Δρόμοι

Εγωιστές…

… και ανήθικους. Έτσι βλέπουν τους δυτικούς πάρα πολλοί μουσουλμάνοι των
ισλαμικών χωρών, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που έκανε το ινστιτούτο Pew. Όμως
πολλοί δυτικοί βλέπουν από τη μεριά τους τους μουσουλμάνους βίαιους και
μισαλλόδοξους. Κανονικά, οι δυο αυτοί πολιτισμοί θα μπορούσαν να
χρησιμοποιήσουν αυτά τα στοιχεία για να δουν πώς τους βλέπουν οι άλλοι.
Δυστυχώς, το πιθανότερο είναι ότι θα τα εκμεταλλευτούν για να ενισχύσουν τις
ήδη αταλάντευτες απόψεις τους για τους άλλους.

Τα στερεότυπα…

… – φυλή, θρησκεία, εθνότητα και άλλα – είναι επικίνδυνα. Γεννούν και
διαιωνίζουν προκαταλήψεις και βία, από τη σχολική αυλή μέχρι την πολεμική
ζώνη. Όμως, οι γενικεύσεις για τους πολιτισμούς συχνά περιέχουν μερικά ψήγματα
αλήθειας. Καλό θα ήταν να τα λάβουν υπόψη τόσο οι δυτικοί όσο και οι
μουσουλμάνοι. Μια τέτοια γενίκευση είναι και η έρευνα του ινστιτούτου Pew,
στην οποία έλαβαν μέρος 14.000 άνθρωποι από 13 χώρες. Τα αποτελέσματα της
έρευνας έδειξαν ότι οι μουσουλμάνοι των ισλαμικών χωρών της Μέσης Ανατολής και
της Ασίας βλέπουν πιο αρνητικά τους δυτικούς από ό,τι οι δυτικοί τους
μουσουλμάνους. Σε όλες τις ισλαμικές χώρες που έλαβαν μέρος στην έρευνα, οι
περισσότεροι μουσουλμάνοι χαρακτήρισαν τους δυτικούς άπληστους, αλαζόνες,
ανήθικους, εγωιστές και βίαιους. Και οι περισσότεροι στην Τουρκία, την
Ιορδανία και την Αίγυπτο τους είπαν φανατικούς. Οι περισσότεροι από τους
μουσουλμάνους που απάντησαν στα ερωτήματα της έρευνας είχαν ελάχιστα καλά
λόγια να πουν για τους δυτικούς (με εξαίρεση τους μουσουλμάνους της Νιγηρίας,
που τους είπαν γενναιόδωρους).

Σαν να ακούμε…

… κιόλας τις δυτικές φωνές διαμαρτυρίας. Εμείς που τους δίνουμε τόσα λεφτά
όποτε τους βρίσκει συμφορά; (Αν πήγαιναν στις σωστές τσέπες…). Εμείς που
σώσαμε τους μουσουλμάνους της Βοσνίας και του Κοσόβου; (Αν δεν τους γυρίζαμε
ύστερα την πλάτη…). Εμείς που πάμε να τερματίσουμε τον πόλεμο στη Μέση
Ανατολή; (Αν δεν σκοτώναμε 100.000 αμάχους στο Ιράκ…). Μήπως θα ήταν
προτιμότερο να κάνουμε μια πιο προσεκτική αυτοεξέταση; αναρωτιέται στο κύριο
άρθρο της η εφημερίδα «Κρίστιαν Σάιενς Μόνιτορ». Μήπως πράγματι η αμερικανική
πολιτική σήμερα μπορεί να χαρακτηριστεί φανατική; Μήπως τα δυτικά μέσα
ενημέρωσης πράγματι αποθεώνουν τη βία; Μήπως έχουμε παραδοθεί στην αλαζονεία;

Οι δυτικοί…

… που απάντησαν στην έρευνα δεν ήταν τόσο καταδικαστικοί όσο οι
μουσουλμάνοι. Οι περισσότεροι Γάλλοι, Βρετανοί και Γερμανοί τους είπαν
έντιμους (ενώ σε καμιά μουσουλμανική χώρα δεν είπαν έτσι τους δυτικούς).
Μεγάλες πλειοψηφίες Γερμανών και Ισπανών, πάντως, χαρακτήρισαν τους
μουσουλμάνους φανατικούς, ενώ πουθενά, σε καμιά δυτική χώρα, δεν τους βρήκαν
ανεκτικούς. Δεν είναι τυχαίο που ο τίτλος αυτής της έρευνας ήταν «Το μεγάλο
χάσμα». Όμως βγήκε από αυτήν και κάτι ελπιδοφόρο: οι σχετικά μετριοπαθείς
απόψεις πολλών μουσουλμάνων που ζουν στην Ευρώπη – αν και η μετριοπάθειά τους
αντισταθμίζεται από τις ρατσιστικές απόψεις πολλών Ευρωπαίων.