Πιέσεις για πρόωρες εκλογές

Σε πρόωρες εκλογές προσπαθούν να αναγκάσουν τον Ταγίπ Ερντογάν οι οπαδοί
του αυταρχικού κοσμικού καθεστώτος, προκειμένου να τον εμποδίσουν να εκλέξει
τον επόμενο Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας τον ερχόμενο Απρίλιο.

Οι διαμαρτυρίες. Τούρκοι μαθητές, οπαδοί του κοσμικού κράτους διαδηλώνουν κρατώντας φωτογραφίες του Κεμάλ Ατατούρκ

Πέρα από τη συμβολική σημασία, η εκλογή ενός Προέδρου που θα προέρχεται από
τον χώρο του πολιτικού Ισλάμ θα δώσει τη δυνατότητα στους ισλαμιστές να
διορίζουν τους δικαστές και τους πρυτάνεις των Πανεπιστημίων, ελέγχοντας έτσι
δύο από τα βασικότερα προπύργια του κεμαλισμού. Ο ηγέτης της αξιωματικής
αντιπολίτευσης Ντενίζ Μπαϊκάλ κάλεσε την κυβέρνηση Ερντογάν να προχωρήσει σε
«συμβιβασμό», όσον αφορά το πρόσωπο του νέου Προέδρου και υποστήριξε ότι ο
κοσμικός χαρακτήρας του κράτους θα απειληθεί αν ο νέος Πρόεδρος θα προέρχεται
από το πολιτικό Ισλάμ.

Το μέτωπο των πιέσεων που ασκούνται στον Ταγίπ Ερντογάν να διαγράψει από την
προσωπική και πολιτική του ατζέντα την εκλογή ενός ισλαμιστή στο Προεδρικό
Μέγαρο είναι ευρύτερο και συμπεριλαμβάνει πολλούς φιλοευρωπαϊστές και
φιλελεύθερους, οι οποίοι εκφράζουν δημόσια την ανησυχία τους για την ένταση
που προκαλεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι αντιδράσεις αυτές ωστόσο φαίνεται να
έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα, καθώς συσπειρώνουν τόσο τα στελέχη του κόμματος
της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης όσο και τη βάση του κόμματος και δημιουργούν
μια επικίνδυνη κοινωνική και πολιτική πόλωση στην Τουρκία.

Αντίθετα, στον χώρο των οπαδών του κοσμικού καθεστώτος δεν παρατηρείται η ίδια
συσπείρωση γύρω από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα του Ντενίζ Μπαϊκάλ και εκεί
ακριβώς έγκειται ο κίνδυνος επανεμφάνισης του στρατού στην πολιτική ζωή της
χώρας. «H απουσία ουσιαστικής και αποτελεσματικής αντιπολίτευσης έχει
δημιουργήσει ένα μεγάλο κενό στην πολιτική ζωή και οι οπαδοί του κοσμικού
καθεστώτος, βλέποντας την αδυναμία τους να ασκήσουν πραγματική πολιτική μέσα
σε ένα δημοκρατικό σύστημα, προσπαθούν “με νύχια και με δόντια” να εμπλέξουν
τον στρατό για άλλη μια φορά», λένε βετεράνοι αναλυτές. H ανησυχία αυτή έχει
μεταφερθεί και στην Ουάσιγκτον και η εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» σε
άρθρο-παρέμβαση εκφράζει χωρίς περιστροφές φόβους για νέα εμπλοκή του στρατού
στην πολιτική ζωή της Τουρκίας, ενώ καλεί παράλληλα την κυβέρνηση Μπους να μη
στηρίξει τους στρατηγούς προς αυτή την κατεύθυνση.

H κατάσταση στην Άγκυρα αναμένεται να επιδεινωθεί μετά τον Αύγουστο όταν, αν
δεν υπάρξουν ανατρεπτικές εξελίξεις, ο νυν αρχηγός του γενικού επιτελείου, ο
μετριοπαθής στρατηγός Χιλμί Οζκιόκ θα αντικατασταθεί από τον στρατηγό Γιασάρ
Μπουγιούκανιτ, ο οποίος δεν θεωρείται ιδιαίτερα ψύχραιμος απέναντι στις
πολιτικές προκλήσεις.

Ο πόλεμος της μαντίλας

Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τούρκος πρωθυπουργός με τη μαντιλοφορούσα σύζυγό του

AIXMH του δόρατος της σύγκρουσης ανάμεσα στους δύο αντίπαλους πόλους
στην Τουρκία είναι πλέον το μουσουλμανικό κεφαλομάντιλο. Χαρακτηριστική των
διαστάσεων αυτών είναι η άρνηση του Προέδρου Σεζέρ να παραστεί σε δείπνο που
παρατέθηκε χθες στην Άγκυρα προς τιμήν του σουηδικού βασιλικού ζεύγους που
επισκέπτεται την Τουρκία, καθώς ο Πρόεδρος δεν ήθελε να καθήσει στο ίδιο
τραπέζι με τις συζύγους πολλών υπουργών, οι οποίες φορούν μαντίλα. «Λάδι στη
φωτιά» έριξε και η ανεπιβεβαίωτη πληροφορία ότι ο κορυφαίος διαπραγματευτής
της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση Αλί Μπαμπατζάν επέμεινε παρά τις νουθεσίες
των Ευρωπαίων αξιωματούχων να μη συμπεριληφθεί η έκφραση ότι «το εκπαιδευτικό
σύστημα της Τουρκίας είναι κοσμικό» σε επίσημο έγγραφο για τις
διαπραγματεύσεις. Οι οπαδοί του κοσμικού κράτους θεωρούν ότι το μουσουλμανικό
κεφαλομάντιλο αποτελεί το σύμβολο μιας «ισλαμικής επανάστασης» που συντελείται
στην Τουρκία. Ωστόσο, η άποψη αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Στην Τουρκία συντελείται πράγματι επανάσταση αλλά κοινωνική, όχι θρησκευτική.

Αυτό που καταγράφεται στην καθημερινή ζωή είναι η ισχυροποίηση μιας ισλαμικής
αστικής τάξης, η οποία γίνεται πιο ορατή, με σύμβολό της τη μουσουλμανική
μαντίλα, στους δημόσιους χώρους που μέχρι πρότινος αποτελούσαν το μονοπώλιο
των κεμαλικών ελίτ.