Aναγεννήθηκε… εκ της τέφρας του

Από ένα συνοθύλευμα διαλυμένων αρχαίων μαρμάρων (κάτω, σε φωτογραφία της Nelly’s) το Φιλιππείο αναγεννήθηκε εντυπωσιακά… εκ της τέφρας του στην Αρχαία Ολυμπία. Εκεί που μόνον αγριόχορτα κάλυπταν τους σκόρπιους όγκους τώρα στέκει το ηρώον της βασιλικής οικογένειας της Μακεδονίας

Δέκα αρχαιότητες που επεστράφησαν από τη Γερμανία, στην οποία παρέμεναν επί
έναν αιώνα, ενώθηκαν με τα αδελφά αρχιτεκτονικά μέλη που παρέμειναν στην
Ολυμπία. Και ένα κομψό μνημείο, που φέρει το όνομα του Φιλίππου B’ της
Μακεδονίας αναστήθηκε εντυπωσιακά, ύστερα από 2.400 χρόνια και εγκαινιάστηκε
(ανεπισήμως) χτες.

Στην Ολυμπία των Ιερών του Διός, της Ήρας, του Ηρακλή και του Πέλοπος, ένας
θνητός βασιλιάς του 4ου αιώνα π.X. ο Φίλιππος B’ της Μακεδονίας έχτισε με το
«έτσι θέλω» το ηρώον της οικογένειάς του ανάμεσα στους ναούς των θεών των
υπόλοιπων Ελλήνων.

Ο Φίλιππος B’, ο πατέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ήταν ολυμπιονίκης. Συμμετείχε
σε πολλές Ολυμπιάδες, στις αρματοδρομίες και ιπποδρομίες και κέρδισε τρεις
φορές τον κότινο της νίκης, την πρώτη φορά το 357 π.X. Απέφευγε όμως τις
δημόσιες εμφανίσεις στην Ολυμπία. Μετά τη νίκη της Χαιρώνειας το 338 π.X., που
του εξασφάλισε τον έλεγχο της Νότιας Ελλάδας, αποφάσισε να χτίσει ένα λαμπρό
μνημείο μέσα στην Ιερά Άλτι, δείγμα της κυριαρχίας του: ένα κομψό κυκλικό
κτίριο με διάμετρο της μαρμάρινης κρηπίδας 15,5 μ., κυκλικό σηκό, ένα ηρώο με
χρυσελεφάντινες εικόνες – τα αγάλματα της βασιλικής οικογένειας της
Μακεδονίας: τον ίδιο τον Φίλιππο, τους γονείς του Αμύντα και Ευρυδίκη, τη
σύζυγό του Ολυμπιάδα και τον γιο του Αλέξανδρο- έργα του γλύπτη Λεωχάρη.

Το κτίριο με πτερό από δεκαοκτώ λεπτούς ιωνικούς κίονες, το οποίο ολοκληρώθηκε
από τον Μέγα Αλέξανδρο μετά τον θάνατο του Φιλίππου, βρέθηκε σχεδόν
ισοπεδωμένο τον περασμένο αιώνα κάτω από ένα βαθύ στρώμα κεραμικής λάσπης,
κατά τη διάρκεια μεγάλης ανασκαφής (1875 – 1881).

Για πρώτη φορά στην ιστορία των έως τότε ανασκαφών, τα ευρήματα της Ολυμπίας
παρέμειναν στον τόπο τους και σύντομα στεγάστηκαν στο Μουσείο που έχτισαν οι
Γερμανοί ανασκαφείς, μικρό αντίδωρο για την τιμή της παραχώρησης που τους
έκανε το ελληνικό κράτος να αποκαλύψουν εκείνοι πρώτοι τους θησαυρούς του
μεγαλύτερου ελληνικού ιερού. Ορισμένα όμως χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικά μέλη
από τους κίονες και τον θριγκό του Φιλιππείου, που θεωρούνταν «διπλά»,
μεταφέρθηκαν στο Βερολίνο στο «Μουσείο της Περγάμου», το οποίο παρουσιάζει με
ιδιαίτερη έμφαση την αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική.

Τα δέκα αρχιτεκτονικά μέλη του Φιλιππείου επεστράφησαν στην Ολυμπία πριν από
λίγα χρόνια και χρησιμοποιήθηκαν μαζί με τα αδελφά τους αρχιτεκτονικά μέλη, τα
οποία σώζονται, επί τόπου στην αναστήλωση. Τρεις ολόκληροι κίονες μαζί με τα
επιστήλια, ένα χαρακτηριστικό τμήμα κυκλικού σηκού και ολόκληρη σχεδόν η
κρηπίδα του μνημείου αναστηλώθηκαν με μελέτες και δαπάνες του Γερμανικού
Αρχαιολογικού Ινστιτούτου σε συνεργασία με την Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Όπως ήταν πριν από τους σεισμούς

Κάθε λίθος στο «αναγεννημένο» Φιλιππείο (και εκείνοι που επιστράφηκαν από
τη Γερμανία) καθαρίστηκε, αποκαταστάθηκε και συμπληρώθηκε με τεχνητό λίθο,
κάθε μαρμάρινος σπόνδυλος πήγε ακριβώς στη αρχική του θέση. Έτσι οι επισκέπτες
της Ολυμπίας θα μπορούν από φέτος να βλέπουν για πρώτη φορά ένα δείγμα του
Φιλιππείου, όπως ήταν προτού καταρρεύσει από τους σεισμούς που το ισοπέδωσαν.