ΦΩKIΩN ΔHMHTPIAΔHΣ H «άλλη» Οδύσσεια

«H νίκη ήταν εύκολη και σύντομη», λέει η λεζάντα στο σκίτσο, το οποίο σχολιάζει την πρώτη φάση της επίθεσης στην Ίσμαρο, τη μεγαλύτερη πολιτεία των συμμάχων των Τρώων, Κικόνων, στη Θράκη. «Εκεί πήγε ο Οδυσσέας με τους συντρόφους του μετά την πτώση της Τροίας, κατά την έναρξη του ταξιδιού επιστροφής στην πατρίδα, προκειμένου να πάρει περισσότερα λάφυρα»

Όταν ο Κωνσταντινουπολίτης Φωκίων Δημητριάδης φοιτούσε στη Μεγάλη του Γένους
Σχολή, είχε έναν καθηγητή στα Αρχαία που σήκωνε τους μαθητές στην τάξη και αν
δεν ήξεραν να απαντήσουν, τους ρωτούσε: «Ξέρεις να κάμεις… πετεινό;».
Σήμαινε ότι τους έλεγε κοκορόμυαλους; Πάντως, ο Φωκίων δεν άντεξε να το ακούει
και του είπε: «Μάλιστα, ξέρω». Και γέμισε τον πίνακα με πετεινούς, όπως
αργότερα έβαζε την κότα δίπλα στον Κωνσταντίνο Τσάτσο.

Από το 1922 στη μάχη του πολιτικού σκίτσου, με α’ βραβείο στον Παγκόσμιο
Διαγωνισμό Πολιτικής Γελοιογραφίας στο Λος Άντζελες το 1969, βραβείο της
Ακαδημίας, Ταξιάρχη του Φοίνικα και πενήντα χρόνια παρουσία στις σελίδες του
«Ελεύθερου Βήματος», των «Αθηναϊκών Νέων», του «Βήματος» και των «ΝΕΩΝ», ο
Φωκίων Δημητριάδης δίκαια θεωρείται θεμελιωτής της ελληνικής πολιτικής
γελοιογραφίας τον 20ό αιώνα.

Σήμερα επανεκδίδονται σκίτσα και βιβλία του. H αρχή έγινε το 2000 με
την έκδοση του Ιδρύματος Αβέρωφ-Τοσίτσα «H εξωτερική πολιτική της Ελλάδας με
την πένα του γελοιογράφου». Οι Εκδόσεις Modern Times, τo 2004, έβγαλαν ξανά
δύο βιβλία τού «Φώκου», όπως χαϊδευτικά τον αποκαλούσαν οι φίλοι: «Σκιά πάνω
από την Αθήνα» (με 77 σκίτσα από τη ναζιστική κατοχή) και «Το παρδαλό και η
εποχή του», γελοιογραφίες της περιόδου του Εμφυλίου από το «Βήμα» και «TA
NEA».

Τώρα κυκλοφορεί μία διασκευή της ομηρικής Οδύσσειας, με κείμενο και σκίτσα
του. Είχε πρωτοκυκλοφορήσει το 1953 και αδίκως λησμονήθηκε, καθώς όχι μόνο
καταγράφει όλα τα βασικά γεγονότα της Οδύσσειας, αλλά τη μεταφέρει με μία
εύληπτη και ταυτόχρονα εύθυμη γλώσσα που διατηρεί τη φρεσκάδα της.

Ποιος έρωτας βαστάει τόσο;

Απολαυστική είναι η αφήγηση της οκτάχρονης παραμονής του Οδυσσέα στην
Ωγυγία, στο άντρο της πανώριας νύμφης Καλυψώς. «Όταν έπεφτε το σούρουπο,
άκουγε τα ερωτικά τραγούδια που του έλεγε με τη γλυκιά φωνή της. Τα κάλλη της
τον είχανε μεθύσει. Ποιο τ’ όφελος, όμως; Την καρδιά του δεν μπόρεσε να τη
σκλαβώσει η ερωτευμένη θεά».

Όταν κάποτε ο Ερμής έφερε μήνυμα του Δία να αφήσει τον Οδυσσέα ελεύθερο, η
Καλυψώ είπε: «Σκληροί θεοί, ζηλιάρηδες! Του κόσμου τα όργια κάνετε εσείς με
τις γυναίκες των ανθρώπων, κι απ’ όλους πιο πολύ εκείνος ο γεροκολασμένος ο
Δίας! Και μόλις μάθατε πως μιας θεάς της ήρθε να τα φτιάξει μ’ έναν θνητό, σας
πιάνει άλλο πράμα! Εγώ τον έσωσα, εγώ τον περιμάζεψα, που τον είχατε για
πνίξιμο, τον ακριβό μου, και τώρα που έλεγα να τον κάμω αθάνατο κι αγέραστο,
μου τον παίρνετε!». Ενώ αργότερα «το λευκό πανί χάθηκε στον ορίζοντα πίσω απ’
τα κύματα, έσβησε και το ρομάντσο της τρυφερής νύμφης, της ονειροπαρμένης! Δεν
βάσταξε και λίγο. Οκτώ ολόκληρα χρόνια! Ποιος έρωτας βαστάει τόσο;».

INFO

Φωκίων Δημητριάδης, «Οδύσσεια», Εκδόσεις Modern Times, Σελ. 318, τιμή 14,50 ευρώ.