H ιψενική «Nόρα» κρατάει πιστόλι

H σκηνή δίπλα στο ενυδρείο προετοιμάζει για την κρίση: ο φίλος γιατρός, ντυμένος συμβολικά και ειρωνικά αγγελάκι, θα πεθάνει σε λίγο. H Νόρα ντυμένη Λάρα Κροφτ θα ξεπεράσει τα όριά της και ο σύζυγός της, Τόρβαρτ, στο βάθος, θα χάσει τη γυαλιστερή του επιφάνεια

Έναν μήνα πριν από τις παραστάσεις της «Νόρας» του Ίψεν στο αναβαθμισμένο
Φεστιβάλ Αθηνών, είχαμε την ευκαιρία να δούμε τη φημισμένη παραγωγή της
βερολινέζικης «Σαουμπίνε» στην έδρα της.

Σε ένα κατάμεστο θέατρο, η ιστορία της γλυκιάς, «ήσυχης» και υποταγμένης
νεαρής γυναίκας, που μέσα σε δύο μέρες ανατρέπει τα ασφαλή δεδομένα
εγκαταλείποντας τον άνδρα της και τα τρία τους παιδιά, έμοιαζε με μοντέρνο
θρίλερ σχέσεων, που θα το ζήλευε και ο Ταραντίνο.

H κριτική ματιά του Τόμας Οστενμάγερ, του τρομερού παιδιού τής «Σαουμπίνε» –
είναι ο νεώτερος διευθυντής του δυναμικού ανσάμπλ, αφού ανέλαβε την
καλλιτεχνική διεύθυνση σε ηλικία 29 ετών, το 1999 – εστιάζει στη σύγχρονη
κοινωνία και στις αναγνωρίσιμες συμπεριφορές. Κι έτσι, από το
νορβηγικό«κουκλόσπιτο» του 19ου αιώνα, οι αναλογίες οδηγούν στο ντιζαϊνάτο
λοφτ του 21ου αιώνα, με τις συρτές πόρτες, την εσωτερική σκάλα, τις πολυθρόνες
Barcelona και το γιγαντιαίο ενυδρείο με τα χοντρά χρυσόψαρα.

Στο πολυτελές «γιαπωνέζικο» σκηνικό, ένα ζευγάρι γιάπηδων θα ζήσει το δράμα
στα όριά του και θα τα ξεπεράσει. H σκηνική αφήγηση εξελίσσεται σε ιστορία
απειλής, τρόμου, βίας, με διάσπαρτες σκηνές σεξουαλικής ορμής και ψυχικής
αστάθειας. H Νόρα, που έχει προσφέρει πολλά και έχει ανεχθεί περισσότερα, αντί
να εγκαταλείψει την οικογένειά της, ή έστω να αυτοκτονήσει, γίνεται δολοφόνος.
Σκοτώνει τον άντρα της με ρεβόλβερ. Μια σκηνοθετική υπερβολή, μια αυθαίρετη
εκτροπή του ιψενικού έργου, αρκετά πειστική στην παραστασιακή ανέλιξη, που
κλιμακώνεται μέσα από δυνατούς ήχους, από την πάλη των σωμάτων των ηρώων, από
γνωστά τραγούδια της Άνι Λένοξ, από το περιστρεφόμενο σκηνικό, υπό τους ήχους
του τραγουδιού «Ι don’ t love him any more» («Δεν τον αγαπώ πια»). Στο
σκοτάδι, το σιωπηλό μέχρι τότε γερμανικό κοινό εκδηλώθηκε θερμά, με δυνατό και
παρατεταμένο χειροκρότημα.

Μια μέρα μετά, η συνάντηση της δημοσιογραφικής αποστολής με τον σκηνοθέτη
Οστενμάγερ αναλώθηκε στο σοκ του φινάλε, στην ανατρεπτική λύση.

«Αυτό το τέλος οδηγεί τους θεατές σε προβληματισμό, τους κάνει να συζητούν.
Πολλές φορές, άγνωστοι μεταξύ τους διαφωνούν, πράγμα που τους οδηγεί σε
εκτενείς αναλύσεις. Όταν ανέβασα το έργο, ήμουν απόλυτα πεπεισμένος πως έπρεπε
να αλλάξω το τέλος του. Το να εγκαταλείψει μια γυναίκα τον άνδρα της σήμερα,
είναι κάτι συνηθισμένο στα ζευγάρια. Στη Γερμανία, τα 2/3 των ζευγαριών,
έπειτα από δέκα χρόνια χωρίζουν. Έτσι λοιπόν, μπορεί η φυγή της Νόρας την
εποχή του Ίψεν να είχε κάτι το πολύ επαναστατικό, σήμερα όμως δεν θα σήμαινε
τίποτα. Αρχικά σκέφτηκα να μείνει μαζί του, γιατί το να συνεχίσει να ζει τη
ζωή της δίπλα σε έναν τέτοιο άνθρωπο, όταν αυτός συμπεριφέρεται σαν μαλάκας,
είναι πολύ καταθλιπτικό. Άρα ένα δυνατό τέλος. Αλλά δεν μπορούσα να την κάνω
να μείνει, ούτε να την αφήσω να φύγει. Οπότε κατέληξα στη δολοφονία. Την
έσπρωξα στο έγκλημα».

INFO

«Νόρα» από τη «Σαουμπίνε» σε σκηνοθεσία Τόμας Οστενμάγερ στις 20, 21, 22/6,
Πειραιώς 260. Πληροφορίες: Ελληνικό Φεστιβάλ, τηλ. 210-9282.000.