H υψηλή ραπτική στα σχολεία

«Το γούστο καλλιεργείται. Και εκτός από το μάρκετινγκ, δεν μπορεί παρά να είναι συνέπεια των γνώσεών μας στις τέχνες αλλά και στη μόδα», λέει ο σχεδιαστής Rigas

«Στο σπίτι μαθαίνεται η αισθητική», θεωρεί κατ’ αρχήν ο γνωστός σχεδιαστής
μόδας Rigas, αλλά δεν παραβλέπει και τον ρόλο της Εκπαίδευσης. Είναι άλλωστε ο
άνθρωπος που ανέλαβε να συγγράψει (με τον σχεδιαστή μόδας Παναγιώτη Θάνο) ένα
πρωτοποριακό βιβλίο για τα δεδομένα της Ελληνικής Εκπαίδευσης. «Σχεδιασμός
ετοίμων ενδυμάτων» είναι ο τίτλος του, έχει την εκδοτική σφραγίδα του
Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων και βάζει τη μόδα στα σχολεία πρώτη
φορά με συστηματικό τρόπο, καθώς ήδη διδάσκεται από φέτος στη B’ Τάξη των
Τεχνικών Επαγγελματικών Λυκείων.

«Μέχρι πρότινος ο σχεδιασμός μόδας διδασκόταν μόνο σε Κέντρα Ελευθέρων
Σπουδών. Εδώ και μερικά χρόνια διδάσκεται στα TEI, τα IEK και τώρα πλέον και
στα Τεχνικά Λύκεια. Μάλλον από άγνοια δεν είχε γίνει νωρίτερα», λέει στα
«NEA». Ο Rigas έχει στο ενεργητικό του πλέον των 800 ωρών διδασκαλίας στα TEI
Πειραιά (στο Τμήμα Κλωστοϋφαντουργίας) και κάπου 1.000 ώρες διδασκαλίας σε
IEK.

«Το παντελόνι μπορεί να ξεκινά πάνω από τη μέση» αναφέρει στο κεφάλαιο «Παντελόνι» το σχολικό εγχειρίδιο «Σχεδιασμός ετοίμων ενδυμάτων». «Παρατήρησε την κλίση της γραμμής δράσης της λεκάνης, που σου υπαγορεύει την κλίση του ποδόγυρου του παντελονιού»

«Γίνεται καλή δουλειά», πιστεύει, «αλλά λείπει το εξειδικευμένο προσωπικό».
Ανήσυχο πνεύμα ο ίδιος, με σπουδές οικονομικές και μόδας σε Αθήνα και Παρίσι
κατά το παρελθόν, παρακολούθησε μεταπτυχιακό πρόγραμμα μόδας και ηλεκτρονικού
εμπορίου στο Kingston University, ενώ έκανε διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο
Αιγαίου. Όχι πως ήταν υποχρεωμένος. Έχει σχεδιάσει από ρούχα ομάδων μπάσκετ
μέχρι σήματα τσιγάρων και από στολές προσωπικού των ΗΣΑΠ μέχρι την τήβεννο του
Οικουμενικού Πατριάρχη για την τελετή αναγόρευσής του ως επίτιμου διδάκτορος
στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

«Οι αλλαγές είναι ραγδαίες», εξηγεί. «Σκεφθείτε ότι η τεχνολογία μας γυρίζει
εν μέρει στην προ του πρετ α πορτέ εποχή, όταν σχεδιάζονταν και ράβονταν τα
ρούχα για τον καθένα χωριστά. Ήδη στο εξωτερικό έχει αρχίσει να
πραγματοποιείται η εξ αποστάσεως ραφή ρούχων στα μέτρα του πελάτη αφού είναι
δυνατόν να ληφθούν μέτρα με ειδική κάμερα, μέσω Ίντερνετ!», εξηγεί.

Το βιβλίο του (που σχεδιάστηκε και σελιδοποιήθηκε από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο,
ενώ εκδίδεται και μοιράζεται στα σχολεία από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και τον
ΟΕΔΒ) ανήκει στη νέα φουρνιά σχολικών βιβλίων που εκδίδονται με τη μεσολάβηση
εκδοτικών οίκων. Σε αυτό ο Rigas (το ονοματεπώνυμό του είναι Κυριάκος
Τριπολιτσιώτης) επιχειρεί μια καλή εισαγωγή στον κόσμο του σχεδίου μόδας, με
στόχο την αρχική κατάρτιση μαθητών που θα θελήσουν να ασχοληθούν επαγγελματικά
με το αντικείμενο. Αναλύει και περιγράφει από τα υλικά και τα όργανα σχεδίασης
μέχρι τον ρόλο του φωτός και της σκιάς και από την ανατομία του σώματος και
τις αναλογίες του κεφαλιού μέχρι τον σχεδιασμό ανθρώπινης φιγούρας σε κίνηση.
Με όλες τις αναγκαίες ενδυματολογικές λεπτομέρειες (γιακάδες, τσέπες,
κουμπώματα) και τα αξεσουάρ (παπούτσια, τσάντες, ζώνες, μαντίλια, ομπρέλες
κ.λπ.), με πολλές εικόνες που δείχνουν διαδοχικά τα αναγκαία βήματα στον
σχεδιασμό και ειδικό γλωσσάρι.

«Οι αναλυτές της ένδυσης», λένε οι συγγραφείς του βιβλίου, «προσδιόρισαν οκτώ
πρακτικές λειτουργίες του ενδύματος: τη χρησιμότητα, τη σεμνότητα, την έλλειψη
σεμνότητας, τον στολισμό, τη συμβολική διαφοροποίηση, την κοινωνική ένταξη,
την ψυχολογική αυτοεκτίμηση και τον μοντερνισμό. Επιλέγουμε και φοράμε ρούχα
για λόγους πρακτικούς, αλλά και με πρόθεση να προβάλουμε προσωπικά
χαρακτηριστικά (κοινωνική θέση, επάγγελμα, θρησκευτικές πεποιθήσεις, εξυπνάδα)
ή να κρύψουμε κάποια από αυτά (ηλικία, σωματικές ατέλειες κ.ά.)».

«H αισθητική προσαρμόζεται στην αγορά»

«H μόδα είναι καθρέφτης κάθε κοινωνίας και εποχής», λέει ο σχεδιαστής Rigas.
«Επηρεάζεται από όλα τα κινήματα, κοινωνικά ή της τέχνης. H αρχή της
απελευθέρωσης της γυναίκας συνέπεσε με την απαλλαγή της από το κρινολίνο, που
συμβόλιζε το κλουβί στο οποίο ήταν κλεισμένη», εξηγεί. «Κάποτε βρέθηκε και
στην πρωτοπορία, αν θυμηθούμε ότι η Μαντλίν Βιονέ, ίσως η σημαντικότερη
δημιουργός μόδας του 20ού αιώνα, που έφερε μεταξύ των άλλων το λοξό φόρεμα
στην υψηλή ραπτική, αναγνώριζε στις γυναίκες εργαζόμενές της, ήδη από το 1932,
άδειες τοκετού και άλλα εργατικά δικαιώματα που δεν είχαν καθιερωθεί ακόμα».

Ο Κυριάκος Τριπολιτσιώτης (κατά κόσμον) λέει, μάλιστα, ότι πούλησε το
αυτοκίνητό του για να κυκλοφορεί περισσότερο στον δρόμο και να βλέπει…
«Σήμερα οι δυνατότητες να παρέμβει κάποιος αισθητικά στην κακογουστιά με
παιδευτικό βλέμμα, δεν είναι μεγάλες. Οι μεγάλοι οίκοι που μπορούν να δώσουν
γραμμή το τολμούν σιγά σιγά, δουλεύοντας όμως πάντα με πληροφορίες και έρευνες
για το τι επιθυμεί το καταναλωτικό κοινό».