Φιλοσοφικός λόγος σαν παραμύθι με μουσική

Ο Γερμανός σκηνοθέτης, ντυμένος στα λευκά, διαβάζοντας το κείμενο – παρτιτούρα, αλλά χωρίς να δείχνει εξάρτηση από το χαρτί, ισορρόπησε σαν βιρτουόζος ηθοποιός στον «Φάουστ». Στο τσακ να γελοιοποιηθεί. Στο τσακ να δοξαστεί

Προλαβαίνετε απόψε και αύριο να δείτε τον Γερμανό σκηνοθέτη Πέτερ Στάιν σε μία
παράσταση που θα σας προσφέρει την ευφορία του καλλιτεχνικού αριστουργήματος.
Με τη «Φαντασία – Φάουστ» ο Στάιν έκανε στην Αθήνα την παγκόσμια πρεμιέρα του.
Δηλαδή ήταν η πρώτη φορά που έβγαινε στο κοινό διαβάζοντας το κείμενο σε
αντιστοιχία με τη μουσική που έπαιζε ο πιανίστας. H αλήθεια είναι πως όλοι οι
οιωνοί και οι προαναγγελίες έδειχναν πως θα μιλάμε για μια ενδιαφέρουσα
πρωτοτυπία.

Τα δύο, τρία πράγματα που πρέπει να γνωρίζει ο θεατής από πριν είναι πως
πρόκειται για θεατρικό αναλόγιο που έχει τη φόρμα του κοντσέρτου για πιάνο και
φωνή. Πως η μουσική είναι πρωτότυπη, ρεαλιστική και ακολουθεί τις διαθέσεις
του κειμένου. Πως το κείμενο αποδίδεται στα γερμανικά από τον ίδιο τον Στάιν
και πως υπάρχουν οι – χρήσιμοι – υπέρτιτλοι. Και, το κυριότερο, πως η
παράσταση – αναλόγιο – κοντσέρτο διαρκεί μόλις μία ώρα. Δηλαδή τόσο όσο
χρειάζεται το σώμα για να μην κουραστεί και το πνεύμα να βγει με ανάλαφρη
διάθεση από την αίθουσα.

Όταν εμφανίστηκε στη σκηνή αυτός ο εβδομηντάρης, με τα γκρίζα μαλλιά, τα
συρμάτινα γυαλάκια και τα λευκά ρούχα, όλα έδειχναν κοινότοπα και σαν να είχαν
ξαναγίνει. Ένα πιάνο στη σκηνή, ένα αναλόγιο, μια καρέκλα. Πολύ σύντομα όμως
το παραστασιακό γεγονός υπερέβη τη φόρμα του αναλογίου, καθώς ο λόγος
κινητοποίησε το αυτί και η ένταση συνδέθηκε με αυτήν του κειμένου.

Ο Πέτερ Στάιν στη σκηνή απεδείχθη ηθοποιός εφάμιλλος του σκηνοθέτη Στάιν. Είχε
τη γοητεία του ανθρώπου που ξέρει πολύ καλά τι κάνει. Βαθιά γνώση του
κειμένου, που καταστάλαζε σε μιαν αγνότητα, σχεδόν παιδική. Αν δεν υπήρχε η
ποίηση και η ένταση του φιλοσοφικού λόγου του Γκαίτε, θα νόμιζε κανείς πως
παρακολουθούσε παραμύθι, δεμένο με μουσική.

Χωρίς σκηνικούς ναρκισσισμούς, αυτός ο φαινομενικά ψυχρός Γερμανός απεδείχθη
μεγάλος περφόρμερ. Πηδούσε, έκανε τη φωνή του στριγκιά, μετά παιδική, μετά
ερωτική, έβαζε πονηρές πινελιές, ψιλές νότες, χαμηλούς τόνους, σώπαινε με μια
παράξενη «σκοτεινιά». Τελικά, δημιούργησε μία περίπλοκης πυκνότητας παράσταση,
με χιλιάδες “πραγματάκια” ουσιαστικής θεατρικής γνώσης – από πολύ μακρινές
μνήμες θεάτρου, όπως τα πηδηματάκια του αρλεκίνου, μέχρι το αποστασιοποιημένο
ξερό «Δάσος», «Νύχτα».

H γενική εντύπωση είναι πως η παράσταση, με την αριστοτεχνική φινέτσα και την
υψηλή κλάση του αφηγητή να γεωμετρεί τη δράση και να αναδεικνύει τον πυρήνα
των τύπων, ήταν ένα μάθημα ερμηνείας και απλότητας.

INFO

Στο θέατρο «Ιλίσια – Ντενίση» (Παπαδιαμαντοπούλου 4, τηλ. 210-7216.317), έως
και αύριο στις 21.00. Εισιτήρια: 50, 40, 35, 25 ευρώ.