MATIEΣ H Δημοτική

Και μόνο για το ότι, ως υπουργός Παιδείας, προχώρησε στην «εκπαιδευτική
μεταρρύθμιση» και επέβαλε τη χρήση της δημοτικής γλώσσας στη Δημόσια Διοίκηση,
ο Γεώργιος Ράλλης, που πέθανε την περασμένη Πέμπτη, θα μπορούσε να πει κανείς,
ότι είναι «άξιος της πατρίδας». Μη βλέπουμε, σήμερα, τα πράγματα, από τον
καναπέ μας, λέγοντας «Δημοτική; Και λοιπόν;». Γιατί για το «γλωσσικό», στην
Ελλάδα, έχει χυθεί αίμα.

Δεν ήταν καθόλου εύκολο, αμέσως μετά την κατάρρευση της δικτατορίας, ένας
πολιτικός της συντηρητικής παράταξης, να συνεργαστεί με τον Ευάγγελο
Παπανούτσο – κάποιες εφημερίδες τής Δεξιάς τον χαρακτήριζαν… «Εαμοβούλγαρο»!
– και να επιβάλει τη Δημοτική. Όχι την ακραία Δημοτική, βέβαια, αλλά την
«καθομι-λουμένη», όπως λέγαμε τότε. Και πλήρωσε ακριβά, ο Γ. Ράλλης, αυτή την
ιστορική πρωτοβουλία του: από πρώτος βουλευτής στην Αθήνα, βρέθηκε τελευταίος
στις εκλογές!

Τότε, επί Ράλλη, άρχισαν όλα. Είδαμε, μέσα σε πολύ λίγα χρόνια, να μπαίνουν
στην Ακαδημία Αθηνών, ο Παπανούτσος, ο Μανόλης Χατζιδάκις, ο Λίνος Πολίτης, ο
Κώστας Ρωμαίος, ο Παντ. Πρεβελάκης! «Πώς δεχτήκατε να μπείτε στην Ακαδημία,
που έχει αφήσει “απ’ έξω” τον Καζαντζάκη και τον Σικελιανό;», είχα ρωτήσει
εκείνη την εποχή (συνέντευξή του στο βιβλίο μου «Ζω από περιέργεια»,
Καστανιώτης) τον Παπανούτσο. H απάντηση: «Έχει αλλάξει η κατάσταση. Κι εγώ
θέλω να δουλέψω. Να προσφέρω…».

Δεν είχα ιδιαίτερες σχέσεις με τον Γ. Ράλλη. Δυο – τρεις φορές είχαμε μιλήσει
στο τηλέφωνο, για θέματα του καθημερινού ρεπορτάζ και τίποτα περισσότερο. Τον
εκτιμούσα, όμως, βαθύτατα. Όπως όλος ο κόσμος, άλλωστε. Εκτιμούσα την
ντομπροσύνη του, τον σεβασμό του στους θεσμούς, τη σκληρή κόντρα του με τη
χούντα. Και μου άρεσε πολύ, το ότι κυκλοφορούσε στους δρόμους χωρίς συνοδείες,
περιπολικά και άλλα τέτοια… εμπριμέ! Ήταν ένας απλός πολίτης, στην Κανάρη,
στη B. Σοφίας, στα μαγαζιά της οδού Σταδίου…

Αλλά, πάνω απ’ όλα, το ξαναλέω, αισθανόμουν υποχρεωμένος να του βγάζω
καθημερινώς το καπέλο, για την καθιέρωση της Δημοτικής ως επίσημης γλώσσας του
κράτους. Δεν ξέρετε τι τραβήξαμε εμείς, οι παλαιότεροι, στα Γυμνάσια της
μετεμφυλιακής περιόδου, από τους καθαρευουσιάνους και συχνά ημιμαθείς και
σούπερ εθνικόφρονες καθηγητές μας!… Μάρτυρές μου, οι παλιοί συμμαθητές μου,
Θ. Αγγελόπουλος, Χρ. Γιανναράς, Αλ. Φασιανός και τόσοι άλλοι…