Aναστηλώνουν τη Δήλο

Τα ερείπια (ένθετη φωτό) που αντικρύζει ο επισκέπτης αριστερά της Ιεράς Οδού στη Δήλο – το νησί όπου γεννήθηκαν ο Απόλλων και η Άρτεμις – δεν είναι παρά τα αρχιτεκτονικά μέλη της στοάς του Φιλίππου E’ που φέρουν λαξευμένους αρχαίους κωδικούς αριθμούς σε αντιστοιχία προς τις θέσεις τους επί του κτιρίου. Όταν αναστηλωθεί η στοά το ύψος της θα φτάνει τα 7,5 μ.

Επιχείρηση αλλαγής της εικόνας σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς
χώρους της Ελλάδας, εκείνον της Δήλου, με διπλό στόχο αλλά και ημίμετρα. Ναι
μεν ορισμένοι σωροί ερειπίων στο ιερό νησί του Απόλλωνα θα γίνουν πιο
κατανοητοί στους χιλιάδες επισκέπτες που κατακλύζουν το νησί κάθε χρόνο και θα
προστατευθούν από τη φθορά του χρόνου, του ανέμου και της ζέστης και την
ανθρώπινη αδιαφορία, αλλά οι πρώτες βοήθειες προσφέρονται σε περιφερειακά
κτίρια και όχι στο κέντρο της λατρείας του Απόλλωνα, κάτι που όπως όλα
δείχνουν μετατίθεται για το απώτερο μέλλον.

Τέσσερα είναι τα κτίρια που θα δώσουν εκείνο που λείπει από τον
αρχαιολογικό χώρο: την τρίτη διάσταση, η οποία αποδίδεται μέχρι σήμερα μόνο σε
ρωμαϊκές οικίες. H εντυπωσιακή στοά του Φιλίππου E’, η Παλαίστρα της Λίμνης, η
παλαιότερη εκ των δύο που είχε κατασκευαστεί εκτός του ιερού για να εξυπηρετεί
αθλητικούς σκοπούς, η γειτονική της πρώτης με κίονες από γρανίτη του 2ου αιώνα
π.X. και η οικία 3 στην περίφημη κεντρική «συνοικία του θεάτρου», είναι τα
πρώτα που θα δεχτούν τις «πρώτες βοήθειες».

«H αναστήλωση της στοάς θα δώσει τον τόνο», λέει στα «NEA» ο πολιτικός
μηχανικός Κώστας Ζάμπας που υπογράφει την προκαταρκτική μελέτη της αναστήλωσης
του επιβλητικού μνημείου που αφιέρωσε ο Φίλιππος E’ στον Απόλλωνα το 210 π.X.
Ένα από τα μεγαλύτερα αρχαία κτίρια της Δήλου – μήκους 89 μ. και πλάτους 22 μ.
– που βρίσκεται νοτίως του ιερού του Απόλλωνος και είναι κατασκευασμένο από
λευκό μάρμαρο, επιλέχθηκε να είναι από τα πρώτα που θα αναστηλωθούν όχι μόνο
επειδή πρόκειται για «αξιόλογο δείγμα δωρικής αρχιτεκτονικής, αλλά και επειδή
το σωζόμενο αυθεντικό υλικό του ξεπερνά το 80%», εξηγεί ο κ. Ζάμπας. Ο
ενδεικτικός προϋπολογισμός του έργου υπολογίζεται περί τα τρία εκατομμύρια
ευρώ, ενώ για την ολοκλήρωσή του αναμένεται πως θα χρειαστούν όχι μόνο τρία με
τέσσερα χρόνια, αλλά και ένα οργανωμένο εργοτάξιο.

Καταρρεύσεις τοίχων, απογυμνωμένα θεμέλια, καθιζήσεις, αποσάθρωση και ρωγμές
στα αρχιτεκτονικά μέλη και αποκολλήσεις κονιαμάτων είναι τα αποτελέσματα της
ελλιπούς φροντίδας, του χρόνου, αλλά και των δυσμενών καιρικών συνθηκών που
πλήττουν τα μνημεία της Δήλου. Την εικόνα αυτή θα επιχειρήσουν να ανατρέψουν
οι τρεις επιπλέον μελέτες που εγκρίθηκαν ομόφωνα, μαζί με εκείνη για τη στοά
του Φιλίππου, από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

«Πρόκειται για τρία από τα εντυπωσιακότερα μνημεία και από τα πλέον εκθέσιμα,
που διασώζουν μεγάλο μέρος του αρχαίου υλικού τους», εξηγεί στα «NEA» ο
διευθυντής αναστήλωσης αρχαίων μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού Δημοσθένης
Ζιρώ, ο οποίος εκτιμά ότι καθώς έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση του έργου
από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, δύο χρόνια θα είναι αρκετά για την
ολοκλήρωση της συντήρησης, της στερέωσης και της αναστήλωσης των τριών αυτών
μνημείων της Δήλου.

Διαστρεβλωμένη εικόνα

Προβληματισμό δημιουργεί το γεγονός ότι προγραμματίζεται να αναστηλωθούν
περιφερειακά μνημεία και όχι κύρια κτίρια στον κεντρικό χώρο της λατρείας του
Απόλλωνα, καθώς το αποτέλεσμα ενδέχεται να δημιουργήσει διαστρεβλωμένη εικόνα
στους επισκέπτες. «Είναι ένα ζήτημα, αλλά τελικά πιστεύω πως η αναστήλωση θα
βοηθήσει τον χώρο», εκτιμά ο πολιτικός μηχανικός Κώστας Ζάμπας. «Ακόμη κι αν
αναστηλωθεί ο ναός του Απόλλωνα πάλι θα δεσπόζει η στοά, καθώς ακόμη κι όταν
κατασκευάστηκε άλλαξε τους συσχετισμούς των όγκων».