουτίκ. Καλλιτέχνες, ερασιτέχνες, έμποροι,
μικροπωλητές συνυπάρχουν στο ίδιο πεζοδρόμιο… «Σύνδεσμος» για τη γνωριμίας
μας μαζί τους είναι μια τρισχαριτωμένη Γαλλιδούλα σερβιτόρα (σωστός… αφρός,
η Σεσίλ Ντε Φρανς)…

Αφρός γαλλικής σαμπάνιας: μας κερνάει «Πρώτη σειρά πλατεία»

Σαν αφρός σαμπάνιας είναι και η ταινία που δεν έχει σημασία αν την πίνεις σε
πλαστικό ή κρυστάλλινο ποτήρι… Αρκεί που το κρατάς στο χέρι και χαζεύεις
όλον αυτόν τον «περιττό» κόσμο: ό,τι πρέπει, δηλαδή, περιβάλλον για να ανθήσει
το φλερτ και ο ρομαντισμός! Ακριβώς αυτό είναι ένα από τα μαγικά προνόμια του
κινηματογράφου. Μπορεί κάποιος να συμπτύξει τον νεκρό χρόνο και να αποφύγει να
δείξει όλα αυτά που επιβραδύνουν τη ζωή μας. Μπορείς να είσαι αληθινός χωρίς
να είσαι ρεαλιστής. Τα πάντα επιταχύνονται: ο ρυθμός, οι συναντήσεις, τα
συναισθήματα. Μέσα σε μια ταινία, οι άνθρωποι αγαπιούνται, αλλάζουν την άποψή
τους, αλλάζουν ολόκληρη τη ζωή τους μέσα σε λίγες ώρες. Αυτή είναι η αλήθεια
του κινηματογράφου. Πιο «αληθινή» και από την ίδια τη ζωή! Αφεθείτε του…

Καλογυρισμένο, αφελές, αδιάφορο

Περιπετειώδες – και πολιτικό το θέλουν οι παραγωγοί… – θρίλερ το φιλμ «Σε
επιφυλακή» (The Sentinel), με το οποίο ο Μάικλ Ντάγκλας επανέρχεται ύστερα από
κάποια χρόνια αποχής από τη μεγάλη οθόνη, έχοντας αναλάβει και την παραγωγή.
Μυστήριο, δράση και συμβατικές καταστάσεις σαν αυτές που έχουν πολλές
καλοσερβιρισμένες αμερικανιές του Χόλιγουντ για τους γιάπηδες σινεφίλ όλου του
κόσμου…

Ο Μάικλ Ντάγκλας μπαίνει «Σε επιφυλακή», όταν από προστάτης του προέδρου των ΗΠΑ – και εραστής τής συζύγου του Κιμ Μπάσιντζερ – γίνεται καταζητούμενος για ένα σχέδιο δολοφονίας του…

Ο Μάικλ Ντάγκλας και ο Κίφερ Σάδερλαντ – γιοι και οι δύο των παλιών σταρ Κερκ
Ντάγκλας, Ντόναλντ Σάδερλαντ – είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της καλογυρισμένης
πληκτικής αδιαφορίας. Μιας ταινίας που αρκετές φορές την ώρα της προβολής της
αναρωτιέσαι «και τι με νοιάζει εμένα»; Ο Μάικλ Ντάγκλας – είναι 62 χρόνων και
δεν του φαίνεται – λοιπόν είναι πράκτορας που αναλαμβάνει να εντοπίσει ποιοι
βρίσκονται πίσω από το σατανικό σχέδιο της δολοφονίας του Αμερικανού προέδρου.
Θα βρεθεί, όμως, κατηγορούμενος για τον φόνο ενός πράκτορα του Λευκού Οίκου
και για σύναψη – κρατηθείτε… – ερωτικής σχέσης με τη σύζυγο του προέδρου!
Τέτοια αμερικανιά… Και μάλιστα με σύμβουλο παραγωγής έναν πρώην πράκτορα και
προστάτη αρκετών προέδρων των ΗΠΑ! Παρά το αφελές σενάριο, η σκηνοθεσία του
«λίγου» Κλαρκ Τζόνσον – μια κινηματογραφική ταινία της σειράς έχει
σκηνοθετήσει πριν – είναι ατμοσφαιρική και με γνώση των ρυθμών εξέλιξης και
κορύφωσης του σασπένς…

Στα δόντια των σκυλιών

Ούτε τα σκυλιά δεν… αφήνει το Χόλιγουντ στην ησυχία τους. Και τα γνωστά ως
οι καλύτεροι φίλοι του ανθρώπου ζώα λυσσάνε στη «Μανία» (The Breed) και ορμάνε
να ξεσκίσουν ανθρώπινες σάρκες… Για όλα φταίει, βέβαια, ο πάλαι ποτέ καλτ
Γουές Κρέιβεν, ο οποίος είναι ο παραγωγός αυτής της ταινίας που ούτε τα σκυλιά
δεν… την τρώνε.

Παρέα νεαρών πάει για γουικέντ στο υπέροχο σπίτι τού πατέρα των δύο εξ αυτών
σε ένα έρημο νησί και πέφτει στα νύχια και τα δόντια λυσσασμένων σκυλιών που
θέλουν να κρατήσουν το νησί για την πάρτη τους – εδώ που τα λέμε δεν έχουν κι
άδικο… Μια ταινία τρόμου, στην οποία όλα όλα τρομακτικά και τρισάθλια: η
σκηνοθεσία του Νικ Μασταντρέα, το ανεκδιήγητο «σενάριο» των Ρόμπερτ Κόντε,
Πίτερ Μάρτιν Πόρτμαν, οι ηθοποιοί.

Σπαγγέτι λησταρχίνες

Είναι καλοκαιρινή, ανάλαφρη και διασκεδαστική. Είναι χαλαρή και…
ταμπεραμεντόζα. Είναι μια κομεντί που διακωμωδεί τη ζωή στην Άγρια Δύση. Είναι
οι «Λησταρχίνες» (Bandidas), ένα κωμικό γουέστερν με «άγρια παλικαράκια» τις
ωραίες, δροσερές – και καλές στην ερμηνεία τους – Πενέλοπε Κρουζ και Σάλμα
Χάγιεκ.

Όλα γίνονται στον ρυθμό και τη λογική των σπαγγέτι γουέστερν, αλλά από την…
ανάποδη, καθώς όλα τα κλισέ και οι συμβάσεις των ένδοξων εκείνων ταινιών
παρωδούνται, αλλά δεν γελοιοποιούνται. Βρισκόμαστε στο Μεξικό του 1880 και η
Πενέλοπε Κρουζ είναι κόρη φτωχής αγροτικής οικογένειας που δεν έχει τίποτα
κοινό – αντίθετα τις χωρίζει κοινωνική… άβυσσος – με την κακομαθημένη και
πλούσια Σάλμα Χάγιεκ. Ώσπου τις ενώνει η ενέργεια μιας τράπεζας η οποία
παράνομα αποσπά μεγάλα κομμάτια γης στην περιοχή τους για να περάσει από εκεί
ο καινούργιος σιδηρόδρομος… Έτσι γίνονται λησταρχίνες τραπεζών – τους
μαθαίνει την «τέχνη» ο Σαμ Σέπαρντ ως… βετεράνος ληστής τραπεζών – και
είδωλα των λαϊκών στρωμάτων…

Και όμως, οι «Λησταρχίνες» Πενέλοπε Κρουζ (φωτογραφία) και Σάλμα Χάγιεκ σε πείθουν ως χαριτωμένες καουμπόισσες σε ένα διασκεδαστικό γουέστερν

Δεν πρόκειται, βέβαια, για καμιά μεγάλη ταινία… Είναι ένα κωμικό γουέστερν
με δυνατή και πειστική στην παρωδία του πλοκή, με δύο ωραίες σταρ ως
λησταρχίνες – μία κωμικότερη εκδοχή της παλιάς «Λησταρχίνας» Τζέιν Φόντα και
του Λι Μάρβιν. Με 100%… παγκοσμιοποιημένη παραγωγή, καθώς οι σκηνοθέτες,
Γιοακίμ Ρένινγκ και Έσπεν Σάντμπεργκ είναι από τη Νορβηγία, ο Λικ Μπεσόν της
παραγωγής είναι από τη Γαλλία, η Σάλμα Χάγιεκ από το Μεξικό και η Πενέλοπε
Κρουζ από την Ισπανία. Περνάς καλά για μια βραδιά σε θερινό σινεμά..

Τα Oscar της εβδομάδας

Απροσάρμοστου στο κιτς: «Ο θείος μου» κύριος Ιλό του Ζακ Τατί.

Πολυσήμαντου και «σιωπηλού» χιούμορ: Στον Ζακ Τατί («Ο θείος μου»).

Κεφάτης παρωδίας: «Λησταρχίνες» και Άγρια Δύση χωρίς… σουτιέν.

Ισάξιων ερμηνειών: Πενέλοπε Κρουζ – Σάλμα Χάγιεκ στις «Λησταρχίνες», ως
αστεία εκδοχή της ταινίας «Το μυστικό του Brokeback mountain»!