Tα δολοφονημένα κορίτσια της Tσιχουάχουα

Διαβάζω τα, ποικίλης προέλευσης, κείμενα του περιοδικού, όχι από επαγγελματική
ανάγκη για την παρουσίαση, αλλά για την απόλαυση που προσφέρουν. Ίσως το
μυστικό να βρίσκεται στη σοφή εναλλαγή των θεμάτων, που καλύπτουν ευρύτατες
περιοχές του πεζού, κυρίως, λόγου.

Ο τίτλος του σημειώματος μπήκε για να δοθεί έμφαση στο συγκλονιστικό κείμενο
της Μεξικανής συγγραφέως Alma Guillermoprieto, για τα δεκάδες κορίτσια
που βρέθηκαν δολοφονημένα στην περιοχή Τσιχουάχουα του Μεξικού, τα δέκα
τελευταία χρόνια.

Ποιος τα δολοφονεί; Οι έμποροι οργάνων για μεταμοσχεύσεις σε πλούσιους
ασθενείς των ΗΠΑ; Οι narcosatanicos, σε φρικτές τελετές; Κάποιοι αρρωστημένοι
αστυνομικοί για σπορ; Νεαροί βλαστοί της κυβερνητικής αφρόκρεμας του Μεξικού
«σ’ ένα ξεφάντωμα κυνηγιού»; Καμία θεωρία δεν είναι επαρκής για να εξηγήσει
όλα τα εγκλήματα και καμία δεν αποκλείει την άλλη, τονίζει η συγγραφέας.
Κόλαση.

Στον χώρο της ελληνικής λογοτεχνίας μεταξύ άλλων: Ο Τίτος Πατρίκιος
μιλάει στη Ρίβα Λάββα, υπογραμμίζοντας ότι «η αληθινή ποίηση μάς κάνει να
συνειδητοποιούμε πράγματα που αγνοούσαμε πρωτύτερα». H Κατερίνα Αγγελάκη –
Ρουκ γράφει για τη «Διαχωριστική γραμμή» της αξέχαστης Νανάς Ησαΐα και
η Λέλη Μπέη για τον Νίκο Καρούζο και τον χρόνο, τον «ηδυόνειρο», τον
«σωματικό», τον «πάμφθηνο», τον «φεύγοντα».

«Αν θέλετε να τελειώσω αυτή τη γαμημένη ταινία, τσακιστείτε όλοι από μπροστά
μου…». Έτσι μιλούσε ο Σαμ Πέκινπα (1925-1984) στους χολιγουντιανούς
παραγωγούς που προσπαθούσαν να πετσοκόψουν τις ταινίες του στο μοντάζ. Ο
Κωνσταντίνος Καϊμάκης μάς γνωρίζει την περιπετειώδη ζωή του απρόβλεπτου
Πέκινπα, του εγγονού μιας Ινδιάνας.

Διαβάστε οπωσδήποτε: Το διήγημα – διαμαντάκι του Αμερικανού Tim Ο’ Brien
«H τάξη του ’68» και τη στήλη του Ντίνου Σιώτη «Έλα πάρε με», με
περιλήψεις σαράντα έξι βιβλίων ποίησης.

Υπέρ Αντίστασης, κατά Εμφυλίου

Ένα άγνωστο – όπως τονίζεται – ιστορικό ντοκουμέντο, με βαρύνουσα σημασία
δημοσιεύει η «Πνευματική Ζωή» του Μιχάλη Σταφυλά. Βρισκόμαστε στην –
πολλαπλώς – κρίσιμη χρονιά του 1945. Μια ομάδα σπουδαίων προσωπικοτήτων
αποφασίζει να συντάξει και να δημοσιοποιήσει Διακήρυξη για την καταξίωση της
Εθνικής Αντίστασης και – εμμέσως πλην σαφώς – την αποτροπή του καταστροφικού
Εμφυλίου. Ο Άγγελος Σικελιανός, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Ιωάννης Σοφιανόπουλος,
ο Σταμάτης Μερκούρης, ο Βασίλης Ρώτας, ο Μάριος Βάρβογλης, ο Δημήτρης Φωτιάδης
και ο Ροδόλφος Κράους, στις 12 Οκτωβρίου 1945, ένα χρόνο μετά την αποχώρηση
των γερμανικών στρατευμάτων, δημοσιεύουν τη Διακήρυξη με το εντυπωσιακό για
την εποχή ενωτικό πνεύμα. Προσπερνώντας τις διθυραμβικές φράσεις για την
Εθνική Αντίσταση του λαού, να σταθούμε σε τρία μικρά αποσπάσματα που δείχνουν
ανάγλυφα την αγωνία των συντακτών για το μέλλον:

1) «… Και να σήμερα, η επέτειος που θα δείξει άσφαλτα, αν η εθνική
αλληλεγγύη έχει τ’ ανάστημα που χρειάζεται για να υψωθεί στη γιγαντιαία
που ‘χει αφήσει η μέρα τούτη πίσωθέ της, ηθική και ιστορική κληρονομιά…».

2) «… Τη μέρα τούτη (…) καταθέτουμε αυτό το κείμενο σα μια έκκληση
(…) προς όλη την Ελλάδα, να ορθωθεί ομόψυχα στο μέγα ιστορικό
της χρέος μπρος στο θάμα της καινούργιας κοινωνικής και ιστορικής
αλληλεγγύης…».

3) (δίνοντας και την προοπτική): «… Αποφασίσαμε να πραγματοποιήσουμε
κατά το 1946 ένα Πανελλήνιο Πανηγυρισμό των κορυφαίων τούτων ημερομηνιών
(εννοούν Οκτώβριο 1940, Οκτώβριο 1944) της ιστορίας μας, πανηγυρισμό όπου
φιλοδοξούμε να υψωθεί όχι απλά στο επίπεδο ενός κοινού εθνικού μνημοσύνου,
αλλ’ ώς τα εγκαίνια μιας νέας μας πνευματικής, κοινωνικής και γενικά
ιστορικής παράδοσης…».

Την αιτία αυτής της εναγώνιας δημόσιας χειρονομίας την εξήγησε αργότερα ο
Δημήτρης Φωτιάδης: «… Διαβλέπαμε πως όλη αυτή η μεταβαρκιζιανή
τρομοκρατία υπευθύνων και ανευθύνων οδηγούσε σε εθνική καταστροφή… η λέξη
Εμφύλιος είχε αναδυθεί και άρχιζε να παίρνει μορφή…». Σωστά, δυστυχώς,
«διέβλεπαν».

ΑΠΟ TA XANIA. H «Πυξίδα της πόλης», που εκδίδεται στα Χανιά κάθε
μήνα, είναι κάτι μεταξύ περιοδικού και – στην εμφάνιση – εφημερίδας. Το
ενδιαφέρον και συχνά ελκυστικό στην «Πυξίδα» είναι ότι αφιερώνει τις
περισσότερες σελίδες της σε άρθρα, σχόλια και αφηγήσεις με άποψη. Κείμενα που
στο σύνολό τους αποτυπώνουν ανησυχίες, προσωπικά βιώματα, κάποτε και
νοσταλγίες. Ο υπεύθυνος έκδοσης Ματθαίος Φραντζεσκάκης θα έχει κατανοήσει την
ανάγκη πολλών σκεπτόμενων πολιτών της περιφέρειας να διαβάζουν κάτι που να
διαφέρει από τις καθημερινές – άνευ περιεχομένου – μεγαλοστομίες. Πέρα από
αυτά, θα μπορούσε η «Πυξίδα» να ρίξει μεγαλύτερο βάρος στην πολύτιμη κιβωτό
της κρητικής πολιτιστικής παράδοσης, σε όλους τους τομείς. Να, για παράδειγμα,
αυτό το μικρό κομμάτι για τον Χαρίλαο Πιπεράκη (1892-1981) που με άφησε
διψασμένο. Ο Πιπεράκης ήταν, σύμφωνα με το κείμενο του Κώστα Βασιλάκη, ίσως ο
πρώτος Κρητικός μουσικός που ηχογράφησε στην Αμερική. Λυράρης από το Ξεροστέρι
Αποκορώνου των Χανίων μετανάστευσε στις ΗΠΑ, γύρισε, συνάντησε τους σπουδαίους
μουσικούς της εποχής Γιώργο Μαριαννάκη, Ροδινό και Μπαξεβάνη, ξαναγύρισε στην
Αμερική, όπου πέθανε. Για καλλιτέχνες σαν αυτόν, τέτοια περιοδικά ίσως πρέπει
να αφιερώνουν περισσότερο χώρο.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«(δε)κατα»: Σόλωνος 94, Αθήνα 106 80, τηλ.: 210-3623.792.

«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ»: Χατζοπούλου 49, Καλλιθέα 176 71, τηλ.: 210-9588.333.

«ΠΥΞΙΔΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ»: T.Θ. 53, Χανιά 731 31, τηλ.: 28210-74.104.