Δελτίο Παιδείας, όπως καιρού

Όταν βαθμοί μιας στιγμής συγκεντρώνουν τα όνειρα μιας ζωής, τότε το παιχνίδι με τον τρόμο της αποτυχίας γίνεται άγριο

Δύο θέματα παθιάζουν τα θερινά δελτία ειδήσεων, τα αποτελέσματα των
εισαγωγικών εξετάσεων για τα Πανεπιστήμια και ο καιρός. Το πρώτο αφορά τα
όνειρα των μεσαίων και μικρομεσαίων στρωμάτων για τα παιδιά τους, τη δικαίωση
κολοσσιαίων οικονομικών και συναισθηματικών επενδύσεων κάθε οικογένειας, την
ίδια την κουλτούρα της ελπίδας όπως καλλιεργήθηκε στο έθνος τις εποχές κατά
τις οποίες η πανεπιστημιακή μόρφωση σήμαινε και κοινωνική άνοδο ολόκληρης της
οικογένειας.

Και όχι μόνον αυτό, αλλά το εθνικό αίτημα για μόρφωση αποτέλεσε και το ισχυρό
άλλοθι της πολιτικής που αντί άλλων οικονομικών μέτρων για ανάπτυξη των
τοπικών κοινωνιών προτίμησε την ίδρυση διαφόρων Σχολών, Πανεπιστημιακών ή
Τεχνικών, για να εισρέει χρήμα από τους γονείς των οποίων τα παιδιά θα
σπουδάζουν εκεί. Ένα είδος αυτοχρηματοδότησης των ονείρων ανόδου της μεσαίας
και μικρομεσαίας τάξης.

H πρόβλεψη του καιρού με τη σειρά της έχει αναδειχθεί σε απαραίτητο
στοιχείο για την οργάνωση της καθημερινότητας, δίνει την ψευδαίσθηση του
ελέγχου της, ενώ τα ακραία φαινόμενα προσφέρονται για τη σκηνοθεσία θεαμάτων
ανησυχίας. Καύσωνας; Πανικός. Καταιγίδα και πτώση της θερμοκρασίας; Νέος
πανικός. Αν πρόκειται δε για τις ημέρες που παραδοσιακά είναι αφιερωμένες στα
μπάνια του λαού, τότε η πρόβλεψη του καιρού αποκτά τη σημασία χρησμού για την
έκβαση κρίσιμης μάχης του έθνους των Ελλήνων.

Αμφότερα τα θέματα προσφέρονται για σκηνοθεσία θεαμάτων που βασίζονται στους
φόβους των τηλεθεατών, είτε τους απλούστερους για τα όνειρα των διακοπών τα
οποία μπορεί να τα χαλάσει ο καιρός είτε τους πιο σύνθετους, όπως είναι τα
όνειρα των γονιών για τα παιδιά ή για δική τους δικαίωση ή για οικονομική
ανάκαμψη με φοιτητική πελατεία, που μπορεί να τα καταστρέψει ένα σύστημα
βαθμολογίας.

Και στις δύο περιπτώσεις οι βαθμοί καθοδηγούν τα συναισθήματα. H
συζήτηση που βλέπουμε στα τηλεπράθυρα του Alter για το αν ο βαθμός 10 σημαίνει
είσοδο σε Σχολή τότε γιατί το 9,5 δεν την εξασφαλίζει και κατ’ επέκταση γιατί
να μαραζώσει για μισή μονάδα μια τοπική κοινωνία που ελπίζει στον τζίρο από το
φοιτηταριό, θυμίζει την ερμηνεία των βαθμών Κελσίου ανάλογα με τον στόχο του
τρόμου. Οι 38 βαθμοί είναι «καύσωνας» και «θα καεί η Αθήνα», ενώ οι 35 είναι
«σημαντική πτώση» και «δροσιά».

Σιγά σιγά χάνεται και η αίσθηση της ζέστης, σαν να μην υπάρχει χωρίς
την ερμηνεία των βαθμών που δείχνει το θερμόμετρο και χωρίς τα πλάνα τα οποία
θα δώσουν τις κατευθύνσεις στο συναίσθημα. Μπικινιφορούσες καλλονές σε παραλία
«ξαλαφρώνουν» το αίσθημα του καύσωνα, ενώ πλάνα με κάθιδρους, ευτραφείς
περαστικούς της Πλατείας Συντάγματος προκαλούν αποπληξία.

Με τον ίδιο τρόπο η παιδεία και η μόρφωση γίνονται έννοιες που εξαρτώνται από
την ερμηνεία της κρίσιμης μισής μονάδας κάτω από τη βάση, αφού αυτή
αναδεικνύεται τόσο σε μοναδική ελπίδα δικαίωσης των ονείρων μιας μεγάλης
κατηγορίας πολιτών για τα παιδιά της όσο και σε σωτηρία των τοπικών κοινωνιών
από τον οικονομικό μαρασμό.

Όσο τα πολιτικά οράματα κρύβονται πίσω από μετρήσεις και βαθμολογίες
σαν να πρόκειται για δελτία καιρού που προβλέπουν αναπόφευκτα φυσικά
φαινόμενα, τότε και οι υποτιθέμενες πολιτικές λύσεις μοιάζουν με απλή
προειδοποίηση για το ποιοι θα πληγούν. Όσο το υπουργείο Παιδείας μετράει
κεφάλια για να κάνει λογαριασμούς που αφορούν τη μόρφωση, λες και είναι
λογιστικό μέγεθος, είναι επόμενο να εμφανίζονται «πληγέντες» οικονομικώς, σαν
να τους βρήκε χαλαζόπτωση.

Πιο πολύ φασαρία παρά ουσία

Μια ηχηρή μεταγραφή (αυτή της Σοφίας Αλιμπέρτη) με αποτελέσματα χαμηλότερα των προσδοκιών

Το ερώτημα επανέρχεται κάθε χρόνο τέτοια εποχή που ο κρότος των πυροτεχνημάτων
από μεταγραφές τηλεαστέρων δίνει την αίσθηση μιας μεγάλης φιέστας που στήνεται
για χάρη του τηλεθεατή: τι έχει να ωφεληθεί ο ίδιος από όλο αυτό. H απάντηση
δίνεται επί σειρά ετών και είναι πάντα ίδια: απολύτως τίποτε. Το παράδειγμα
της πλέον ηχηρής μεταγραφής της περασμένης χρονιάς, αυτή της Σοφίας Αλιμπέρτη,
επιβεβαίωσε τον κανόνα.

Ως παρουσιάστρια του «Fame Story» παρέμεινε από το πρώτο μέχρι το τελευταίο
σόου αμήχανη. Στα θετικά της περιλαμβάνεται ότι δεν ευνόησε το ριάλιτι, αλλά
δεν έβαλε και καμία απολύτως προσωπική σφραγίδα στην παρουσίαση, δεν «ζέστανε»
την ατμόσφαιρα ούτε για μια στιγμή, ενώ έδινε διαρκώς την αίσθηση ότι δεν
θυμάται το παρακάτω, πού, πότε και σε ποιον πρέπει να δώσει τον λόγο.

Το πρόβλημα με τον θόρυβο ορισμένων μεταγραφών είναι ότι δημιουργούν
υπερβάλλουσες προσδοκίες όχι στο κανάλι που εξασφαλίζει τους σταρ, καθώς ο
στόχος είναι να πληγεί ο αντίπαλος περισσότερο από το να κερδίσουν το
συγκεκριμένο πρόσωπο, αλλά στο κοινό και πολλές φορές και στους ίδιους τους
περιζήτητους σταρ, οι οποίοι πιστεύουν πως μπορούν περισσότερα από όσα
μπορούν.