H τρέλα στο σανίδι
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
Από αριστερά: Μανώλης Μαυροματάκης, Βασίλης Καραμπούλας, Δημήτρης Τάρλοου, |
O ανθρώπινος εγκέφαλος και οι εκτροπές λειτουργίας του είναι η τάση που
προέκυψε τη δεκαετία του ’90 σε έργα ψυχιάτρων, ψυχαναλυτών, θεατρικών
συγγραφέων και σκηνοθετών, από τον Ίρβινγκ Γιάλομ και τον Τέρι Τζόνσον ώς τον
Όλιβερ Σακς και τον Πίτερ Μπρουκ.
Όταν ο ουμανιστής νευροψυχολόγος, καθηγητής κλινικής νευρολογίας Όλιβερ Σακς
έγραφε το μυθιστόρημα «Ο άντρας που μπέρδεψε τη γυναίκα του με ένα καπέλο»,
δεν φανταζόταν πρώτον ότι θα έκανε το μπεστ σέλερ της χρονιάς. Δεύτερον ότι
άνοιγε μια πόρτα στο Χόλιγουντ που «μυρίστηκε αίμα» και του παρήγγειλε ένα
ανάλογου περιεχομένου σενάριο (έγραψε τα «Ξυπνήματα» με πρωταγωνιστές τον
Ρόμπερτ Ντε Νίρο και τον Ρόμπιν Ουίλιαμς). Και τρίτον, ότι ο κορυφαίος του
θεάτρου Πίτερ Μπρουκ θα το διασκεύαζε σε θεατρικό έργο – σε συνεργασία με τη
Μαρί Ελέν Εστιέν – κι ότι θα σκηνοθετούσε μια παράσταση οριακή για τους
ανθρώπους, τους χαμένους στον λαβύρινθο των εγκεφαλικών διαταραχών, αγγίζοντας
ζητήματα ψυχολογικά, θεολογικά, μεταφυσικά. Αυτό το έργο με αμετάφραστο τον
θεατρικό του τίτλο «The man who…» θα παρουσιαστεί την ερχόμενη θεατρική
περίοδο στο θέατρο «Πορεία» του Δημήτρη Τάρλοου.
Ο πεισματάρης Τάρλοου, που κατάφερε και μετέτρεψε το ξεχασμένο θέατρο
της οδού Τρικόρφων σε ζωντανό θεατρικό κύτταρο, δημιουργώντας ένα πλέγμα
εκδηλώσεων – παραστάσεις για ενηλίκους και παιδιά, καμπαρέ, ομιλίες,
σεμινάρια, εκθέσεις – παρ’ ότι έκανε ένα πολύ ενδιαφέρον σκηνοθετικό ξεκίνημα
πέρυσι με την «Ολεάνα» του Μάμετ, φέτος αναθέτει τη σκηνοθεσία στη νέα
δυναμική Αυστριακή Ρενάτε Τζετ, προκειμένου να παίξει στην παράσταση. Θα είναι
ένας από τους πέντε ηθοποιούς, οι οποίοι υποδύονται εναλλάξ τους ασθενείς και
τους γιατρούς, που προσπαθούν να προσεγγίσουν προβλήματα όπως η τρέλα, η
αγνωσία, η απελπισία, η μεταφυσική αναζήτηση.
«Πρόκειται για 17 σύντομα επεισόδια, τα οποία επέλεξε ο Πίτερ Μπρουκ,
εστιάζοντας στην ανδρική πάθηση. Ένα νήμα συνδέει νευρολογικές δυσλειτουργίες,
όπως την επιληψία, την αφασία, τον αυτισμό, την οπτική αγνωσία, τα τικ και
υπερτίκ, την τυφλότητα νευρολογικής αιτιολογίας κ.λπ. Δεν πρόκειται όμως για
παράθεση ιατρικών περιστατικών, αλλά για μια συνολικότερη αίσθηση διαταραχής
και ικανότητας του ανθρώπινου εγκεφάλου. Πολλές φορές το νευρολογικό πρόβλημα
ταυτίζεται με μια αυξημένη ευαισθησία των ασθενών, με κάποιες ιδιαίτερες
ικανότητές τους, κυρίως καλλιτεχνικές ή μαθηματικές, με ένα βάσανο δημιουργικό
όσο και ακατανόητο, απαραίτητο ίσως για να πλησιάσουμε το θείο».
Ο Πίτερ Μπρουκ, απομονώνοντας περιπτώσεις εκτροπής αντίληψης και
νόησης, κράτησε αυτές που έχουν να κάνουν με την απώλεια μνήμης, με το χαμένο
παρελθόν, με την αδυναμία να αναγνωρίσουν αντικείμενα ή τα μπερδεύουν με τους
οικείους τους – εξ ου και ο τίτλος του πρωτότυπου «Ο άνθρωπος που μπέρδεψε τη
γυναίκα του με ένα καπέλο» (Εκδόσεις Καστανιώτη 1990) – ή που αισθάνονται ξένα
τα μέλη τους.
«Από την επιληψία μέχρι παθήσεις πρόσθιου λοβού, οι οποίες δημιουργούν άνοια,
αυτισμό ή καθήλωση σε συγκεκριμένο χρόνο, τα επεισόδια παρουσιάζονται με ένα
περίεργο χιούμορ, με ανατροπές και μια παράξενη, σχεδόν μεταφυσική εμβάθυνση
στον ανθρώπινο νου. Το πιο ασύλληπτο είναι ότι οι ασθενείς άλλες φορές έχουν
επίγνωση της πάθησής τους κι άλλες όχι. Ο λόγος έχει άμεση σχέση με την κάθε
ιστορία. Για παράδειγμα, η περίπτωση αυτού που μιλάει κορακίστικα και θέλει να
δώσει τέλος στη ζωή του. Εδώ ο λόγος είναι ρυθμικός, σχεδόν σαιξπηρικός, με
ομοιοκαταληξίες και παρηχήσεις. Σιγά σιγά το έργο βαθαίνει, πάει σε κάτι πιο
μεταφυσικό. Βαθιά ποιητικό – εξ ου και η συνεργασία στη μετάφραση με τον
Στρατή Πασχάλη. H κοινωνική διάσταση της ιατρικής και ο ηθικός της ρόλος
αποκτούν μια ουμανιστική δύναμη, έτσι που κάποιες φορές ανατρέπονται οι ρόλοι
και οι γιατροί γίνονται μαθητές.
Το «Πορεία», ευμετάβλητο θεατρικό «κουτί», θα αλλάξει αρχιτεκτονική
διάταξη γι’ αυτή την παράσταση. H σκηνή θα αποκτήσει τρία μέτωπα και τα
καθίσματα θα μπουν σε τρεις συστοιχίες, μειώνοντας τις θέσεις από 250 σε 140.
H οπτική του θεάτρου δεν περιορίζεται στη σκηνή και στην πλατεία, αλλά
προχωράει και στην ουσία. Σε έναν προγραμματισμό με όραμα. Ήδη η επόμενη
σεζόν, εκτός από την κεντρική παράσταση, η οποία θα παίζεται από Πέμπτη έως
Κυριακή, σε μια φιλολαϊκή πολιτική με μειωμένο εισιτήριο για νέους και τις
παραστάσεις της Πέμπτης αφιερωμένες σε ομάδες ανθρώπων με ειδικά προβλήματα,
το θέατρο θα λειτουργήσει ως πολυχώρος. Στην πάνω αίθουσα η Μάνια
Παπαδημητρίου θα συνεχίσει αυτό που άρχισε με το καμπαρέ, ενώ θα συμπληρωθεί
με ένα θέαμα μουσικό, μια μικρή συναυλία μετά την παράσταση. Επίσης η Βάλια
Χατζοπούλου θα ανεβάσει ένα χιλιανό παραμύθι για παιδιά. Τέλος, ο χώρος του
φουαγιέ θα λειτουργήσει ως εκθεσιακός.
«Δάφνις και Χλόη» εκ… Λιθουανίας
Ούτε τα 40 καλά-καλά δεν έχει συμπληρώσει ο δραστήριος ηθοποιός και
σκηνοθέτης και οραματίζεται ένα θέατρο με εμβέλεια στο εξωτερικό, ανοίγοντας
γέφυρες με ξένα φεστιβάλ. Στη λογική των συγκοινωνούντων δοχείων θα είναι και
η επόμενη θεατρική δουλειά του, η οποία θα αρχίσει από φέτος. Προκειμένου να
ανεβάσει το κλασικό έργο «Δάφνις και Χλόη» (ταινία του ’30 και θρυλικό μπαλέτο
με τον Νιζίνσκι) κάλεσε έναν αναρχικό του θεάτρου, τον Λιθουανό σκηνοθέτη
Τσέζαρις Γραουζίνις. Ήδη έπειτα από οντισιόν 350 νέων παιδιών επέλεξαν 25,
ώστε από τις 2 Δεκεμβρίου να αρχίσει ένα δεκαήμερο σεμινάριο. Από αυτό θα
ξεκαθαρίσει ο τελικός θίασος οκτώ ηθοποιών και θα γίνει μια προπαρουσίαση του
άξονα της δουλειάς που θα δούμε ολοκληρωμένη τη μεθεπόμενη θεατρική περίοδο.
H ταυτότητα
Μετάφραση: Δημήτρης Τάρλοου – Στρατής Πασχάλης.
Σκηνοθεσία: Ρενάτε Τζετ.
Σκηνικά – κοστούμια: Γουέμπερ.
Πρωτότυπη μουσική: Μαχμούτ Ταμπρίζι Ζάντεκ.
Σύνθεση φυσικών ήχων: Δημήτρης Ιατρόπουλος.
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης.
Βίντεο: Γιάννης Γαϊτανίδης.
Διανομή: Γρηγόρης Γαλάτης, Βασίλης Καραμπούλας, Μανώλης Μαυροματάκης,
Δημοσθένης Παπαδόπουλος, Δημήτρης Τάρλοου
Προγραμματισμένη πρεμιέρα: 25 Νοεμβρίου.
Google news
