150 γλυπτά στην Kατεχάκη

Ένα μεγάλο κενό, την ύπαρξη ενός «σπιτιού» για την ελληνική γλυπτική, καλύπτει το άνοιγμα της μόνιμης έκθεσης της Γλυπτοθήκης στο Άλσος Στρατού στο Γουδί, με έργα των σημαντικότερων Ελλήνων γλυπτών

Αφού γνωρίσαμε (τα περασμένα καλοκαίρια) τη γλυπτική του Φοντέν, του Χένρι
Μουρ, του Μπρανκούζι, του Τζιακομέτι, ήρθε ο καιρός να γνωρίσουμε και τους
άγνωστους θησαυρούς της ελληνικής γλυπτικής.

H Γλυπτοθήκη της Εθνικής Πινακοθήκης ανασύρει από την αφάνεια τα έργα του
Χαλεπά, του Δρόση, του Παππά, του Καπράλου, του Απάρτη, του Τόμπρου, του
Σκλάβου και των νεώτερων «απογόνων του Πραξιτέλη» και τα εκθέτει στα κτίρια
και το πάρκο στο Άλσος Στρατού για να τη γνωρίσουν οι νεώτερες γενιές.

Από μια ειρωνεία της τύχης, η νεώτερη ελληνική γλυπτική που ανδρώθηκε
σαν από θαύμα μέσα σε λίγες δεκαετίες τον περασμένο αιώνα και έδωσε λαμπρά και
στιβαρά έργα στον χώρο, πέρασε στα μετόπισθεν των εξελίξεων ιδίως μετά τον B’
Παγκόσμιο Πόλεμο.

H Εθνική Πινακοθήκη συγκέντρωσε έναν μεγάλο αριθμό έργων – πάνω από χίλια
γλυπτά – και διαμόρφωσε μια υπαίθρια έκθεση και μια μικρή αίθουσα για την
έκθεση των γλυπτών έργων. Σύντομα η ανάγκη να φυλαχθούν τα γλυπτά μετέτρεψε
την έκθεση των γλυπτών σε αποθήκη και η δυνατότητα επικοινωνίας του κοινού και
γλυπτικής περιορίσθηκε στο ελάχιστο. Μια ματιά στο συνονθύλευμα των μορφών
πίσω από το σκονισμένο τζάμι.

Αυτό το κενό έρχεται να καλύψει τώρα μια αντιπροσωπευτική μόνιμη έκθεση 150
γλυπτών σε μια αίθουσα και στους υπαίθριους χώρους της γλυπτοθήκης στο Γουδί,
που πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου με χορηγία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.

Τα έργα συντηρήθηκαν, καθαρίσθηκαν, κατασκευάσθηκαν ξύλινα βάθρα, ετοιμάστηκε
μεγάλος τεκμηριωμένος κατάλογος από την επιμελήτρια αυτής της έκθεσης Τόνια
Γιανναδάκη και να που επιτέλους για πρώτη φορά η γλυπτική αποκτά δικό της
«σπίτι».

«Το άνοιγμα αυτής της έκθεσης είναι από τα πιο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας
της Εθνικής Πινακοθήκης και της νεώτερης ιστορίας στον εικαστικό τομέα, γιατί
στους γλύπτες οφείλει τη φυσιογνωμία της η νεώτερη Ελλάδα», λέει στα «NEA» η
διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.

«Τι θα ήταν ο χώρος, τα κτίρια της αναγεννημένης Ελλάδας χωρίς την
παρουσία του πλούσιου γλυπτού διάκοσμου και των αγαλμάτων. Άλλο αξιοθαύμαστο
είναι πως όλοι σχεδόν οι γλύπτες του 19ου αιώνα ξεκίνησαν από πατέρες
μαρμαράδες και μέσα σε είκοσι, τριάντα χρόνια έκαναν καταπληκτική πρόοδο και
έφθασαν στο επίπεδο του Κανόβα, με τον Σάτυρο που παίζει, με τον Γιαννούλη
Χαλεπά, τον Κοπέρνικο, τον Βρούτον, την Πηνελόπη, τον Δρόση, στον οποίο
οφείλουμε και τα αγάλματα στην Ακαδημία Αθηνών.

H πρώτη έκθεση της γλυπτικής δίνει τον λόγο στους μαρμάρινους φεγγίτες των
λαϊκών Τήνιων μαρμαροτεχνιτών και φθάνει μέχρι τους σύγχρονους καλλιτέχνες.
Τον Θόδωρο που δώρισε το έργο του που είχε τοποθετηθεί με την ευκαιρία των
Ολυμπιακών Αγώνων στον Κήπο του Ζαππείου, την Αφροδίτη Λίττη, τον Κώστα
Δικέφαλο, τον Βασίλη Χανδρή, τη Βάλια Νομίδου.

Από την ταυτότητα στα «αναλώσιμα»

Πώς εξηγείται άραγε το γεγονός ότι η πτωχή Ελλάς του 19ου αιώνα γέμισε με
ωραία γλυπτά, ενώ κατόπιν το γλυπτό υποβαθμίσθηκε και εξαφανίσθηκε σχεδόν; «Ο
ρόλος της γλυπτικής του 19ου αιώνα ήταν θεσμικός, ήταν μια διακήρυξη των ιδεών
και αρχών του νέου κράτους, μιας κοινωνίας αστικής που βρισκόταν σε εξέλιξη
και αναζητούσε προσωπική ταυτότητα», εξηγεί η διευθύντρια της Εθνικής
Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα. «Μέσα στον 20ό αιώνα η γλυπτική έγινε
περισσότερο διακοσμητική, τέχνη αναλώσιμη. Τώρα φιλοδοξούμε να πάρουμε όλα τα
κτίρια που περιβάλλουν τις δύο αίθουσες στο Γουδί και να αναπτύξουμε την
Εθνική Γλυπτοθήκη που να δείχνει στο κοινό και τους νεώτερους καλλιτέχνες ότι
υπάρχει και ο δρόμος της μεγάλης γλυπτικής των ξένων αλλά και των Ελλήνων
καλλιτεχνών, όπως ο Γιάννης Παππάς ή ο Χρήστος Καπράλος».

INFO

Εθνική Γλυπτοθήκη (Άλσος Στρατού, Γουδί, είσοδος από Λεωφ. Κατεχάκη, πληρ. από
την Εθνική Πινακοθήκη, τηλ. 210-7235.857).