Φεστιβαλικές… φοβίες

Το πρώτο φεστιβαλικό βραβείο της αναβίωσης, ένα λαϊκό τραγούδι «Το ξένο ρούχο» ικανοποίησε κοινό και συμμετέχοντες

H αναβίωση του Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης είχε προσπάθεια, είχε σκέψη,
είχε αληθινή ορχήστρα, είχε σεβασμό στη μουσική, είχε άποψη στο χορογραφικό
και ενδυματολογικό σκέλος, στην απλότητα, είχε το προβάδισμα στους ερμηνευτές
και δημιουργούς, της έλειπε όμως το πάθος, η λάμψη της ξεχωριστής έμπνευσης, η
πρωτοτυπία που άρχιζε από τη σκηνοθεσία και έφθανε έως το «χιούμορ» των
διαλόγων, της έλλειπε το χρώμα, σαν να το φοβήθηκε, της έλειπε ακόμη και η
μουσική ποικιλία. Με ελάχιστα λαϊκά τραγούδια να ξεχωρίζουν, τα υπόλοιπα
ανήκαν σε ένα μόνο είδος, ιδίως της πρώτης διαγωνιστικής βραδιάς των νέων
δημιουργών, αλλά και της δεύτερης με τους παλαιούς, που όμως, έτσι κι αλλιώς,
όπως τόνιζαν, «ήταν μια παρέα».

Όσο για την έμφαση σε έναν παλιομοδίτικο τοπικισμό, τόσο από τους
παρουσιαστές Μιχαηλίδη και Σταρόβα – αν και με χιούμορ δήθεν – όσο και από τον
Διονύση Σαββόπουλο – εδώ κανένα χιούμορ -, λες και το Φεστιβάλ Τραγουδιού
Θεσσαλονίκης ή οι Βορειοελλαδίτες καλλιτέχνες έχουν ανάγκη την κόντρα με τους
Αθηναίους για να υπάρξουν, έδωσε την αίσθηση ότι θέλει να κολακεύσει τοπικά
στοιχεία. Υποτίθεται ότι ένα Φεστιβάλ είναι εθνική υπόθεση, αν μη τι άλλο.

H πρώτη βραδιά σκόνταψε στην απειρία των παρουσιαστών, στη σύγχυση
μεταξύ χαριτωμένα ελαφρού και χαζοχαρούμενου, όσο για τη δεύτερη, τη λαμπερή
βραδιά του συναγωνισμού των καταξιωμένων δημιουργών και ερμηνευτών, έμεινε στο
επίπεδο μιας αξιοπρεπούς διεκπεραίωσης, με όλη την επισημότητα μιας ΕΡΤικής
διοργάνωσης, χωρίς όμως σπιρτάδα.

Σε εποχές κατά τις οποίες η καλλιτεχνική δημιουργία έτσι κι αλλιώς, πόσο
μάλλον η μουσική, βρίσκεται παγιδευμένη σε συνθήκες σκληρής αγοράς και
δυσκολεύεται να έχει καινούργιες προτάσεις, η αναβίωση ενός θεσμού που
συγκέντρωνε κάποτε το απαύγασμα της ελληνικής μουσικής δημιουργίας θα είχε το
μειονέκτημα της συντριπτικής σύγκρισης. Χρειάζεται χρόνο να αποκτήσει τη δική
του ιστορία το νέο Φεστιβάλ. Μια ιστορία που θα κρατήσει ένα μέρος της
ελληνικής μουσικής ανεξάρτητο από τις ριαλιτόσουπες και τις σουξεδιάρες
πίστες. Και αυτή η προσπάθεια ήταν εμφανής στην προσοχή που επέδειξε το
σκηνοθετικό μέρος να έχει μπαλέτα, τα μέλη των οποίων φορούσαν τζιν και
μπλουζάκι, χωρίς ακροβατικά, απλή ρυθμική συνοδεία των τραγουδιών και να
αφήσει τα φώτα και το σκηνικό με την τριώροφη σκαλωσιά και τα βιντεογουόλ να
δώσουν τη σύγχρονη άποψη στη σκηνή.

Έτσι απέμεινε το βάρος στη μουσική, αυτή να κυριαρχεί. H πρώτη βραδιά των νέων
δημιουργών είχε τις χωρίς έμπνευση τραγουδιστικές «γέφυρες» του Ζακ Στεφάνου
και μια άχρωμη Μαργαρίτα Μυτιληναίου στην παρουσίαση. Όσο για τα τραγούδια που
διαγωνίστηκαν, έδωσαν την αίσθηση μιας βαριάς, κλειστοφοβικής ατμόσφαιρας,
ίσως γιατί αυτή είναι η «γενιά των πολυκατοικιών», όπως είπε στο τέλος ο
Διονύσης Σαββόπουλος. Το καλό λαϊκό τραγούδι «Ξένο ρούχο» του Δημήτρη Λίβανου
με την ερμηνεία που έδινε βάθος της Σταυρούλας Αρβανιτοπούλου πήρε σωστά την
πρώτη θέση. Έλαβε και το πρώτο βραβείο τη δεύτερη βραδιά, διαγωνιζόμενο με τα
τραγούδια των παλαιοτέρων, και έτσι ξεπεράστηκε και ο ανταγωνιστικός σκόπελος.

Ιστορία και παρόν χωρίς τόλμη

H δεύτερη βραδιά κατά την οποία συναγωνίστηκαν οι παλαιότεροι είχε τη λάμψη
των ονομάτων, ξεχωριστές ερμηνείες που τις υπέγραψε η εμπειρία – Γαλάνη με το
«Μάγια Μελάγια», Τσανακλίδου με το «Μπλουζάκι» -, τραγούδια με ωραίους στίχους
που έδειχναν νοσταλγική διάθεση, όπως το «Αγιασμένα τραγούδια» του Μάνου
Ελευθερίου, σε σύνθεση Χρήστου Νικολόπουλου και ερμηνεία από τον Στέλιο
Διονυσίου, τραγούδια με «ψαγμένο» στίχο όπως η «Φάλαινα» του Λαυρέντη
Μαχαιρίτσα, δεν κατάφερε ωστόσο να πετύχει το κέφι της συνάντησης τόσων
δημιουργών, το κέφι έστω του καινούργιου. Οι ατάκες των παρουσιαστών είχαν ένα
είδος επιβεβλημένου χιούμορ, με μοναδική χαριτωμένη στιγμή όταν τραγούδησαν
ντουέτο ένα μόνο στίχο, το «αριστούργημά» τους.

Παλιά φεστιβαλικά σουξέ διασκευασμένα ανέλαβαν να δείξουν τη συνάντηση του
παλιού με το καινούργιο, φωνές παλαιών ερμηνευτών θύμισαν ένδοξες μουσικές
στιγμές και ευτυχείς συναντήσεις του εμπορικού στοιχείου με την ποιότητα, που
παραμένει το μεγάλο στοίχημα της μουσικής δημιουργίας. Στοίχημα ήταν και η
φεστιβαλική διοργάνωση από την EPT, μόνο που δεν κατάφερε, παρά τις φιλότιμες
προσπάθειες, να συνθέσει θέαμα και ακρόαμα με νεύρο και έμπνευση.