Έλεος, κύριε συνήγορε

Μόνιμοι πανελίστες μεταφέρουν ατμόσφαιρα δικαστηρίου στα τηλεπαράθυρα

Ανταλλάσσουν με πάθος διαξιφισμούς στα πάνελ και στα τηλεπαράθυρα μεταφέροντας
στη μικρή οθόνη ατμόσφαιρα δικαστηρίων, συχνά και τη δυσνόητη δικανική
ορολογία, υπερασπιζόμενοι πελάτες τους που πρωταγωνιστούν στην επικαιρότητα.
Για την ακρίβεια πρωταγωνιστούν οι ίδιοι, οι σταρ δικηγόροι, ως εκπρόσωποι των
πραγματικά εμπλεκομένων σε σκάνδαλα ή άλλες υποθέσεις. Τις ημέρες αυτές, για
παράδειγμα, το πλέον φωτογενές δίδυμο ήταν οι Κούγιας – Αλφαντάκης. Ο πρώτος,
συνήγορος του Ειρηναίου Ιεροσολύμων. Ο δεύτερος, της «αντιπάλου» ομάδας τών
Βαβύλη – Τριανταφυλλάκη ή ενός εκ των δύο, τέλος πάντων της «αντιπάλου»
ομάδας.

Συναντήθηκαν στα τηλεπαράθυρα του Νίκου Χατζηνικολάου και
διαπληκτίστηκαν, συναντήθηκαν στα τηλεπαράθυρα της Μάρας Ζαχαρέα και έγινε
έκρηξη, τέτοια ώστε ούτε καν ακούγονταν, ο ένας ουρλιάζοντας υπέρ του
Ειρηναίου, ο άλλος υπέρ των δικών του, στο τέλος ο ένας εναντίον του άλλου και
επί του προσωπικού.

Μέσα στην αντάρα των τηλε-δικών για τη σκοτεινή υπόθεση «Βαβύλη» εμφανίζεται
και έτερος συχνός συηνήγορος-πανελίστας ο Δημητρακόπουλος, αυτός άνευ θεσμικού
ρόλου, καθώς δεν έχει αναλάβει υπεράσπιση κάποιου εκ των εμπλεκομένων. Ωστόσο
προσφέρει τη γνώμη του, η οποία θεωρείται προφανώς έγκυρη εξ επαγγελματικής
πείρας και που εν τέλει δεν είναι παρά μια παθιασμένη υπεράσπιση του
Αρχιεπισκόπου κ. Χριστόδουλου. Λόγω επαγγελματικής συνηθείας δεν μπορεί παρά
να επιλέγει «στρατόπεδο».

Όπως και να έχει, όλοι τους είναι το «άλας» των συζητήσεων, ιδίως σε
περιπτώσεις σκανδάλων.

Έχουν εξ επαγγέλματος ταλέντο στην επιχειρηματολογία επί παντός επιστητού,
κατέχουν συνήθως «μυστικά» ή, τέλος πάντων, γνωρίζουν από πρώτο χέρι διάφορες
υποθέσεις σκανδάλων, μια και σε πολλές από αυτές συμμετέχουν ως συνήγοροι
διαδίκων.

Έχουν πλέον τόσο κύρος από τις συχνές εμφανίσεις τους, ώστε καλούνται να
εκφέρουν γνώμη και για υποθέσεις στις οποίες δεν έχουν κανέναν θεσμικό ρόλο.
Προσφέρουν την εμπειρία τους στις δικανικές διαδικασίες, στο αν τα στοιχεία
που παρουσιάζονται συνιστούν για παράδειγμα έγκλημα ή όχι, αν γίνονται δεκτά
από τα δικαστήρια, οπότε η τηλεοπτική συζήτηση παίρνει τη μορφή προ-δίκης, που
δίνει την αίσθηση ότι η θεσμική δίκη έγινε και σε ουκ ολίγες περιπτώσεις οι
κατηγορούμενοι εμφανίζονται και ως ήδη καταδικασθέντες.

Εδική φυλή «πανελιστών» έχει επίσης εξ επαγγέλματος άμεση σχέση με το θέαμα,
καθώς η υπεράσπιση στις αίθουσες των δικαστηρίων ακολουθεί πολλούς από τους
κανόνες του. Είναι επόμενο να θεωρούν τη μικρή οθόνη φυσικό τους χώρο,
προέκταση των επιστημονικών τους εργαλείων, αν όχι το σημαντικότερο εξ αυτών.
Το να κερδίσουν την «κοινή γνώμη» ισοδυναμεί με το να κερδίσουν τη δίκη.

Στην εκπομπή «Αντιγνωμίες» του Νίκου Χατζηνικολάου ο δικηγόρος κ.
Αλφαντάκης κατέθετε έγγραφα με υπογραφές στον ίδιο τον παρουσιαστή σαν να ήταν
δικαστής, ζητώντας του να διαπιστώσει το γνήσιο ή το πλαστό των υπογραφών. «Τι
να το κάνω, δεν είμαι δικαστής», έλεγε και ξανάλεγε ο Χατζηνικολάου. Προφανώς
και δεν είναι, αλλά ο κ. συνήγορος συμπεριφέρεται σαν να είναι. «Κάνει σαν να
είναι» στο δικαστήριο, «κάνει σαν να είναι» απέναντι σε δικαστές, ενόρκους και
εισαγγελείς, προβάρει τη δίκη και εν τέλει αυτή διεξάγεται μπροστά στα μάτια
των τηλεθεατών, πριν καν η Δικαιοσύνη, με τους διαφορετικούς, αυστηρούς,
δικούς της κανόνες απονεμηθεί.

Ταλέντο στο σόου

Εκείνη η περίφημη «αρχή της δημοσιότητας» των δικών που αποτελεί μία από τις
βασικές αρχές της δημοκρατικής διεξαγωγής τους, στην εποχή της κυριαρχίας του
τηλεοπτικού μέσου έχει μεταφραστεί σε «αρχή του σόου» των δικηγόρων. Και
ορισμένοι αποδεικνύονται ταλαντούχοι σε αυτό.

Άλλωστε, το σόου της υπεράσπισης από τα τηλεπαράθυρα προσφέρει τη δυνατότητα
συμπεριφορών που το δικαστήριο απαγορεύει. Αλλά το κυριότερο είναι ότι
επιτρέπει τη ροή πληροφοριών, που είναι άκρως καταναλωτικές για το φιλοθεάμον
κοινό και τις οποίες επ’ ουδενί θα δεχόταν δικαστήριο – π.χ. στοιχεία, με
στόχο τον εντυπωσιασμό, που δεν επιβεβαιώνονται και δεν αποδεικνύονται,
επιθέσεις επί του προσωπικού κ.λπ.

Ορισμένοι δε εκ των πανελιστών-συνηγόρων είναι τόσο ταλαντούχοι χειριστές των
κανόνων του θεάματος που δεν απομένει παρά η αίσθηση του δικού τους
πρωταγωνιστικού ρόλου, ανεξαρτήτως των μεθόδων που χρησιμοποιούν για να
παραμείνουν σε αυτόν.