Σκάκι

Το μυθικό τέρας, η Λερναία Ύδρα, «μετενσαρκώθηκε» στις ημέρες μας σε
σκακιστικό υπολογιστή και απειλεί την πρωτοκαθεδρία του ανθρώπου στο κατ’
εξοχήν πνευματικό άθλημα…
![]() |
|
Ο Γκάρι Κασπάροφ επιδεικνύει το 1987 σκακιστικό πρόγραμμα στο Atari. Ήταν ένα |
Το πλέον σημαντικό γεγονός στον σκακιστικό χώρο όχι μόνον της χρονιάς, αλλά
των αρχών του καινούργιου αιώνα, είναι η διαφαινόμενη επικράτηση του
σκακιστικού υπολογιστή έναντι του ανθρώπου. Ίσως όχι ακόμα στο εντελώς
κορυφαίο επίπεδο (οι μονομαχίες του Κασπάροφ και του Κράμνικ με εξελιγμένα
σκακιστικά προγράμματα, τα αμέσως προηγούμενα χρόνια δεν ανέδειξαν νικητή, ενώ
ο Ανάντ δεν έχει αναμετρηθεί ακόμα με πολύ ισχυρό κομπιούτερ), αλλά στο
επίπεδο των γκραν μετρ της πρώτης σειράς, όπως είναι ο Τοπάλοφ και ο
Πονομαριόφ.
Λερναία Ύδρα. Ενώ λίγο πολύ ο σκακιστικός κόσμος γνώριζε ότι στην
αναμέτρηση ανθρώπου και μηχανής είχε επέλθει ισορροπία (Κασπάροφ – Deep Junior
3-3 τον Φεβρουάριο του 2003 στη Νέα Υόρκη, Κασπάροφ – X3D Fritz 2-2 τον
Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς επίσης στη Νέα Υόρκη και Κράμνικ – Deep Fritz 4-4
τον Οκτώβριο του 2002 στο Μπαχρέιν), μέσα στο 2004 σημειώθηκε και μία…
τερατογέννηση: Το Πανεπιστήμιο του Πάντερμπορν, το οποίο εδρεύει στην ομώνυμη
πόλη των 130.000 κατοίκων, στην περιοχή της Βεστφαλίας και έχει εξελιχθεί σε
ένα από τα σημαντικότερα κέντρα στην τεχνολογία υπολογιστών, κατασκεύασε την
Hydra, ένα σκακιστικό κομπιούτερ που πήρε το όνομά του από το τέρας της
Ελληνικής Μυθολογίας, τη Λερναία Ύδρα. Το σύγχρονο «τέρας» αντί για 9 κεφάλια
διαθέτει 9 παράλληλους επεξεργαστές και προγραμματιζόμενο τσιπάκι, το οποίο
μπορεί να παίρνει επιπλέον σκακιστικές γνώσεις χωρίς να επιβαρύνει την
κεντρική μνήμη του υπολογιστή. Ουσιαστικά αποτελεί μετεξέλιξη του Βρούτου, του
γνωστού σκακιστικού υπολογιστή που είχε πετύχει το καλοκαίρι του 2003 νόρμα
γκραν μετρ.
H Hydra, αφού αναμετρήθηκε αρκετές φορές με το σκακιστικό πρόγραμμα
Shreder (με πέντε παγκόσμια πρωταθλήματα στο ενεργητικό του, σε αγώνες
κομπιούτερ και μικρο-κομπιούτερ), επικράτησε πανηγυρικά και στη συνέχεια μαζί
με τα πολύ γνωστά προγράμματα Fritz και Junior «κατασπάραξαν»
τρεις διάσημους γκραν μετρ!
Άνθρωποι – Μηχανές. Από 6 έως 9 Οκτωβρίου οργανώθηκε στο Μπιλμπάο το
«1ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ανθρώπων εναντίον Μηχανών». Ήταν ένα ματς ανάμεσα σε
τρεις σκακιστικούς υπολογιστές (Hydra, Fritz, Junior) και
τρεις γκραν μετρ. Την ομάδα των σκακιστών συγκροτούσαν ο προηγούμενος
παγκόσμιος πρωταθλητής της ΦΙΝΤΕ Πονομαριόφ (Ουκρανία, 2722), το
νούμερο 5 στην παγκόσμια λίστα των ΕΛΟ Τοπάλοφ (Βουλγαρία, 2737) και ο
παίκτης που κατέρριψε όλα τα ρεκόρ, με την απόκτηση τίτλου γκραν μετρ σε
ηλικία 12 ετών και 7 μηνών Καριάκιν (Ουκρανία, 2501). Και πριν
διατυπώσετε επιφυλάξεις για τη συμμετοχή του τελευταίου να επισημάνουμε πως
ήταν ο σκακιστής που πέτυχε τη μία και μοναδική νίκη!
Τα κομπιούτερ σημείωσαν 6 νίκες, οι άνθρωποι μόνον 1 (του Καριάκιν επί του
Τζούνιορ), ενώ 5 παρτίδες έληξαν ισόπαλες. Τελικός απολογισμός 8,5-3,5 εις
βάρος του ανθρώπου. Πολύ υψηλό ποσοστό επιτυχίας είχαν οι Hydra και Fritz (3,5
βαθμοί σε 4 παρτίδες, 87,5%). Από 1,5 βαθμό (37,5 %) συγκέντρωσαν το Junior
και ο Τοπάλοφ και από 1 (25%) ο Πονομαριόφ και ο Καριάκιν. Και οι τρεις γκραν
μετρ είχαν αρνητικό σκορ, ενώ το καθένα από τα δύο πρώτα κομπιούτερ
συγκέντρωσε όσους βαθμούς συγκέντρωσαν όλοι οι σκακιστές μαζί!
Ας δούμε τη δεύτερη ήττα του πρώην παγκόσμιου πρωταθλητή της ΦΙΝΤΕ από το
δημιούργημα του Πάντερμπορν:
Hydra – Πονομαριόφ (2710)
Μπιλμπάο, 9.10.2004
1. ε4 γ5 2. Ιζ3 δ6 3. δ4 γ: δ4 4.I: δ4
Ιζ6 5. Ιγ3 α6 6. Αε2 ε6 7.0-0 Αε7 8. ζ4 0-0 9. α4
Ιγ6 10. Αε3 Αδ7 11. Ιβ3 β6 12. Βδ2 Βγ7 13. Πζ3
Νεωτερισμός στη βαριάντα Σεβενίνγκεν της Σικελικής. Γνωστές
συνέχειες είναι οι 13. η4 Αγ8 (13… δ5 14.ε: δ5 I:
δ5 15.I: δ5 ε: δ5 16. γ3 κ.τ.λ.) 14. η5 Ιδ7
15. Αζ3 Πβ8 16. Ιδ4, καθώς και 13. Αζ3 Παβ8
14. Ρθ1 Πζδ8 15. η4 Αε8 16.η5.
13… Ιη4 14. Πδ1 I: ε3 15.Π: ε3 Πζδ8 16.
Πη3 Αε8 17. ζ5 Αζ6 18. Πζ1 Βε7 19. Αδ3 Ιε5 20.
Ρθ1 Πδγ8 21. Ιδ4 Ρθ8 (καλύτερο το 21… Ιγ4 22.A:
γ4 Π: γ4 23. Πδ3 Παγ8 με μικρή υπεροχή των μαύρων)
22. Πθ3 Ιγ4 23. Βε2 A: δ4 (23…I: β2
24. ε5 δ: ε5 25.ζ: ε6 ζ: ε6 26. Βε4 η6
27.Π: ζ6 I: δ3 28. Βθ4 A: α4 29.Π: δ3
ε: δ4 30.I: α4 Π:γ2) 24.A: γ4 A: γ3
25.β: γ3 ε: ζ5 26.Π: ζ5 η6 (σε ισότητα οδηγεί η
συνέχεια 26… Πγ5 27. Αδ5 η6 28. Πζ2 Παγ8 ή 27…
Παγ8 28. Πζθ5 θ6 29. Βδ2 Ρη8 30. Πη3 Π: δ5
31.B:δ5) 27. Πζ4 Πγ5 28. Βζ1 Πα7 29. Αδ5 Ρη7
30. γ4 β5 31. Βγ1 θ5 32. η4 ζ6 33.η: θ5 η5 34.
Πη3 Ρθ7 35. Πζ2 β: γ4 36. Βζ1 Αζ7
Κοιτάξτε το διάγραμμα, ξεχάστε το παλιό «δόγμα», ότι τα κομπιούτερ επιδιώκουν
να κερδίζουν υλικό και βρείτε τη συνέχεια που κερδίζει:
37.Π: ζ6 A: δ5 38. Βζ5+ και ο Πονομαριόφ
εγκατέλειψε. Αν 38…Ρθ8 39. Πθ6+ Βθ7 40.Π: θ7+ Π:
θ7 41. Βζ8+ Αη8 42. Βζ6+ Πη7 43. θ6 Πγγ7 44.θ:
η7+ Π: η7 45.Π: η5 Ρθ7 46.B: η7 ματ!
Πρωταθλητές. Το 2004 φεύγει χωρίς να έχουν αναδειχθεί πρωταθλητές
Ελλάδος. Οι Μπανίκας, Χαλκιάς, Νικολαΐδης που ισοβάθμησαν στην πρώτη θέση του
Ατομικού Πρωταθλήματος Ελλάδος, καθώς και οι Μακροπούλου, Μπότσαρη, οι οποίες
ισοβάθμησαν στην πρώτη θέση του Πρωταθλήματος Γυναικών θα δώσουν αγώνες μπαράζ
στις αρχές της νέας χρονιάς.
Πρωταθλητής από το Ανοιχτό Πρωτάθλημα είχε αναδειχθεί ο Δημήτρης Μαστροβασίλης
και πρωταθλήτρια από το Ανοιχτό Πρωτάθλημα Γυναικών η Ιουλία Μάκκα.
Πρωταθλητής κάτω των 20 ετών είναι ο Κοτρότσος, κάτω των 18 Γεωργιάδης, 16 ο
A. Σανδαλάκης, 14 ο T. Παυλίδης, 12 ο N. Γαλόπουλος, 10 ο X. Σκουλάκης και ο
Π. Τζουγανάκης
Πρωταθλήτρια κάτω των 20 βγήκε η Παμπάλου, κάτω των 18 η Παπαδοπούλου, 16 η
Οικονομοπούλου, 14 η Παγάνογλου, 12 η Παυλίδου, 10 η Τσαρουχά και 8 η Κελίδου.
Πρωταθλητής Ελλάδος στο Ράπιντ αναδείχθηκε ο Χαλκιάς και στο Καλλιτεχνικό
Σκάκι ο Πρέντος.
Το Διασυλλογικό Πρωτάθλημα Ελλάδος κατέκτησε για 5η συνεχόμενη χρονιά (!) ο
Κύδων Χανίων, το Διασυλλογικό Κύπελλο ο Σ.Ο. Καβάλας και το Διασυλλογικό Νέων
ο A.Σ. Παπάγου.
Διεθνείς επιτυχίες. Το 2004 είχαμε τη λαμπρή επιτυχία της Εθνικής
Ανδρών στους Ολυμπιακούς (11η θέση, την υψηλότερη που έχουμε πάρει έως τώρα),
πρώτες θέσεις σε διεθνή τουρνουά και μετάλλια στους Μεσογειακούς: Ο Βασίλης
Κοτρωνιάς ήλθε πρώτος στο παραδοσιακό τουρνουά του Χάστινγκς, ο Δημήτρης
Μαστροβασίλης ήταν ο νικητής στο ισχυρό κλειστό, στην Τόπολα της Σερβίας, η
Έλενα Ντέμπο πρώτευσε στο κλειστό εις μνήμην Μπίκοβα της Ρωσίας και τρεις
παίκτες μας, ο Θανάσης Μαστροβασίλης, ο Άγγελος Βουλδής και ο Βασίλης
Κοτρωνιάς ισοβάθμησαν στην πρώτη θέση του κλειστού «Ακρόπολις», με τους δύο
πρώτους να επιτυγχάνουν νόρμα γκραν μετρ!
Έλληνες στις πρώτες θέσεις είχαμε και στα θερινά και φθινοπωρινά Όπεν: Νικητής
ο Καραγιάννης στην Καλλιθέα, ισόβαθμοι στην πρώτη θέση της Νίκαιας οι
Νικολαΐδης, Μαστροκούκος, Καραγιάννης και της Κορίνθου οι Δ. Μαστροβασίλης,
Κοτρωνιάς, Ι. Νικολαΐδης.
H Εύη Μάκκα κατέκτησε χρυσό μετάλλιο στο Πρωτάθλημα Νεανίδων Μεσογείου, ο
Φίλιππος Κουβάτσος αργυρό στο αντίστοιχο Νέων και η Φωτεινή Παμπάλου χάλκινο
στο Γυναικών Μεσογείου. Νόρμα γκραν μετρ στη Λύση Προβλημάτων σημείωσε ο
Κώστας Πρέντος.
Διοργανώσεις. Στην ανασκόπηση της χρονιάς, η οποία θα ολοκληρωθεί σε
επόμενο φύλλο, θέση πρέπει να έχει και η δραστηριότητα η οποία αναπτύχθηκε
στον οργανωτικό τομέα. Έγιναν 2 Παγκόσμια Πρωταθλήματα (Νέων – Νεανίδων 10 έως
18 ετών στην Κρήτη και Λύσης Προβλημάτων στη Χαλκιδική) και 8 μεγάλα διεθνή
τουρνουά: Ικαρίας, Κορίνθου, Καβάλας, Νίκαιας, Καλαμαριάς, Καλλιθέας,
«Ακρόπολις» και τώρα ο «Λευκός Πύργος» (προηγείται ο ομογενής Κρουμ
Γκεοργκίεφ).
Ολυμπιακοί Αγώνες. Το μεγάλο γεγονός του 2004 (συνδυασμός μαζικότητας
και παρουσίας σπουδαίων σκακιστών) ήταν οι Σκακιστικοί Ολυμπιακοί Αγώνες.
Οργανώθηκαν στην Καλβία της Μαγιόρκας και ανέδειξαν νικητές τους Ουκρανούς και
τις Κινέζες. Αργυρό και χάλκινο μετάλλιο κατέκτησαν στους άνδρες η Ρωσία και η
Αρμενία και στις γυναίκες οι ΗΠΑ και η Ρωσία. H Ελλάδα κατέλαβε την 11η θέση
στους άνδρες και την 29η στις γυναίκες. Ατομικά σκορ των παικτών μας:
Κοτρωνιάς 8,5 βαθμοί σε 14 παρτίδες (5 νίκες / 7 ισοπαλίες / 2 ήττες /
απόδοση 2656), Παπαϊωάννου 7,5 σε 13 (4 / 7 / 2 / 2600), Χαλκιάς
4,5 σε 9 (3 / 3 / 3 / 2492), Δ. Μαστροβασίλης 7,5 σε 12 (7 / 1 /
4 / 2558), I. Νικολαΐδης 3 σε 6 (6 ισοπαλίες / απόδοση 2486),
Θ. Μαστροβασίλης 1,5 σε 2. Και των σκακιστριών: Ντέμπο 9
σε 14 (5 / 8 / 1 / 2385), Μπότσαρη 2,5 σε 9 (2 / 1/ 6 / 2078),
Μακροπούλου 7,5 σε 12 (4 / 7 / 1 / 2264), Φαχιρίδου 3,5 σε 7 (2
/ 3 / 2 / 2145).
Παγκόσμιοι τίτλοι. Ο Ρώσος Βλαντίμιρ Κράμνικ διατήρησε τον τίτλο
του παγκόσμιου πρωταθλητή εξασφαλίζοντας, μόλις στον τελευταίο γύρο, ισοπαλία
στο ματς με τον Ούγγρο Πέτερ Λέκο. Το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της ΦΙΝΤΕ κατέκτησε
ο Ουζμπέκος Ρούσταμ Καζιμτζάνοφ, κερδίζοντας στον τελικό τον Βρετανό
Άνταμς. Όπως επιβάλλει η «Συμφωνία της Πράγας» ο Καζιμτζάνοφ θα πρέπει να
αντιμετωπίσει τον Κασπάροφ και ο νικητής τον Κράμνικ. Ο τελικός νικητής θα
είναι ο αδιαφιλονίκητος πρωταθλητής κόσμου. Όλα αυτά, βέβαια, «στα χαρτιά»,
αφού υπάρχουν δυσκολίες τόσο για το πρώτο ματς (είχε προγραμματιστεί θα γίνει
στο Ντουμπάι, ματαιώθηκε και τώρα καταβάλλονται προσπάθειες να διεξαχθεί στην
Τουρκία) όσο και για τον τελικό (ο Κράμνικ, με δηλώσεις του, τορπίλισε τη
συμφωνία και μάλλον δεν θα δεχθεί να αγωνιστεί).
Παγκόσμια πρωταθλήτρια αναδείχθηκε η Αντουανέτα Στεφάνοβα (Βουλγαρία),
νικώντας στον τελικό την Κοβαλέφσκαγια (Ρωσία). Παγκόσμιος πρωταθλητής στο
«chess960» (τυχαία αρχική τοποθέτηση κομματιών) ο Ρώσος Σβίντλερ, Λύσης
Προβλημάτων ο Άγγλος Ναν.
Παγκόσμιοι πρωταθλητές από τα Νεανικά: Έως 20 ετών Χαρικρίσνα (Ινδία),
έως 18 Βογτάζεκ (Πολωνία), 16 Ροντστάιν (Ισραήλ), 14
Χαϊρούλιν (Ρωσία), 12 Ζάο Ναν (Κίνα), 10 Γιου Γιανγκί
(Κίνα). Πρωταθλήτριες: Έως 20 Κόρμπουτ (Ρωσία), 18 Ζαβάτζσκα
(Πολωνία), 16 Κοτενασβίλι (Γεωργία), 14 Χαρίκα (Ινδία), 12
Κουλόν (Πολωνία), 10 Αραμπίτζε (Γεωργία).
Πανευρωπαϊκοί. Πρωταθλητής Ευρώπης 2004 είναι ο Ουκρανός Βασίλι
Ιβαντσούκ και πρωταθλήτρια η Ρωσίδα Αλεξάνδρα Κόστενιουκ.
Πρωταθλητής Ευρώπης στα αγόρια κάτω των 18 είναι ο Πολωνός Βογτάζεκ,
κάτω των 16 ο Αζέρος Μαμέντοφ, κάτω των 14 ο Γεωργιανός
Μαργκβελασβίλι, κάτω των 12 ο Ρώσος Σιουγκίροφ και κάτω των 10 ο
Αρμένιος Αγκαζαριάν. Πρωταθλήτριες στα κορίτσια Γεωργιανή Μέλια
(κάτω των 18), η Ρωσίδα Γκουνίνα (16), η Ουκρανή, αλλά υπό σημαία
Σλοβακίας Μουζιτσκούκ (14), η Κροάτισα Στοσκ (12) και η
Γεωργιανή Αραμπίτζε (10).
![]() |












