«O κώδικας Nτα Bίντσι είναι αντιγραφή»

«H ιδέα μιας συνωμοσίας έχει, προφανώς, γοητεία. Σε απαλλάσσει από το αίσθημα του προσωπικού σφάλματος, αφού υπάρχει κάποιος άλλος, που δρα στη σκιά. Σε απελευθερώνει από την ευθύνη για τα στραβά του κόσμου», λέει ο Ουμπέρτο Έκο, αναφερόμενος στην επιτυχία του «Κώδικα Ντα Βίντσι» του Νταν Μπράουν

Ο Ουμπέρτο Έκο, στο «Εκκρεμές του Φουκώ», είχε μεταφέρει την εξής φράση του
Τσέστερτον: «Όταν οι άνθρωποι δεν πιστεύουν πια στον Θεό, δεν είναι ότι δεν
πιστεύουν πια σε τίποτα, σημαίνει ότι πιστεύουν σε όλα». Το θυμίζει ο ίδιος ο
Ιταλός σημειολόγος όταν τον ρωτούν για τη σύγχρονη διάδοση του αποκρυφισμού
στο μυθιστόρημα. «Στο “Εκκρεμές του Φουκώ” είχα χρησιμοποιήσει πολλά
εσωτεριστικά συστατικά που βρίσκουμε και στον “Κώδικα Ντα Βίντσι”. Ήθελα να
φτιάξω μια γκροτέσκα εικόνα αυτού που έβλεπα γύρω μου να αναπτύσσεται.
Ξεσκόνισα όλες τις βιβλιοθήκες που είχαν ήδη ειδικευτεί σ’ αυτόν τον αχταρμά.
Ο Νταν Μπράουν αντιγράφει εγχειρίδια που έβρισκε κανείς εδώ και τριάντα χρόνια
στα βιβλιοπωλεία του Καρτιέ Λατέν».

Ο Ουμπέρτο Έκο εξηγεί στη δημοσιογράφο της «Le Monde» Κατρίν Μπενταριντά ότι
«οι μεν συγγραφείς των σημερινών μπεστ σέλερ παίρνουν στα σοβαρά τον
αποκρυφισμό, οι δε αναγνώστες έχουν ανάγκη για μυστήριο. Πιστεύω ότι σύντομα
θα φτάσουν στην Ευρώπη και οι βραζιλιάνικες συγκρητικές τελετουργίες. H
Εκκλησία, που νόμιζε ότι πρέπει να αναμετρηθεί με τον κομμουνισμό ή τον
υλισμό, πρέπει τώρα να χτυπηθεί με την αύξηση της ανάγκης για μυστήριο,
συνωμοσία και υπερφυσικό στοιχείο».

Ο Ουμπέρτο Έκο λέει ότι κι εκείνον πάντα τον γοήτευαν όλα αυτά: «Κάνω συλλογή
παλιών βιβλίων. Συλλέγω υλικό αποκρυφιστικό. Αλλά μπορεί κανείς να παθιαστεί
με τους βατράχους χωρίς να θέλει να γίνει βάτραχος! Συλλέγω βιβλία που δεν
λένε την αλήθεια – μύθους, θρύλους, μυστήρια – και ταυτόχρονα, ξέρω ότι δεν
λένε την αλήθεια. Δεν πιστεύω ούτε σε μάγισσες ούτε σε νεράιδες». Στο
τελευταίο του βιβλίο ο Έκο στράφηκε στον 20ό αιώνα, για να μιλήσει για τον
φασισμό που ταλάνισε τη γενιά του. Μιλώντας για τη «Μυστηριώδη φλόγα της
βασίλισσας Λοάνας», εξηγεί ότι ήθελε να αφηγηθεί την παιδική του ηλικία, σε
μια εποχή που «παλιοί φασίστες είναι στην κυβέρνηση και προσπαθούν να
αναθεωρήσουν το φασιστικό παρελθόν επιμένοντας στα εγκλήματα των παρτιζάνων,
όσα έχουν ήδη διαπιστωθεί από τους ιστορικούς». Όσο για το γεγονός της
εικονογράφησης του βιβλίου, σχολιάζει: «Τα βιβλία ήταν πάντα εικονογραφημένα,
εκτός από την εποχή μας. Ο Ιούλιος Βερν επενέβαινε προσωπικά στην επιλογή των
εικόνων».

Ο Ουμπέρτο Έκο προβλέπει ότι «σε τριάντα χρόνια θα υπάρχουν πολύ βαθιές
επιμειξίες στην Ευρώπη». Αυτή η εξέλιξη, λέει, θα είναι «φορέας αστάθειας που
θα προκαλέσει αναμφίβολα αιματηρές αντιδράσεις». Όταν τα βόρεια φύλα
μετανάστευσαν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, συνεχίζει, «προκάλεσαν σφαγές». Αλλά
«παρ’ όλ’ αυτά, η επιμειξία πραγματοποιήθηκε. Αλλιώς δεν θα υπήρχαν Γαλλία,
Ιταλία και Γερμανία».