Ποιος κρατά φυλακισμένη την ειρήνη;

Σε πρωταγωνιστή της παράστασης αναδείχθηκε ο Χορός της «Ειρήνης» του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (εδώ, με τον Τρυγαίο της παράστασης Θύμιο Καρακατσάνη)

H «Ειρήνη» εκτιμήθηκε λιγότερο από κάθε άλλο έργο του Αριστοφάνη.
Κρίθηκε ως αδύναμο ως προς την πλοκή, καθώς δεν γράφηκε ως όραμα-πρόταση του
κορυφαίου κωμικού, αλλά ως επιβράβευση – «θεατρικός πανηγυρισμός» για τη
συναφθείσα ήδη ειρήνη (με παρέμβαση του Αθηναίου Νικία) και τη διακοπή του
Πελοποννησιακού Πολέμου. Μελετητές υποστηρίζουν ότι ο Αριστοφάνης έγραψε το
έργο σε λίγες μόνο εβδομάδες προκειμένου να «προλάβει» τα μεγάλα Διονύσια της
άνοιξης του 421 π.X.

H καλοκαιρινή παράσταση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος
προετοιμάστηκε αρκετούς μήνες πριν από την πρεμιέρα της στους Φιλίππους, όπου
αναβίωσε τον ξεχασμένο περισσότερο από τρεις δεκαετίες θεσμό της πρώτης
παρουσίασης έργων της δεύτερης κρατικής σκηνής στη «Βορειοελλαδική Επίδαυρο» –
το Αρχαίο Θέατρο των Φιλίππων.

Ο χαμηλών τόνων, αλλά υψηλών στόχων, διευθυντής του ΚΘΒΕ Νικήτας
Τσακίρογλου έκανε από νωρίς τις επιλογές-αναθέσεις. Ο σκηνοθέτης Γιάννης
Ιορδανίδης επελέγη μετά την επιτυχία του χειμωνιάτικου «Αρχοντοχωριάτη», ο
αριστοφανικότατος Θύμιος Καρακατσάνης – Τρυγαίος ήταν η βασική «μαγιά»-εγγύηση
και η επικείμενη περίοδος ειρήνης στην πολύπαθη τα τελευταία χρόνια δεύτερη
κρατική σκηνή το ζητούμενο.

Εκούσα – άκουσα (πρεμιέρα εκτός έδρας, βροχή λίγες ώρες πριν στο αρχαίο
βορειοελλαδικό θέατρο, «σφιχτά» οικονομικά) η «Ειρήνη» στο ΚΘΒΕ τελικώς
επετεύχθη με τη συμβολή όλων.

Με τη νέα, όγδοη αριστοφανική του μετάφραση – ειδικά για την παράσταση
του ΚΘΒΕ – του K.X. Μύρη, φιλολογικά πιστή στον λόγο του Αριστοφάνη αλλά και
υπαινικτικά «ανοιχτή» στις σύγχρονες αναλογίες. Με τον κουρασμένο αλλά έμπειρο
– σαν χρισμένο από τον ίδιο τον ποιητή «προσωπικό» υποκριτή του αριστοφανικού
λόγου – Θύμιο Καρακατσάνη. Με τον ευφάνταστο σκηνοθέτη Γιάννη Ιορδανίδη, ο
οποίος αφιέρωσε την παράσταση στον θεατράνθρωπο και μέχρι την τελευταία στιγμή
συμβουλάτορα-πατέρα του Γιώργο Ιορδανίδη, που «έφυγε» λίγο πριν από την
πρεμιέρα.

Με τον νεανικό, δυναμικό, ευκίνητο, εύφωνο και «καλοκουρδισμένο» χορό,
που αναδείχθηκε (από το ίδιο το έργο αλλά και από τη χορογραφία του Ισίδωρου
Σιδέρη) σε πρωταγωνιστή της παράστασης και κυρίως από τη μουσική (στιγμές με
χατζιδακικούς υπαινιγμούς, αλλά και ιδανική συνύπαρξη των επικών και λυρικών
υπαινιγμών) του Γιώργου Χριστιανάκη.

Δύσκαμπτο, λιτό, ογκώδες, αιχμηρό και σύγχρονο το σκηνικό του Γιώργου
Σουγλίδη: οι υπό κατάρρευσιν Δίδυμοι Πύργοι (;) από τα σπλάχνα των οποίων
γεννάται και ξεπροβάλλει ο Πόλεμος (αισθητικά ατυχής η μορφοποίηση του δίκην
πρωταγωνιστή τού «Πολέμου των άστρων» με φόρμα από μαυροκόκκινο βινύλ) και από
την υπόγεια καταπακτή τους η φυλακισμένη Ειρήνη.

Εντυπωσιακά, απόλυτα χρηστικά και «παραπεμπτικά», αν και σε ορισμένες
περιπτώσεις με ιδιαίτερα προβεβλημένη την κιτς εκδοχή τους τα κοστούμια του
Κένι Μακ Λέλαν. Πλέον σχηματικό όλων το «σκηνικό-κοστούμι»-σκαθάρι που
φοράει-καβαλάει ο Τρυγαίος για να μεταφερθεί στον «Ολύμπιο Ουρανό» ή στου «Δία
το ρετιρεδάκι» προκειμένου να ζητήσει την Ειρήνη.

H σκηνή της αποβίβασης με ξεκούμπωμα-άνοιγμα πόρτας στο σώμα του
ιπτάμενου σκαθαριού «βγάζει» γέλιο. Αντίθετα αμηχανία εντυπωσιασμού προκαλεί η
σκηνή-χορογραφία που θέτει σε σχηματισμό του πολυφορεμένου στους καιρούς μας
σήματος της ειρήνης από τον 20μελή Χορό.

Διανομή αποκλειστικά ανδρική

Αρσενικοί άπαντες οι συντελεστές (ακόμη και οι ρόλοι της Οπώρας, της
Θεωρίας και της Ειρήνης) κατά τα αρχαιοθεατρικά δεδομένα, «ελεγχόμενες» και οι
εκσυγχρονισμένες αριστοφανικές βωμολοχίες περιορίστηκαν σε ρίζες συνθετικών
υπαινικτικών αναφορών σε… «κουραδο-κουλτουριάρηδες» και «αριστοκρατικά
οπίσθια…».

Οι 2.000 και πλέον θεατές (Καβαλιώτες στην πλειονότητά τους) που γέμισαν το
αρχαίο θέατρο χειροκρότησαν τον πολυμελή θίασο, αλλά και το σύνολο των
συντελεστών, οι οποίοι έσπευσαν στην ορχήστρα στο τέλος της παράστασης για να
μετάσχουν στο γλέντι για την επιστροφή της Ειρήνης, αλλά και του ΚΘΒΕ στην
καλοκαιρινή του εστία – το Θέατρο των Φιλίππων.

INFO

«Ειρήνη» στις 22 και 23 Ιουλίου στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Ακολουθεί περιοδεία.