Tα παιδιά των πολέμων

Είναι πάντα τα πρώτα θύματα που πλημμυρίζουν με το άδικο των πολέμων τις παγκόσμιες οθόνες χωρίς ωστόσο να αναστέλλουν τον παραλογισμό όπως αυτόν που για μία ακόμη φορά ξεσπάει στη Μέση Ανατολή

H κάμερα ανακαλύπτει την εικόνα που πονάει. Λίβανος; Ισραήλ; Τι σημασία έχει.
Ένα παιδί πληγωμένο επάνω σε φορείο. Εικόνα πολέμου που αγριεύει τις ψυχές.
Έτσι θα ‘πρεπε. Οποιοδήποτε παιδί πληγωμένο, από οποιαδήποτε πλευρά του κόσμου
θα ‘πρεπε να εγείρει συνειδήσεις.

Αλίμονο! Έχει γίνει η πιο συνηθισμένη εικόνα της εποχής μας, με την τέλεια
πολεμική τεχνολογία των αόρατων όπλων, των αόρατων στρατών και τα εκτυφλωτικά
θύματα. Γιατί αυτό που μοιάζει να έχει μεγαλύτερη σημασία και από αυτόν ακόμη
τον πόλεμο είναι η εικόνα των θυμάτων που καταλαμβάνει τις παγκόσμιες οθόνες.
H τρομοκρατία του ματιού είναι το ισχυρότερο όπλο των ημερών.

Για όσο υπάρχουν κάμερες στους τόπους των συγκρούσεων. Για όσο
μεταδίδονται πλάνα που «διαφημίζουν» την αδίστακτη δύναμη των στρατών, του
ισχυρότερου συνήθως. Έτσι έγινε και στο Ιράκ. Μήνες ολόκληρους οι οθόνες
πλημμύριζαν από παιδικά βλέμματα τρομαγμένα, κορμάκια πληγωμένα από βόμβες.
Μέχρι που σιγά σιγά αποσύρθηκαν οι ομάδες των δημοσιογράφων, οι κάμερες, ο
στόχος είχε επιτευχθεί όπως όπως, η χώρα θα εκδημοκρατιζόταν με τις βόμβες και
τις περιπολίες των πάνοπλων Αμερικανών στρατιωτών.

Αίφνης τα τύμπανα του πολέμου ξανακούγονται. Εικόνες πανικοβλημένων ταξιδιωτών
που άρον άρον επιστρέφουν στις χώρες της ειρήνης, προαναγγέλλουν τα χειρότερα.
Τις έχουμε ξαναδεί. Σφίγγεται η καρδιά.

Οι κάμερες σπεύδουν στα αεροδρόμια. Είναι οι εικόνες-προμηνύματα. Ένας
άντρας θα προλάβει να πει στο μικρόφωνο «δεν βλέπεις πουθενά στρατιώτες να
πολεμούν, βλέπεις γέφυρες και κτίρια να καταρρέουν, να καταστρέφονται».

Ο «αόρατος» εφιάλτης αφήνει πίσω του συντρίμμια και θύματα για τις κάμερες που
θα αναμεταδώσουν και θα μεγεθύνουν τον τρόμο. Ένας Ισραηλινός μιλά στο
μικρόφωνο του Βαφειάδη (ANT1) για τη στιγμή που η βόμβα της Χεζμπολάχ χτύπησε
τη γειτονιά του, το σπίτι του. Εδώ έπαιζε το παιδί με το αλογάκι και δείχνει
έναν τοίχο που έχει καταρρεύσει, «ευτυχώς πρόλαβα και το πήρα».

Είναι η «απάντηση» στα πλάνα με το παιδάκι στο νοσοκομείο του Λιβάνου, με το
κορμάκι γεμάτο θραύσματα και βλέμμα φοβισμένο. H βία δεν έχει στρατόπεδο.

Και από τις δύο πλευρές αυτοί που πληρώνουν είναι οι ορατοί, οι εκτεθειμένοι
στις βόμβες και τις κάμερες, οι άνθρωποι-μηνύματα πολέμου, τα πρόσωπα των
θυμάτων που «γράφουν» στον φακό με τη φωτογενή δυστυχία τους, τις πληγές, τα
δάκρυα.

Ένα άλλο παιδί, περίπου στην ίδια ηλικία με εκείνο του φορείου,
χοροπηδάει αλαλάζοντας δίπλα στον πατέρα του που κραδαίνει ένα περίστροφο και
ουρλιάζει στο μικρόφωνο της Μαρίας Καρχιλάκη (Mega) ότι οι Ισραηλινοί θα
κατατροπωθούν. H ρεπόρτερ έχει εισχωρήσει με τον κάμεραμαν στην περιοχή της
Χεζμπολάχ. Μας εξηγεί πολύ παραστατικά πώς χωρίζεται η πόλη: «Σαν να ξεκινάμε
από το Σύνταγμα, να διασχίζουμε τη Συγγρού και περίπου στη στροφή της Αμφιθέας
αρχίζει η περιοχή της Χεζμπολάχ. Το καταλαβαίνεις αμέσως από τους βρώμικους
δρόμους, τα απεριποίητα σπίτια». Κάτι σαν υποβαθμισμένο αθηναϊκό προάστιο
καταλαβαίνουμε. Αμέσως μπαίνουμε στο κλίμα, την ατμόσφαιρα.

H πόλη της Βηρυτού έρχεται «κοντά» και το σπίτι της οικογένειας που
ανακαλύπτει η ρεπόρτερ πρόθυμη να της μιλήσει στην ερημωμένη γειτονιά δίνει
στην ενημέρωση το ανθρώπινο στίγμα που είναι απαραίτητο για να ξυπνήσουν στον
θεατή συναισθήματα.

Κληρονόμοι της έχθρας

Εκείνο το 10χρονο αγόρι – δεν θα ‘ναι παραπάνω – που βγάζει πολεμικές ιαχές,
ίσως γιατί κάνει φιγούρα στην κάμερα, ίσως γιατί είναι η ευκαιρία του να
δείξει ότι είναι άντρας, διάδοχος του πατρός και του μένους κατά των εχθρών,
μοιάζει εικόνα αστεία. Κι όμως, συνομήλικο με το αγοράκι του φορείου, θα
μπορούσαν τα δυο τους να παίζουν δίπλα δίπλα σε μια γειτονιά της πόλης, σε μια
παραλία, όπως δείχνουν τα διαφημιστικά σποτ των διακοπών. Ήδη και τα δυο τους
κληρονόμοι του τρόμου, της έχθρας, αυτής που στις συνεδριάσεις των ισχυρών
γίνεται «χαρτί» της γεωπολιτικής τράπουλας. H Κοντολίζα στον ρόλο της
παγκόσμιας διαχειρίστριας των μηνυμάτων που στέλνουν οι βόμβες μέσω των
θυμάτων τους: «Πρέπει να εμποδίσουμε τους τρομοκράτες, εκείνους που αρνούνται
τον εκδημοκρατισμό των χωρών της Μέσης Ανατολής». Αυτή κι αν είναι η απόλυτη
έννοια του τρόμου, καθώς η έννοια της δημοκρατίας διαλύεται στα οξέα των
μεγάλων συμφερόντων και τη διάβρωση καλύπτουν τρομαγμένα παιδικά βλέμματα στις
παγκόσμιες οθόνες.