Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, που συγκέντρωσε αρχαιότητες από όλη την
Ελλάδα, σήμερα μπορεί να «ανοίξει φτερά» αν από δημόσια υπηρεσία μετατραπεί σε
ΝΠΔΔ. Μοιάζει όμως αδιανόητο να χωρισθούν διοικητικά ο Ερμής του Πραξιτέλους
από το Ιερό της Ολυμπίας, ο Ηνίοχος από τους Δελφούς...


Μπορεί ένας ειδικός στα βυζαντινά μοναστήρια να προστατεύσει και τις
προϊστορικές Μυκήνες; Ή ένας αρχιτέκτονας να διοικήσει σωστά μια αρχαιολογική
υπηρεσία; Κι όμως. Στην εποχή της εξειδίκευσης το σχέδιο νόμου για τον νέο
Οργανισμό του υπουργείου Πολιτισμού εκχωρεί σε μη ειδικούς τη διαχείριση και
προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, παίρνοντάς την από τα χέρια των καθ'
ύλην αρμοδίων. Γι' αυτό και προκαλεί αντιδράσεις - ως «επικίνδυνος» - κυρίως
από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων, που υποστηρίζει ότι δεν μπορεί «να
ισορροπήσει την ανισοβαρή σχέση ανάπτυξης μεταξύ πολιτιστικής κληρονομιάς και
σύγχρονου πολιτισμού», όπως αναφέρει ο συντάκτης του νομοσχεδίου.


«Είναι διαφορετικό πράγμα ο σύγχρονος πολιτισμός και άλλο η πολιτιστική
κληρονομιά. Αλίμονο αν ο σύγχρονος πολιτισμός ελέγχεται και καθοδηγείται από
το κράτος», λέει η αρχαιολόγος Λίνα Μενδώνη, πρώην γενική γραμματέας του
υπουργείου Πολιτισμού. «Αντίθετα, η προστασία των μνημείων στο διηνεκές είναι
κρατική υπόθεση και - συνταγματική - υποχρέωση. Οι αποφάσεις για την τύχη των
μνημείων δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο κοινωνικού διαλόγου, είναι
αντικείμενο ειδικής επιστημονικής γνώσης». Που σημαίνει ότι στα χέρια ενός μη
ειδικού μπορεί ακόμη και να προκληθεί ζημιά.


Βασικό σημείο τριβής στον νέο Οργανισμό είναι η σύμπτυξη όλων των
εξειδικευμένων Εφορειών (Προϊστορικών, Κλασικών και Βυζαντινών Αρχαιοτήτων) σε
52 Εφορείες «γενικών καθηκόντων».


Επίσης, δημιουργείται από μια νέα Γενική Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού σε
δέκα περιφέρειες της χώρας, ήτοι δέκα μίνι υπουργεία Πολιτισμού. Αποτέλεσμα;
Γεμίζουμε διευθυντές, προϊσταμένους, επικαλύψεις αρμοδιοτήτων, επιτροπές και
συμβούλια στα οποία είναι έντονη η συμμετοχή ιδιωτών στη λήψη των αποφάσεων
και εκτέλεση των έργων. Στην Περιφέρεια δε 10 αναπληρωτές γενικοί διευθυντές,
συν 50 διευθυντές, συν 200-250 προϊστάμενοι αποφασίζουν ποια έργα θα γίνουν,
ποιες αναστηλώσεις κ.ο.κ. «Αυτό δεν είναι πραγματική αποκέντρωση», λέει η κ.
Μενδώνη. «Στην ουσία δημιουργείται ένα τρίτο επίπεδο διοίκησης, το οποίο
λειτουργεί γραφειοκρατικά για τον πολίτη».


«H προστασία των μνημείων απαιτεί επιστημολογικά την άμεση παρακολούθηση όλου
του μνημείου από αρχαιολόγο», εξηγεί ο Βασίλης Λαμπρινουδάκης, καθηγητής
Κλασικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. «Βλέπω όμως ότι αυτή η
δυνατότητα μειώνεται έντονα σ' ένα έντονα γραφειοκρατικό σύστημα, όπου πολλές
αποφάσεις θα λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή αρχαιολόγων. H συγκρότηση Ενιαίων
Εφορειών είναι αντίθετη με την ειδικευμένη παιδεία που παρέχουν τα
Πανεπιστήμια. Λ.χ. ένας βυζαντινός αρχαιολόγος προϊστάμενος δεν μπορεί να
αντιμετωπίσει τα θέματα που θέτει ένα προϊστορικό μνημείο».


«Σε ό,τι αφορά τον πολίτη, εκείνο που τον ενδιαφέρει είναι να σκαφθεί γρήγορα
το οικόπεδό του, όπου π.χ. βρέθηκαν αρχαία. Και για να γίνει αυτό χρειάζονται
κρατικές πιστώσεις ώστε να υπάρχει διαθέσιμο προσωπικό και να υλοποιείται το
έργο γρήγορα και απρόσκοπτα. Το ίδιο ισχύει και για τις απαλλοτριώσεις», λέει
ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, Δημήτρης Αθανασούλης.


Αλλού ο παπάς, αλλού τα ράσα


Ο νέος Οργανισμός του ΥΠΠΟ αποσπά όλα τα μουσεία από τις Εφορείες Αρχαιοτήτων,
τα υπάγει σε μια νέα Γενική Διεύθυνση και μετατρέπει τα 12 πιο σημαντικά από
αυτά σε ΝΠΔΔ ώστε να λειτουργούν ανεξάρτητα, να έχουν δικό τους ταμείο εσόδων,
να βρίσκουν χορηγίες κατά τα πρότυπα των μεγάλων μουσείων του εξωτερικού.
«Στην Ελλάδα όλα τα μουσεία είναι προέκταση συγκεκριμένων αρχαιολογικών χώρων
και του έργου των Εφορειών», λέει ο καθηγητής Βασίλης Λαμπρινουδάκης. «Είναι
αδύνατος ο διοικητικός διαχωρισμός χώρου και μουσείου, παρά μόνον σε μεγάλα
μουσεία, όπως λ.χ. το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ή το Μουσείο Βυζαντινού
Πολιτισμού».


Χρειάζονται 16.000 υπάλληλοι!



Το υπουργείο Πολιτισμού απασχολεί 6.000 αρχαιολόγους, συντηρητές, φύλακες,
διοικητικούς υπαλλήλους, αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, εργατοτεχνίτες
και έχει 3.000 κενές οργανικές θέσεις που καλύπτονται με έκτακτο προσωπικό.
Για να λειτουργήσει ο νέος Οργανισμός χρειάζονται περί τις 16.000, σύμφωνα με
τις εκτιμήσεις του προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Γιάννη
Τσακοπιάκου. Ο οποίος θεωρεί ότι επίκεινται μαζικές αναθέσεις έργων σε
εργολάβους, ανάθεση της φύλαξης σε εταιρείες σεκιούριτι και καταφυγή σε
προσφορά εθελοντικής εργασίας.


Σημεία «τριβής»



* H Αρχαιολογική Υπηρεσία αποκόπτεται από τα νεώτερα μνημεία, τις αναστηλώσεις
και τα μουσεία


* Οι ειδικές Εφορείες Αρχαιοτήτων γίνονται «γενικών καθηκόντων»


* Παρεμβάλλεται ένα γραφειοκρατικό σύστημα διοίκησης στην Περιφέρεια


* Δίνεται δικαίωμα απόφασης σε μη ειδικούς (από την τοπική κοινωνία)


* Επίκεινται αναθέσεις σε ιδιώτες, εξωτερικούς συνεργάτες (εργολάβους,
σεκιούριτι, κ.λπ.)

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από