Σατανικές πλην «καθημερινές»

Ό,τι κι αν είναι μια γυναίκα για τα μάτια ενός άντρα τη θέλει πάντα να σφάζεται με τη φίλη της η σαπουνόπερα

Μα, είναι δυνατόν μια κατά τα φαινόμενα ώριμη και επιτυχημένη επαγγελματίας,
με καλές φίλες γύρω της, να αποφασίζει να κρατήσει το παιδί που συνέλαβε
ύστερα από μια νύχτα ερωτικής συνεύρεσης με τον άντρα που την μισεί και που
είναι ο αγαπημένος της κολλητής της; Μια σκοτεινή πτυχή τής ψυχής ή απλώς ένα
σεναριακό τερτίπι για να έχει σασπένς η σειρά;

H Ρεγγίνα της «Βέρας στο δεξί» μπορεί να μην είδε τη βέρα παρά στο
όνειρό της που έγινε κατόπιν εφιάλτης, αλλά η αγάπη της «βράχος» για τον
σκοτεινό εραστή με τη φουρτουνιασμένη ψυχούλα, τον Στράτο. Ή μήπως σκασίλα της
για τον Στράτο και αυτό που έχει η ίδια στην ψυχή της είναι ο κρυφός
ανταγωνισμός με τη φίλη της, τη Δώρα, την καλή νοικυρούλα που παντρεύτηκε,
έκανε παιδάκια και τώρα ξαναζεί την αγάπη και θέλει να ξαναπαντρευτεί;

Λένε πως οι σαπουνόπερες αντανακλούν τον «κόσμο» των γυναικών. Και αυτόν τον
παρουσιάζουν ύπουλο, ανταγωνιστικό, όπου δεν υπάρχουν αληθινές φιλίες μεταξύ
των γυναικών, αλληλοϋποστηρίζονται για να αλληλοϋπονομευθούν για την καρδιά
ενός άντρα. Και άλλα χειρότερα κάνουν, για παράδειγμα είναι χαοτικές, δεν
έχουν έναν σαφή στόχο. Να, όπως τα επεισόδια στις σαπουνόπερες που κάθε ημέρα
παίζονται, περνούν μήνες και χρόνια και ούτε ξέρεις πού το πάνε, δεν το πάνε
πουθενά – μπρος-πίσω μόνον.

Λένε οι «διδάξαντες» το τηλεοπτικό είδος, πως αυτό ακριβώς εκτονώνει το
γυναικείο κοινό: η ελικοειδής εξέλιξη, αλλά και η σαπουνοπερική υπερβολή, που
εκτονώνει τις καταπιεσμένες από κοινωνικές συμβάσεις γυναίκες. «Ζουν» μέσω των
χαρακτήρων όσα θα επιθυμούσαν να κάνουν, χωρίς να εκτίθενται στον κίνδυνο. Να
θεωρήσουμε, λοιπόν, ότι τόσο εύκολα μια γυναίκα θα ήθελε να χρησιμοποιήσει την
εγκυμοσύνη της στον ανταγωνισμό με την κολλητή της φίλη;

Κλισέ που μοιάζουν να έρχονται από τα βάθη των αιώνων, από εποχές που
οι γυναίκες θεωρούνταν κάτι σαν μάγισσες και που η κοινωνική οργάνωση τις
ήθελε σε ρόλους βοηθητικούς, να μην εκφράζουν ποτέ τις αληθινές τους
επιθυμίες, να κατασκευάζουν δικούς τους κόσμους, κουτσομπολιού, μαγικών
μαντζουνιών (βλέπουμε το ίδιο ακριβώς στις «Μάγισσες της Σμύρνης»), όχι μόνο
για τον έρωτα, αλλά και για τον θάνατο των εχθρών τους.

Γυναίκες που ελίσσονται και μηχανορραφούν με πονηριά και κυνισμό. Αυτό που
έχει ενδιαφέρον στη «Βέρα» είναι η αναπαραγωγή του ίδιου ακριβώς κλισέ, χωρίς
όμως τις συνήθεις αιτιολογίες βασισμένες στον «ηθικό κώδικα».

Για παράδειγμα, στις μηχανορραφίες του είδους καταφεύγουν στις σαπουνόπερες οι
πολύ φτωχιές που γίνονται πονηρές για να επιβιώσουν ή οι πολύ πλούσιες και
κακομαθημένες όταν δεν παίρνουν αυτό που θέλουν.

H «χωρίς αιτία» επιλογή μιας ακραίας και ηθικά καταδικαστέας στάσης,
από μια γυναίκα που μοιάζει καθ’ όλα σύγχρονη, μια γυναίκα που για
ανταγωνιστικό καπρίτσιο – ή έστω και μεγάλο έρωτα – συμπεριφέρεται όπως η
Ρεγγίνα, είναι πρωτότυπος σαπουνοπερικός χαρακτήρας.

Μια «υβριδική» σεναριακή κατασκευή, από την ένωση των πλέον αναχρονιστικών
κλισέ των σειρών του είδους με σύγχρονους – πιο «καθημερινούς», υποτίθεται –
τρόπους ζωής και χαρακτήρες. Και το κοκτέιλ υπερβολής και αληθοφάνειας
καθίσταται ύποπτο.

Κότα ήσουν και θα μείνεις

Μέχρι στιγμής κανένα «ηθικό άλλοθι» δεν είναι ορατό, που να δίνει έρεισμα στις
συμπεριφορές ειδικώς των τεσσάρων κεντρικών γυναικείων χαρακτήρων.
Εμφανίζονται σχεδόν κανονικές και με συναισθήματα, που όμως είναι έτοιμες να
προδώσουν στην πρώτη ευκαιρία. Καμιά συνέπεια. H ώριμη, κατασταλαγμένη
εκδότρια Δανδουλάκη, που επιδεικνύει σύνεση σε πλείστες όσες καταστάσεις,
ερωτεύεται τον σκοτεινό, δολοφονικό τύπο Κατρανίδη, που την κοροϊδεύει κιόλας.
Κάθε γυναίκα, λοιπόν, όσο ώριμη κι αν δείχνει, κρύβει μια ανόητη κότα μέσα
της, έτοιμη να πέσει στον πρώτο σκληρό γόη. Και αν πέσει, τότε απελευθερώνεται
η «κατινιά» και ο ανταγωνισμός για τις υπόλοιπες.

Σατανικό. Μια ανανεωτική προσέγγιση του σαπουνοπερικού «φεμινισμού», που θέλει
τη γυναίκα έρμαιο των ερωτικών παθών της και γι’ αυτά έτοιμη να είναι η
απόλυτη κότα.