Zόμπι και θαύματα στην οθόνη

Ο Σπάικ Λι – γεννημένος το 1956, με πρώτη του ταινία το «Από κάποιον θα το
βρει», το 1986 – στάθηκε από τους μαύρους σκηνοθέτες που κατάφερε να φέρει στο
προσκήνιο το νέο κύμα του μαύρου αμερικανικού κινηματογράφου. Πηγαίνοντας,
μάλιστα, και κόντρα στο «κοινό γούστο» της πλειονότητας των Αμερικανών, ενώ
πολλές φορές τα έχει «σούρει» στην κεντρική εξουσία, στο Πεντάγωνο και στον
Λευκό Οίκο. Και οι περισσότερες ταινίες του ήταν ειρωνικές ή μαύρες κωμωδίες,
με περιθωριακό χιούμορ.

Σεξ, πολιτική και χρήμα μέχρι απληστίας και μετάλλαξης κάθε κώδικα ηθικής,
είναι στο στόχαστρό του στη νέα του ειρωνική κωμωδία «Ο άντρας που μισούσαν οι
γυναίκες» («She hates me»). «H απάτη και η κατάρρευση εταιρειών-γιγάντων σαν
την Enron έχουν διαβρώσει έως το κόκαλο κάθε ηθικό ενδοιασμό και έχει οδηγήσει
τον κόσμο στην Αμερική να κάνει οτιδήποτε για το χρήμα, που είναι πάνω από
όλα», λέει ο ίδιος ο Σπάικ Λι.

Στο σπίτι του «Άνδρα που μισούσαν οι γυναίκες» επικρατεί συνωστισμός… θηλυκών

Έτσι, το εξωφρενικό σενάριο της ταινίας του απορρέει από αυτή την εκτίμηση:
απόφοιτος του Χάρβαρντ ο νεαρός ήρωας της ταινίας, και ειδικός σε θέματα
βιοτεχνολογίας, απολύεται από μεγάλη εταιρεία της Γουόλ Στριτ που εργάζεται
και μένει άφραγκος… Αλλά θα εμφανιστεί στη ζωή του η πρώην ερωμένη του – και
νυν λεσβία! – που θα του ζητήσει να κάνει επί χρήμασι ένα παιδί στην ίδια ή
στη φίλη της! Το νέο θα μαθευτεί, οι λεσβίες, οι άτεκνες και κάθε είδους
περιθωριακό άτομο θα κάνουν ουρά έξω από την πόρτα του για να τους «προσφέρει»
ένα παιδί! Κι αυτός, βέβαια, θα καταλάβει ότι χτύπησε φλέβα χρυσού, με
αποτέλεσμα να στήσει ολόκληρη επιχείρηση τεκνοποίησης με ταρίφα 10.000 δολάρια
τη φορά!

H εμπορευματοποίηση του σπέρματος – άρα της ζωής, συνειρμικά και συμβολικά…
– μπορεί να παραπέμπει, σημειολογικά, στην αδίστακτη φύση της καπιταλιστικής
κοινωνίας. Μπορεί, όμως, να σε οδηγήσει και σε «αυτογνωσία». Να γνωρίζεις,
δηλαδή, ότι η αθωότητα δεν υπήρχε ποτέ στην ανθρώπινη φύση, και η σχετική
φιλολογία περί αυτής ήταν αυταπάτη – όταν δεν ήταν εκ του πονηρού….

«Δεν συμφωνώ επ’ αυτού, αλλά δεν είναι του παρόντος. Όσον αφορά, τώρα, τη νέα
ταινία του Σπάικ Λι, νομίζω ότι είναι από τις πιο αδύνατές του και το
σεναριακό εύρημα δεν αναπτύσσεται – παρά το καλό καστ που το υπηρετεί: Άντονι
Μακί, Κέρι Ουάσινγκτον, Έλεν Μπάρκιν, Τζον Τορτούρο, Γούντι Χάρελσον, ακόμα
και της “καυτής” Μόνικα Μπελούτσι» τονίζει ο Δημήτρης και η Αντιγόνη – οι δύο
φίλοι που βλέπουμε μαζί τις ταινίες και μετά… διαλογιζόμαστε – κουνάει
καταφατικά το κεφάλι της, χωρίς να έχει διάθεση για πολλές κουβέντες, καθώς
και οι τρεις είμαστε μαγεμένοι από τους Λειψούς..

Ψάχνοντας για λίγη πίστη

Εσείς πιστεύετε στα θαύματα; Ο σκηνοθέτης – και ο υπογράφων – δεν μπορούν να
σκεφτούν τη ζωή χωρίς προσωπικά θαύματα… Και στην πέμπτη ταινία του, ο
Δημήτρης Αθανίτης βρίσκει το «κλειδί» και τον «τόπο» για να τα ανοίξει και να
μας τα φανερώσει. Ποια είναι αυτά; H ανάγκη για πίστη στην ελπίδα και η
αναγεννημένη Αθήνα – ναι, ναι, αυτή η τερατούπολη – όπως την ζήσαμε πέρυσι,
στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων και αμέσως μετά εξαφανίστηκε – βλέπεις, τα
θαύματα κρατάνε πάντα λίγο…

H Αθήνα των Ολυμπιακών Αγώνων είναι η «Πόλη των θαυμάτων», για να συμβούν «συναντήσεις ζωής» στο φιλμ του Δημήτρη Αθανίτη

Στην Αθήνα, λοιπόν, των περσινών – παρελθόν, κιόλας! – Ολυμπιακών Αγώνων οι
ήρωες της ταινίας – άνθρωποι από κάθε γωνιά της Γης – βλέπουν τη ζωή τους να
ανατρέπεται, καθώς οι πορείες τους διασταυρώνονται με τρόπο αναπάντεχο και
ανατρεπτικό. Αμερικανοί, Γιαπωνέζοι, Γάλλοι, Έλληνες και μαύροι είναι οι ήρωες
της ταινίας, οι οποίοι αναζητούν μια «συνάντηση ζωής» που θα τους προσφέρει τη
μοναδική ευκαιρία να ζήσουν τον έρωτα της ζωής τους ή να φύγουν από τις
συμβάσεις και να αλλάξουν πορεία. Και η «Πόλη των θαυμάτων» – η Αθήνα, που για
δέκα ημέρες γίνεται το κέντρο της Γης με τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων –
είναι ο πλέον ιερός τόπος για θαύματα… «Μπορεί η ταινία του Δημήτρη Αθανίτη
να μην είναι η «Μαγική πόλη», αλλά προσφέρει μικρά θαυματάκια…

Και ζωντανοί, και νεκροί και… τρομοκράτες

Ο 66χρονος Αμερικανός Τζορτζ Ρομέρο – γεννημένος στο Μπρονξ στις 4 Φεβρουαρίου
1939 – είχε κάνει πάταγο το ’68 με τη «Νύχτα των ζωντανών νεκρών», αλλά
χρειάστηκε να περάσουν άλλα ένδεκα – 1979 – χρόνια για να ξαναταράξει τα νερά,
με το σίκουελ «Ζόμπι, το ξύπνημα των νεκρών» κι άλλα έξι – 1985 – για να
τριτώσει το… κακό με τη «Μέρα των ζωντανών νεκρών». Και τώρα έρχεται το
τέταρτο… τρομοζόμπι φιλμ «H γη των ζωντανών νεκρών» (Land of the dead) για
να μας… αποτελειώσει,. Τέσσερις ταινίες με εξίσου… πωρωμένους φαν, αλλά
και εχθρούς!

«Στις ημέρες μας η έννοια της τρομοκρατίας έχει γίνει πιο οικεία από ποτέ στον
μέσο άνθρωπο. Αν, λοιπόν, οι τρομοκράτες ζουν ανάμεσά μας, τότε ο συμβολισμός
με τα ζόμπι είναι ξεκάθαρος», είχε δηλώσει πρόσφατα στο Φεστιβάλ των Καννών ο
Τζορτζ Ρομέρο – ο μετρ του «φτηνού τρόμου» κατά τους διανοούμενους – τον
οποίο, όμως, λατρεύει ο Στίβεν Κινγκ και τον θεωρεί τον πλέον ιδανικό
σκηνοθέτη για να μεταφέρει τις ιστορίες του στην οθόνη…

Ζόμπι… τρομοκράτες από το οπλοστάσιο του Μπους καταλαμβάνουν τη «Γη των ζωντανών νεκρών» του Τζορτζ Ρομέρο

Τα σαρκοβόρα ζόμπι στην τωρινή ταινία του Ρομέρο έχουν καταλάβει τον πλανήτη
και οι μόνοι διασωθέντες έχουν καταφύγει σε μια πόλη που «προστατεύεται» από
ένα μεγάλο τείχος… Καθώς οι πλούσιοι παραμένουν ασφαλείς σε θεόρατους
ουρανοξύστες και στους δρόμους της πόλης επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας, οι
ζωντανοί νεκροί επιχειρούν να εισβάλουν εκεί. Κι όταν το πιο ισχυρό «όπλο» των
αμυνομένων, ένα πελώριο τανκ, πέσει σε λάθος χέρια, όλα δείχνουν ότι το τέλος
είναι πολύ κοντά…

«Εντάξει, είναι καλτ περίπτωση για πολλούς σινεφίλ ο Ρομέρο, αλλά εμένα δεν
μου λέει κάτι το ιδιαίτερο, αν και αντέχω να δω μια ταινία του κάθε… πέντε
χρόνια. Στερείται αισθητικής ο τρόμος στα πλάνα του και οι ιστορίες του είναι
συμβατικές και… μαλλιαρές» λέει η Αντιγόνη και συμφωνούμε μαζί της.

Εβραιο-παλαιστίνιος έρωτας!

Με αγαπησιάρικη και σαρκαστική «ματιά» για τα δεσμά της μεσογειακής
οικογένειας και τον παραλογισμό του μίσους Εβραίων – Παλαιστινίων καταπιάνεται
η ισπανική κωμωδία «Υποψήφιος γαμπρός» (Only human, Seres queridos) του
ζεύγους Τερέζα ντε Πελέγκρι – Ντόμινικ Χαράρι.

H νεαρή Εβραία ηρωίδα της ταινίας, λοιπόν, πηγαίνει στο σπίτι των γονιών της
τον φίλο της για να γνωρίσουν οι δικοί της τον υποψήφιο γαμπρό τους, αλλά όταν
μάθουν ότι αυτός είναι Παλαιστίνιος θα τους έρθει… κόλπος! Αλλά, εδώ είμαστε
στο σινεμά κι όχι στη Μέση Ανατολή και ο έρωτας και μόνο αυτός μπορεί να
νικήσει και να γίνει πηγή της ανθρώπινης ιστορίας…

Ρομαντική φάρσα

Άλλη μια ρομαντική φάρσα – γέννημα της εποχής μας: νεαρή κοπέλα επιστρέφει στο
πατρικό της σπίτι για τον γάμο της αδελφής της κι επειδή ξέρει ότι εκεί θα
είναι και ο πρώην αρραβωνιαστικός της, που την παράτησε πριν από δύο χρόνια,
νοικιάζει έναν «συνοδό κυριών»! Ο γάμος, οι οικογενειακές και οι κοινωνικές
συμβάσεις ιδωμένες από γυναικεία «ματιά», αλλά αυτή η… ματιά που διαθέτει η
σκηνοθέτις Κλερ Κίλνερ δεν κάνει την έκπληξη… Με τους Ντέμπρα Μέσινγκ,
Ντέρμοτ Μαλρόνεϊ, Έιμι Άνταμς, Πίτερ Έγκαν.