Άλλος για σουξέ…

Αλίμονο, καβάλησε τον γάιδαρο και πάει για γάμο η δασκάλα του Κολοκοτρωνιτσίου, γιατί χωρίς «κουλούρα» θα είναι δαχτυλοδεικτούμενη γεροντοκόρη, σύμφωνα με τα εγχώρια ήθη

H στήλη δεν συνηθίζει να χρησιμοποιεί τις μετρήσεις τηλεθέασης, όχι γιατί δεν
τις θεωρεί αξιόπιστες, αλλά γιατί πιστεύει πως είναι εργαλεία για διαφημιστές
και όχι για δημοσιογράφους. Έτσι κι αλλιώς δεν πρόκειται για αποδείξεις, αλλά
για ενδείξεις ορισμένων τάσεων. Κάθε δημοσίευσή τους άλλωστε, για να έχει
πραγματικό νόημα θα πρέπει να συνοδεύεται από πλήθος παραμέτρους, όπως δείγμα
πληθυσμού, ώρα, ημέρα κ.λπ. Άλλη τηλεθέαση έχει μια σειρά που προγραμματίζεται
βράδυ Παρασκευής και διαφορετική η ίδια σειρά όταν προγραμματίζεται βράδυ
Δευτέρας.

Το τηλεοπτικό σουξέ είναι εν πολλοίς και υπόθεση στρατηγικής προγραμματισμού.
Μπορεί μια σειρά να το πετύχει απευθυνόμενη σε κοινό ώριμων ηλικιών και να
καθιερωθεί μέσω της αλυσίδας της δημοσιότητας ως «επιτυχημένη», ενώ στην
πραγματικότητα η επιτυχία της είναι περιορισμένης εμβέλειας και μόνο στις
μεγάλες ηλικίες. Άλλωστε παντού στον κόσμο – πλην της χώρας μας – ως
τηλεοπτική επιτυχία χαρακτηρίζεται η εκπομπή που καταφέρνει να κερδίσει κοινό
ιδίως από τις παραγωγικές ηλικίες – και δη τις πιο νέες – καθώς αυτό έχει τη
μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη. Το εγχώριο τηλεοπτικό πεδίο, κατακερματισμένο σε
πολλά κανάλια που ανταγωνίζονται το ‘να τ’ άλλο με σφοδρότητα, απευθύνεται σε
εξαιρετικά μικρή αγορά. Έτσι μάλλον θεωρούνται πολυτέλεια οι λεπτομερείς
μετρήσεις και δη οι ποιοτικές, εκείνες δηλαδή που θα δείξουν ποιο είδος κοινού
έχει η κάθε εκπομπή, ώστε αναλόγως να μοιραστεί και η διαφήμιση, αλλά και ποιο
περιεχόμενο ώστε να «ταιριάζει» στην εικόνα του προϊόντος. Μπορεί τις
«Αϋπνίες» της Πάνια να τις χαζεύουν διάφοροι δήθεν κουρασμένοι από την πολλή
κουλτούρα που ανακαλύπτουν τάχα αυθεντικότητα στους «χτυπημένους» που πέφτουν
οικειοθελώς στα νυχάκια της Αννίτας. Μία τυχαία ημέρα, στις 22/6, η εν λόγω
εκπομπή είχε μερίδιο τηλεθέασης 21,8%, πολύ κοντά σε αυτό που έχουν
επιτυχημένα δελτία ειδήσεων για παράδειγμα. Ωστόσο, ούτε το είδος του κοινού,
ούτε το περιεχόμενο της εκπομπής της Πάνια μπορούν να συγκριθούν με εκείνα
άλλων εκπομπών, και γι’ αυτό δεν μπορεί και να θεωρηθεί κατάλληλο για να
διαφημιστούν ορισμένα προϊόντα. Υποτίθεται ότι κανόνας των εταιρειών που
διαφημίζουν προϊόντα είναι οι αξίες των διαφημιστικών τους να συντονίζονται με
εκείνες των τηλεοπτικών προγραμμάτων στα οποία εντάσσονται. Σειρές που
αποθεώνουν τα μικροαστικά ηθικοπλαστικά κλισέ για παράδειγμα, όπως το «Καφέ
της Χαράς» διόλου τυχαία βρίσκονται στην κορυφή των προτιμήσεων κοινού και
διαφημιστών. Πρώτο σίριαλ της χρονιάς, με ποσοστό που έφτανε τα 27%-28%,
προγραμματίστηκε σε ημέρα και ώρα που είχε σχεδόν ελεύθερο το πεδίο του
ανταγωνισμού. Βράδυ Παρασκευής (μόλις προσφάτως «μετακόμισε» Δευτέρα), όταν το
κοινό που έχει ξεμείνει σπίτι βρίσκεται βεβαρημένο από την κόπωση της
εβδομάδας που προηγήθηκε, είναι συνήθως μεγάλης ηλικίας και φυσικά επιλέγει
ελληνικό πρόγραμμα, κατά προτίμηση σίριαλ, αποκτώντας και τη συνήθεια των
προσώπων.

Όπου γάμος και χαρά το έθνος όλο

Στην πραγματικότητα το περιεχόμενο των διαφημίσεων ουδόλως απέχει από αυτό των
σίριαλ και τούμπαλιν. Οι δεύτερες μπορεί να έχουν την υψηλή αισθητική που
επιβάλλουν οι κανόνες για να δελεαστεί το κοινό, αλλά ο κόσμος που προβάλλουν,
τα πρότυπα, τα πρόσωπα όλα δεν απέχουν από εκείνα του τηλεοπτικού
προγράμματος. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τις ενημερωτικές εκπομπές.
Διόλου τυχαίο που οι εκπομπές με την υψηλότερη τηλεθέαση του περασμένου
εξαμήνου (από 13% μέχρι 8,4%) ήταν εκείνες του Τριανταφυλλόπουλου, με πρώτη τη
συνέντευξη Βαβύλη, φυσικά. Στον συντηρητισμό του μικροαστικού κοινού
απευθύνονται, στο πατρίς – θρησκεία – οικογένεια (ολόκληρη εκπομπή αφιέρωσε
άλλωστε στον επικείμενο γάμο του ο Μάκης) που γαλούχησε τη γενιά των Ελλήνων,
η οποία αποτελεί το σημερινό τηλεοπτικό κοινό. Και αν το σκέλος «θρησκεία»
υπέστη ρωγμές με τις αποκαλύψεις σκανδάλων, ουδέποτε αυτές άγγιξαν την ουσία
του θρησκευτικού συστήματος.

Στη δεκάδα των πιο επιτυχημένων βρίσκονται πάντως ακριβώς εκείνες οι σειρές,
που ανεξαρτήτως της ποιότητας παραγωγής τους και των σπιρτόζικων διαλόγων τους
στηρίζουν τα παραδοσιακά μικροαστικά ήθη. H «Νταντά» παντρεύεται το πλούσιο
αφεντικό και γίνεται η μανούλα των παιδιών του, αλλά φυσικά μένει έγκυος και
εκείνη και κάνει δίδυμα για να συμπληρωθεί η Αγία Οικογένεια, απ’ όπου δεν
λείπει η πεθερούλα, η μαμά εκείνης, ενώ συντροφεύονται και μεταξύ τους ο
«ξινός» μπάτλερ με την εξίσου «ξινή» γραμματέα του πλούσιου συζύγου της
νταντάς. Μια υπέροχη οικογενειακή ευτυχία με μπόλικη, χαλαρωτική ανοησία σε
κάθε επεισόδιο.