Mάνα είναι μόνο μία;

Οι δύο γυναίκες που αγωνίστηκαν να κερδίσουν ένα μωρό (Γωγώ Μπρέμπου και Λίνα Σακκά), πρωταγωνίστριες του σίριαλ που άνοιξε τη συζήτηση για ένα θέμα ταμπού έως τώρα στη χώρα μας

Ένας καημός που βρίσκει ανακούφιση ή μια εγωιστική απαίτηση από τη φύση; Σε
ποιο ερώτημα απαντά η τεχνολογία της ιατρικής επιστήμης που έχει φθάσει να
κάνει το όνειρο της μητρότητας πραγματικότητα με μεθόδους που εγείρουν
σοβαρότατο προβληματισμό; Με αφορμή το σίριαλ «Στο φως του φεγγαριού» που
συγκίνησε με το μητρικό πάθος δύο γυναικών, οι οποίες διεκδικούσαν το ίδιο
μωρό, επιχείρησε η «Ανατροπή» (Mega) του Γιάννη Πρετεντέρη να διερευνήσει με
συστηματική επιμονή τα ερωτήματα που γεννιούνται. Από τη μία, το χρέος της
επιστήμης να δικαιώσει το όνειρο της προόδου, που είναι να υπηρετεί τις
ανθρώπινες ανάγκες, να τις προλαβαίνει και να τις καλύπτει. Μαρτυρίες
ζευγαριών που χάρη στην επιστήμη κέρδισαν την ευτυχία να είναι γονείς ήταν
επιτυχία της εκπομπής και έδωσε την ανθρώπινη απάντηση στον προβληματισμό. Από
την άλλη παραμένει το ανθρώπινο χρέος προς τα συναισθήματα στα οποία οφείλεται
σεβασμός, καθώς οι ψυχές των ανθρώπων έχουν τους δικούς τους κανόνες, τις
δικές τους ανάγκες.

Τον ίδιο προβληματισμό έθεσε και το σίριαλ, επιμένοντας στα
συναισθήματα και διχάζοντας τον απλό θεατή της υπόθεσης ως προς την ηθική και
το δίκαιο έτσι όπως μάθαμε να ορίζουν τις αξίες της ζωής στον πολιτισμό μας.
Οι εξελίξεις της επιστήμης ωστόσο έρχονται να ανατρέψουν τους κώδικες με τους
οποίους ο πολιτισμός οργάνωσε το ψυχικό και κοινωνικό χάος, να προκαλέσουν εκ
νέου απορρύθμιση σε συναισθήματα και σχέσεις. Αυτό είδαμε να βιώνουν οι δύο
μητέρες του σίριαλ και αυτό μετέφεραν και οι ηθοποιοί που τις ερμήνευσαν, η
Γωγώ Μπρέμπου και η Λίνα Σακκά, στην εκπομπή. Για καθεμία ο ρόλος ήταν αφορμή
για να πλησιάσουν τα συναισθήματα γυναικών που θα κατέφευγαν σε τέτοια λύση.
Ένα εξαιρετικά περιεκτικό μοντάζ των σημαντικότερων σκηνών του σίριαλ στην
αρχή της εκπομπής έδωσε τις διαστάσεις της συζήτησης. H σκηνή όπου η Γωγώ
Μπρέμπου έχοντας αποδεχθεί να γίνει η παρένθετη μητέρα και πλέον ήδη έγκυος με
το μωρό που γενετικά προέρχεται από άλλο ζευγάρι, προτείνει στον σύζυγό της
μια υπεύθυνη δήλωση να υπογράψει ότι δεν είναι ο πατέρας του παιδιού, θέτει
ταυτοχρόνως το νομικό και το ανθρώπινο ζήτημα.

H σειρά επικεντρώθηκε κυρίως στα συναισθήματα των γυναικών, αλλά δύσκολα
μπορεί να παραγνωρίσει κανείς και εκείνα των συζύγων, εκείνου που ζει την
εγκυμοσύνη της γυναίκας του και τη γέννα, τη συναισθηματική φόρτιση και τη
σωματική αλλαγή για χάρη ενός μωρού που δεν του ανήκει. Και εκείνου που είναι
μεν ο πατέρας, αλλά βρίσκεται μακριά από τη διαδικασία της κυοφορίας.

Για τον γιατρό, ο οποίος ήταν καλεσμένος στην εκπομπή, δεν υπάρχει δίλημμα από
τη στιγμή που μια γυναίκα θέλει πολύ ένα παιδί και μία άλλη αποδέχεται τη
συμφωνία να της διαθέσει τη μήτρα της. H επιστήμη οφείλει να προσφέρει τη
δυνατότητα, δεν επιβάλλει, δεν ορίζει, δεν νομοθετεί, απλώς υπηρετεί τον
άνθρωπο.

Παραμένουν όμως πιο σημαντικοί οι απρόβλεπτοι ανθρώπινοι παράγοντες,
αυτοί που τέθηκαν από το ίδιο το σενάριο και αφορούν τα συναισθήματα της
γυναίκας η οποία κυοφορεί το μωρό, αλλά και εκείνοι που καθορίζουν την
επιθυμία μιας γυναίκας να γίνει μητέρα. Είναι μια ανάγκη απολύτως φυσική η
μητρότητα ή είναι και κοινωνική;

Επανατοποθέτηση των ανθρωπίνων αξιών

H σεναριογράφος Κάκια Ιγερινού με εξαιρετική ευαισθησία δεν είχε διστάσει
να δηλώσει πως υπάρχει μία υπερβάλλουσα κοινωνική πίεση στη γυναίκα να γίνει
μητέρα. Πτυχή από τις πιο δύσκολες και επικίνδυνες για την ανατρεπτικότητά της
αυτή, παρέμεινε στη σκιά μιας συζήτησης που επέμεινε στο ηθικό, θρησκευτικό
και ιατρικό πλαίσιο. Και υπήρξαν στιγμές που το ηθικό, με τη θρησκευτική
έννοια, συναντήθηκε με το ιατρικό, καθώς η πρόεδρος του συλλόγου κατά των
εκτρώσεων κ. Μαρίνα Μεταλληνού – σύζυγος του πατέρα Μεταλληνού – υποστήριξε
πως δυσκολεύονται να γίνουν μητέρες οι γυναίκες που έχουν κάνει εκτρώσεις και
ο γιατρός δεν διαφώνησε. Ωστόσο, τέτοιου είδους απόψεις καθίστανται ύποπτες,
καθώς κυοφορούν την οπισθοδρόμηση των γυναικείων διεκδικήσεων.

Το κορυφαίο πρόβλημα που θέτουν οι εξελίξεις της επιστήμης είναι η ανάγκη
όχι να ανατραπούν οι ανθρώπινες αξίες όπως τις θέτει ο δυτικός πολιτισμός,
αλλά να υπηρετηθούν αναγνωρίζοντας πρώτο το δικαίωμα της ελευθερίας σε κάθε
ανθρώπινη επιλογή.