ANTΟNI ΓKINTENΣ Ο «τρίτος δρόμος» στην Aθήνα…

Συνωστισμένοι και όρθιοι παρακολούθησαν οι περισσότεροι την ομιλία του Άντονι Γκίντενς στο κεντρικό κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο Βρετανός κοινωνιολόγος μίλησε επί μία ώρα (όρθιος) για το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο και στη συνέχεια απάντησε σε ερωτήσεις

«Τα όχι στο Ευρωσύνταγμα που ακούσαμε πρόσφατα δεν είχαν να κάνουν με άρνηση
της E.E, αλλά με την ανασφάλεια των Ευρωπαίων απέναντι στην ανεργία. H
υπογεννητικότητα στην Ευρώπη δεν σχετίζεται μόνο με τα χαμηλά επιδόματα, αλλά
με την ανασφάλεια των υποψήφιων γονέων για τα παιδιά τους. Τα σημερινά
προβλήματα του κοινωνικού κράτους δεν έχουν πλέον να κάνουν με τη σπανιότητα
των πόρων, αλλά με την αφθονία. Χρειαζόμαστε θετικές πρωτοβουλίες. H αλλαγή
στον τρόπο ζωής είναι το κλειδί για να καταλάβουμε πώς πρέπει να
μεταρρυθμίσουμε το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος».

Ο εμπνευστήςτου «τρίτου δρόμου» Άντονι Γκίντενς, ο άνθρωπος χωρίς το
όνομα του οποίου δεν αρχίζει καμία συζήτηση για την αναζήτηση συνταγής ανάμεσα
στο κράτος και την αγορά, την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη,
βρέθηκε χθες στην Αθήνα – προσκεκλημένος της Ένωσης Πολιτών Παρέμβαση και του
καθηγητή στο London School of Economics Νίκου Μουζέλη, καθώς και του
Εργαστηρίου Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και Πολιτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
του καθηγητή Πάνου Καζάκου – και μίλησε για το μέλλον του ευρωπαϊκού
κοινωνικού μοντέλου. Κάτι σαν συνέχεια, δηλαδή του «τρίτου δρόμου», αφού
ξεκινώντας την ομιλία του στην κατάμεστη από φοιτητές, πανεπιστημιακούς και
ανθρώπους όλων των ηλικιών αίθουσα εκδηλώσεων του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο
ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας και επί σειρά ετών διευθυντής του London
School of Economics αναφέρθηκε στο ερέθισμα για τη νέα μελέτη που έχει
αναλάβει μαζί με 20 επιστήμονες από ολόκληρη την Ευρώπη και αφορά τη
μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου.

Το ερέθισμα, όπως είπε ο Γκίντενς, «ήταν η ομιλία του Τόνι Μπλερ στο Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο τον Ιούνιο, όπου ο Μπλερ εξέφρασε την πίστη του στο ευρωπαϊκό
κοινωνικό μοντέλο, αλλά αναρωτήθηκε για ποιο μοντέλο μιλάμε και υποστήριξε ότι
πρέπει να εκσυγχρονιστεί για να ανταποκριθεί στις σημερινές συνθήκες».

Αυτό ακριβώς αναρωτήθηκε και ο διάσημος κοινωνιολόγος. «Για ποιο ευρωπαϊκό
κοινωνικό κράτος μιλάμε;». Και αυτό διότι «υπάρχουν τουλάχιστον πέντε είδη
κοινωνικού κράτους στην Ευρώπη: το κεντροευρωπαϊκό, το σκανδιναβικό, το
αγγλοσαξονικό, το μεσογειακό και αυτό των κρατών-μελών της διεύρυνσης». Πρέπει
να προχωρήσουμε πέρα από στεγανά, υποστήριξε ο γκουρού του Τόνι Μπλερ, «και να
κοιτάξουμε το παράδειγμα άλλων χωρών για να εκσυγχρονίσουμε τα συστήματά μας».
«Χωρίς μεταρρυθμίσεις δεν μπορούμε να έχουμε ανταγωνιστικές οικονομίες. Και
χωρίς ανταγωνιστικές οικονομίες, δεν μπορούμε να μειώσουμε την κοινωνική
αδικία», τόνισε.

Ποια είναι η λύση; «Είμαι εναντίον όσων υποστηρίζουν ότι πρέπει να
διατηρήσουμε το κοινωνικό κράτος ως έχει. Αυτοί ενδιαφέρονται για συγκεκριμένα
συμφέροντα κι όχι για τους νέους. Οι Σκανδιναβοί έχουν κάνει ό,τι πρέπει να
κάνουν όλοι οι Ευρωπαίοι. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες ξοδεύουν πάρα πολλά για τους
ηλικιωμένους και πολύ λίγα για τους νέους», σημείωσε ο Γκίντενς. Τάχθηκε
μάλιστα υπέρ μιας ακόμη πιο ριζοσπαστικής μεταρρύθμισης απ’ την αντίστοιχη των
Σκανδιναβών: «Προτείνω μια θετική πρόνοια, που θα επικεντρώνεται στην
εκπαίδευση και στην εισαγωγή περισσότερων νέων στα Πανεπιστήμια. Μια πρόνοια
που θα λάβει σοβαρά υπ’ όψιν της τις νέες ανισότητες. Που δεν θα αρκεί να
δίνει επιδόματα στους φτωχούς, αλλά θα πρέπει να φροντίζει ώστε να βοηθήσει
και όσους κινδυνεύουν να γίνουν φτωχοί. Που θα ενθαρρύνει την εισαγωγή των
γυναικών στην αγορά εργασίας».

«Προσέξτε το ενεργειακό σοκ»

Ο Άντονι Γκίντενς αναφέρθηκε σε έναν παράγοντα που κατά την άποψή του θα
καθορίσει το ευρωπαϊκό και όχι μόνο μέλλον: «Το περιβάλλον θα απαιτήσει να
αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας. H αλλαγή του κλίματος είναι ήδη εδώ, δεν είναι
κάτι που περιμένουμε. Και βέβαια, για να μη συνδυαστεί μια καταστροφή με
ενεργειακό σοκ, θα πρέπει να αναπτύξουμε τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας».

ABPAAM ΓΕΟΣΟΥΑ

… και ο χωματόδρομος της Μέσης Ανατολής

«Οι Εβραίοι έχτισαν την εθνική τους ταυτότητα στηριζόμενοι κυρίως σε μύθους παρά στην επίγνωση και την επαφή με την πραγματική ιστορία», είπε χθες ο Αβραάμ Γεοσούα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, προτείνοντας την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού μοντέλου

«Όσοι θέλουμε το Ισραήλ να κανονικοποιήσει μια εθνική ύπαρξη που θα φέρει
ηθική ευθύνη για τις πράξεις της, πρέπει να υιοθετήσουμε το ευρωπαϊκό μοντέλο
ως πηγή έμπνευσης» είπε χθες ο Ισραηλινός συγγραφέας Αβραάμ Γεοσούα στο Μέγαρο
Μουσικής Αθηνών.

Ο σημαντικός Ισραηλινός συγγραφέας, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα προσκεκλημένος
του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών – ειδικότερα του πολυπολιτισμικού προγράμματος
Megaron Plus – εστίασε τη χθεσινοβραδινή ομιλία του στα ιστορικά σταυροδρόμια
της πατρίδας του, η οποία ζει «ανάμεσα στον μύθο και στην ιστορία».

Ο υπέρμαχος της ειρηνικής επίλυσης του Παλαιστινιακού προχώρησε ακόμη
περισσότερο, παρουσιάζοντας συγκεκριμένα διλήμματα: «Ρωτάω αν το Ισραήλ – κι
εδώ διαχωρίζω τους Εβραίους της διασποράς και τους Εβραίους του Ισραήλ –
βρίσκεται σε σταυροδρόμι και πρέπει να αποφασίσει αν θα χτίσει τη μελλοντική
εθνική του ταυτότητα με βάση το ευρωπαϊκό μοντέλο, το οποίο οικοδομείται
κυρίως στη βάση της επίγνωσης της ιστορικής συνέχειας στον χρόνο και τον χώρο,
ή στο αμερικανικό μοντέλο που οικοδομείται κυρίως πάνω στη δημιουργία μιας
εθνικής ταυτότητας σύμφωνα με παλαιούς και νέους μύθους», είπε λίγο μετά το
άνοιγμα της ομιλίας του.

«Για περισσότερα από 2.000 χρόνια στη διασπορά, οι Εβραίοι οικοδόμησαν την
ταυτότητά τους στηριζόμενοι κυρίως στη μυθολογική και όχι στην ιστορική
συνείδηση. Κι αυτό διότι η θρησκεία ήταν το βασικό συστατικό της ταυτότητάς
τους για τόσα πολλά χρόνια, και οι θρησκευτικές ταυτότητες χαρακτηρίζονται
κυρίως από μυθολογικά και όχι από ιστορικά στοιχεία», επισήμανε ο Αβραάμ
Γεοσούα.

Αναλύοντας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της μυθολογικής συνείδησης
των Εβραίων, ο 70χρονος συγγραφέας στάθηκε ιδιαίτερα στα αρνητικά στοιχεία
τονίζοντας ότι «ο μύθος δεν είναι ανοικτός σε ορθολογική κριτική. Επιπλέον, η
μυθολογική συνείδηση δεν άφηνε τους Εβραίους να αντιπαραθέτουν τον εαυτό τους
με άλλα έθνη και δεν έβλεπαν την ιστορία τους ως μέρος της παγκόσμιας
ιστορίας. Αισθάνονταν πάντα μισητοί και διαφορετικοί». Αυτός είναι ο λόγος,
τόνισε, του πολιτικού δεσμού του Ισραήλ με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, «η
βασική τάση της ταυτότητας των οποίων είναι προς τον μύθο και όχι προς την
ιστορία».

«Γι’ αυτό, κατέληξε, όλοι όσοι θέλουμε να ενδυναμώσουμε την ιστορική
συνείδηση, είτε ως αντίδοτο στα επιθετικά θρησκευτικά στοιχεία, είτε ως μέσο
για να γίνει το Ισραήλ αληθινό μέλος της οικογένειας των εθνών, να
κανονικοποιήσει μια εθνική ύπαρξη που θα φέρει την ηθική ευθύνη των πράξεών
της και δεν θα προσδένεται στις μυθολογικές επιταγές της μοίρας, όλοι εμείς
που θέλουμε να το κάνουμε αυτό, είτε με την έρευνα είτε με την τέχνη, πρέπει
να υιοθετήσουμε το ευρωπαϊκό μοντέλο».