Ένας Έλληνας στο «Mόναχο»

Ο Έρικ Μπάνα και ο Ματιέ Κασοβίτς είναι δύο πράκτορες της Μοσάντ, που όταν επισκέπτονται την Αθήνα σε ειδική αποστολή πέφτουν πάνω στον ξενοδόχο Μιχάλη Γιαννάτο (κάτω). Όλα αυτά στο «Μόναχο» του Στίβεν Σπίλμπεργκ, που προβάλλεται από χθες στις αίθουσες

«Έχω νέα να σου πω», μου λέει μόλις συναντηθήκαμε. «H ταινία είναι υποψήφια
για πέντε Όσκαρ: καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, προσαρμογής σεναρίου,
πρωτότυπης μουσικής, μοντάζ», εξηγεί· και το πρόσωπό του λάμπει από χαρά.
«Καταλαβαίνεις τι έχει συμβεί; Με φώναξε ο Σπίλμπεργκ να παίξω στην ταινία του
και ζητούσε και τη γνώμη μου. Ποιανού; του Μιχάλη Γιαννάτου», συνεχίζει χωρίς
ανάσα.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο Μιχάλης Γιαννάτος – τον είχαμε δει το
’78, κατ’ αρχήν, στο «Εξπρές του μεσονυκτίου» του Άλαν Πάρκερ – υποδύεται τον
Αριστοτέλη Πόρτερ, ξενοδόχο στην Αθήνα, στο ξενοδοχείο του οποίου έχει το
κρησφύγετό του ένας από τους υπευθύνους του μακελειού στο Ολυμπιακό Στάδιο του
Μονάχου. Οι Ισραηλινοί πράκτορες παγιδεύουν με εκρηκτικά το δωμάτιο, κάνουν
γης μαδιάμ το ξενοδοχείο και καθώς φεύγουν πετούν στον ξενοδόχο ένα μάτσο
χρήματα. «Το σενάριο έγραφε», εξηγεί ο Μιχάλης Γιαννάτος, «ότι φτύνω τα
χρήματα. Αλλά πριν πάμε για γύρισμα, ζήτησα να δω τον Σπίλμπεργκ. Του εξήγησα
ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε τέτοια αντίδραση. “Και τι κάνετε;”, μου απάντησε.
“Συνήθως μουντζώνουμε” – του είπα – “και βρίζουμε”. “Κάνε ό,τι θέλεις. Είσαι η
ελληνική ματιά μου στην ταινία”, μού αντιγύρισε. Ο Σπίλμπεργκ έχει ανοικτό
μυαλό και δεν το λέω από αυτό το περιστατικό. Είναι ζαχαρένιος άνθρωπος. Αν
ήσουν από μια μεριά στη Μάλτα και μας έβλεπες, θα έλεγες: “Αυτοί οι δύο
γνωρίζονται χρόνια”. Είναι εγκάρδιος».

Με ρίζες Κεφαλονίτικες, γέννημα-θρέμμα Κωνσταντινουπολίτης – «μας απέλασαν την
31η Αυγούστου του 1964 και ήλθαμε στην Αθήνα με μια βαλίτσα και 500 δραχμές»,
θυμάται – πάλεψε και παλεύει γι’ αυτό που αγαπάει· και δικαίως συγκαταλέγεται
στους ελάχιστους Έλληνες που κατ’ ουσίαν πέρασαν την πύλη του Χόλιγουντ!

H γνωριμία με τον Σπίλμπεργκ πώς έγινε; Γνώριζε την πορεία σου; (σ.σ.:
ευθύς εξαρχής, ζήτησε να μιλούμε στον ενικό).

Τι να σου πω, ίσως είχε δει το «Εξπρές του μεσονυκτίου», το «Μαντολίνο του
λοχαγού Κορέλι», μπορεί και την «Πολίτικη κουζίνα».

Εξηγεί μάλιστα πως «οι Αμερικανοί κάνουν τα πάντα για να νιώθεις σπουδαίος.
Έχουν παροχές στα γυρίσματα, ασύλληπτες για την ελληνική πραγματικότητα.
Αυτοκίνητο – μια μαύρη Μερσεντές – να με πηγαινοφέρνει, τροχόσπιτο στο σημείο
των γυρισμάτων, καλό δωμάτιο στο ξενοδοχείο. Να σκεφθείς ότι, αν και υπήρχε
απευθείας πτήση Αθήνα-Βαλέτα, μου έβγαλαν εισιτήριο με τις ιταλικές
αερογραμμές, με ενδιάμεσο σταθμό στη Ρώμη για να ταξιδέψω πρώτη θέση.
Μακρηγορώ, αλλά πώς να το πω; Στο εξωτερικό αναγνωρίζουν αυτό που δίνεις».

Αυτό που συμβαίνει στο εξωτερικό, αναγνωρίζεται στην Ελλάδα;

Όχι. Ακόμα κι αν κέρδιζα Όσκαρ με συνυποψηφίους τον Νίκολσον, τον Ντε Νίρο,
τον Χόπκινς, τον Κρουζ και επέστρεφα, κανένας παραγωγός ή σκηνοθέτης δεν θα
μου τηλεφωνούσε για να μου προτείνει δουλειά. Σκέψου ότι, αν και η σειρά
«Αρχιπέλαγος» είχε τηλεθέαση, δεν είχα πρόταση για δουλειά την επόμενη σεζόν.

H πρώτη κρούση για δουλειά στο εξωτερικό πότε έγινε;

Το ’77, από τον Άλαν Πάρκερ για το «Εξπρές του μεσονυκτίου». Μέτρησε το
γεγονός ότι είμαι Κωνσταντινουπολίτης και σε πολλά πράγματα βοήθησα την
παραγωγή για τη σωστή απόδοση καταστάσεων.

Δεν σκέφτηκες να φύγεις στην Αμερική;

Τότε έμενα με τη μητέρα μου, η οποία όμως ήταν άρρωστη και με είχε ανάγκη. Για
να κάνεις το βήμα, πρέπει να έχεις ελευθερία κινήσεων. Έπειτα έπρεπε να
εξασφαλίσω τα προς το ζην.

Είχες δύσκολα χρόνια;

Ναι. Ο πατέρας μου ήταν πλακάς και, όταν ήμουν μικρός, μ’ έπαιρνε μαζί του σε
οικοδομές. Με το μεροκάματό μου πλήρωνα τα δίδακτρα της Δραματικής Σχολής. Έχω
κάνει διάφορες δουλειές. Επί δύο χρόνια ήμουν ναυτιλιακός πράκτορας και επί 15
χρόνια εργαζόμουν νυκτερινή βάρδια σε ξενοδοχείο για να έχω την ημέρα ελεύθερη
και να παίζω σε θεατρικές παραστάσεις και ταινίες.

Σκέφτηκες να τα παρατήσεις;

Αν είχα άλλο χαρακτήρα μπορεί να το σκεφτόμουν.

Τι σε κράτησε;

H αγάπη για τη δουλειά μου.

Πρώτη ατάκα, ελέω… Κατράκη

Το 1965, ο Μιχάλης Γιαννάτος πήγε στη Δραματική Σχολή του Ντίνου Δημόπουλου. H
πρώτη επαγγελματική του εμφάνιση ήταν στην ταινία «Οι στιγματισμένοι», του
Γιώργου Ζερβουλάκου, με βοηθό τον Βαγγέλη Σερντάρη και πρωταγωνιστές τους
Φούντα και Κοντού. Μαθητής ακόμα, έπαιξε με τον Κατράκη στο θεατρικό «Καπετάν
Μιχάλης».

«Ο Κατράκης “καθάρισε” και είπα την πρώτη ατάκα μου, διότι ως μαθητής ήταν
αδιανόητο να έχει κάποιος ατάκες εκείνη την εποχή», θυμάται. Ο Θόδωρος
Αγγελόπουλος τον έχει επιλέξει σε όλες τις ταινίες του. Έπαιξε στην «Πολίτικη
κουζίνα» τού Μπουλμέτη, στην ευρωπαϊκή συμπαραγωγή «Ο τελευταίος άρχοντας των
Βαλκανίων» και εν ολίγοις σε 27 ταινίες του εξωτερικού, σε συνολικά 100
ταινίες (ελληνικές και ξένες) και κάπου 100 σειρές.

«Ζούμε στην εποχή των φελλών»

Στο εξωτερικό δεν περνά απαρατήρητος ο Μιχάλης Γιαννάτος. Το πιστοποιούν και
οι 27 ξένες κινηματογραφικές παραγωγές στις οποίες έχει παίξει. Κι όμως εδώ
δεν του δείχνουν την ίδια προτίμηση. Νιώθει αδικημένος; «E, ναι. Ζούμε στην
εποχή των φελλών, του δήθεν. Φταίτε κι εσείς, όμως, οι δημοσιογράφοι.
Δημιουργείτε προϋποθέσεις και βλέπεις να «βαφτίζονται» πρωταγωνιστές, παιδιά
με έναν μόνο ρόλο σε σειρά στο ενεργητικό τους. Και μετά τους βλέπεις σε
περιοδικά ως ζεν πρεμιέ. E, εγώ αυτούς τους παίζω κομπολόι. Ο καρατερίστας
κρατάει το έργο. Αν έχεις προσέξει, οι ζεν πρεμιέ είναι αγγούρια σκέτα. Μην
ξεχνάς ότι το επάγγελμά μας, εν αντιθέσει με άλλα, δεν έχει όριο, ταβάνι».

INFO

Το «Μόναχο» του Στίβεν Σπίλμπεργκ, στο οποίο παίζει και ο Μιχάλης Γιαννάτος,
προβάλλεται από χτες και στις ελληνικές αίθουσες.