Xρησιμοποιούν ολόκληρο… σετ από εργαλεία!

Μαθητευόμενος «ψαράς». Με το καλάμι του ανά χείρας, έτοιμος να πιάσει τερμίτες

ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ του Κογκό, οι χιμπαντζήδες επιδεικνύουν συμπεριφορές
τόσο περίπλοκες που έχουν αιφνιδιάσει τους ειδικούς. Κάμερες κρυμμένες στο
δάσος κατέγραψαν σκηνές με χιμπατζήδες που χρησιμοποιούν δύο ειδών ξύλα για να
«ψαρέψουν» τους τερμίτες από τις δαιδαλώδεις φωλιές τους στο έδαφος.

Αν και είναι γνωστό ότι οι χιμπαντζήδες χρησιμοποιούν μακριά κλαδιά ως
εργαλεία για να πιάσουν τερμίτες – θρεπτικότατο και απολαυστικό γεύμα -, πρώτη
φορά τα άγρια ζώα επέδειξαν τόσο περίπλοκη συμπεριφορά χρησιμοποιώντας δύο
διαφορετικά ξύλα για διαφορετικές εργασίες. Όπως επιβεβαιώνουν οι εικόνες που
καταγράφηκαν, αυτά τα πρωτεύοντα θηλαστικά αρχικά προετοιμάζουν τα κλαδιά που
θα χρησιμοποιήσουν. Έτσι, αφαιρούν τα φύλλα και τα αφήνουν στην περιοχή όπου
θα αναζητήσουν στη συνέχεια το γεύμα τους. Φεύγουν και επιστρέφουν φέρνοντας
με τη μουσούδα τους άλλα κλαδιά, πιο λεπτά αυτή τη φορά. Παίρνουν το σκληρό
κλαδί που είχαν αφήσει νωρίτερα και το σπρώχνουν στο τούνελ, στην καρδιά της
φωλιάς των τερμιτών.

Συνδυάζουν κλαδιά

Ο καθηγητής Άντριου Γουάιτεν από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου εξήγησε βήμα
προς βήμα τη διαδικασία που κατέγραψαν οι κάμερες: «Αυτοί οι χιμπαντζήδες
κάνουν κάτι το πρωτοφανές. Σαν να χρησιμοποιούν τα σύνεργα ολόκληρου σετ…
Αφήνουν το ένα κλαδί κοντά στη φωλιά των τερμιτών. Στη συνέχεια το παίρνουν,
το βυθίζουν στη φωλιά και σκάβουν με τα πόδια και τα χέρια τους… Δεν ξέρουμε
πώς μπορεί να έμαθαν να το κάνουν αυτό. Κατά την επόμενη φάση, βγάζουν το
σκληρό κλαδί και χρησιμοποιούν άλλο πιο λεπτό για να “ψαρέψουν” τους
τερμίτες».

Ο καθηγητής Γουάιτεν επισήμανε ότι η συμπεριφορά των χιμπαντζήδων που
χρησιμοποιούν εργαλεία έχει μεταδοθεί στα μέλη της ίδιας ομάδας, δημιουργώντας
πλέον παράδοση σε τοπικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι συνήθως οι συμπεριφορές
αυτές καταγράφονται σε ζώα μιας συγκεκριμένης περιοχής. Σύμφωνα με τον ίδιο
ειδικό, η συγκεκριμένη συμπεριφορά είναι μία από τις σαράντα διαφορετικές που
παρατήρησαν οι επιστήμονες στους άγριους χιμπαντζήδες. Οι νεώτεροι εκπρόσωποι
του είδους, που έχουν παρακολουθήσει τους μεγαλύτερους χιμπαντζήδες να
λειτουργούν με τον συγκεκριμένο τρόπο, υιοθετούν τον ρόλο του μαθητή και
μιμούνται τις συνήθειες των μεγαλυτέρων, προτού κληθούν να μεταδώσουν την
παράδοση στους απογόνους τους.